LGS hazırlık sürecinde öğrencilerin ve velilerin sık karşılaştığı sorulardan biri şudur:

“Hangi soru bankasını almalıyız?”

Kitapçı raflarında veya internet sitelerinde onlarca farklı soru bankası, deneme kitabı ve yardımcı kaynak bulunuyor. Üstelik her kaynak farklı bir seviyeye, farklı bir soru tarzına veya farklı bir çalışma biçimine hitap edebiliyor.

Bu kadar fazla seçenek arasında karar vermek özellikle öğrencinin hangi seviyede olduğunu tam olarak bilmeden zorlaşabiliyor.

Oysa LGS kaynak seçimi, yalnızca en zor kitabı veya en çok soru içeren kitabı seçmek anlamına gelmez. Öğrencinin mevcut akademik seviyesi, konu eksikleri, soru çözme becerisi, hedefleri ve çalışmayı nasıl sürdürdüğü birlikte değerlendirilmelidir.

Çünkü doğru kaynak, öğrenciyi sürekli zorlayan kaynak değil; öğrencinin öğrenmesini destekleyen ve gelişimini adım adım ilerleten kaynaktır.

LGS için kaynak seçimi ilk olarak neye bakılmalı?

Bir soru bankası satın almadan önce ilk sorulması gereken soru, “Bu kitap zor mu?” olmamalıdır.

Daha doğru soru şudur:

“Bu kitap şu anda öğrencinin ihtiyacına uygun mu?”

Örneğin temel düzeyde konu eksikleri bulunan bir öğrencinin doğrudan çok zor sorulardan oluşan bir kaynakla çalışmaya başlaması, öğrenme sürecini kolaylaştırmak yerine zorlaştırabilir.

Öğrenci soruların büyük bölümünü çözemediğinde yalnızca yanlış sayısı artmaz. Zaman içerisinde çalışma isteği de azalabilir ve öğrenci kendi akademik seviyesini olduğundan daha düşük görmeye başlayabilir.

Buna karşılık öğrenciye uygun seviyeden başlayan ve zaman içerisinde zorlaşan bir kaynak, öğrencinin hem konuyu pekiştirmesine hem de soru çözme becerisini geliştirmesine yardımcı olabilir.

Bu nedenle kaynak seçiminde zorluk seviyesinden önce uygunluk değerlendirilmelidir.

Her öğrenci aynı soru bankasını kullanmalı mı?

Hayır.

Bir sınıftaki öğrencilerin aynı konuyu öğrenmiş olması, aynı soru bankasından aynı verimi alacakları anlamına gelmez.

Bir öğrenci bir konuyu temel düzeyde yeni öğreniyor olabilir. Başka bir öğrenci aynı konuda temel soruları rahatlıkla çözebilirken yeni nesil sorularda zorlanabilir.

Bir başka öğrenci ise konuyu öğrenmiş olmasına rağmen soruları çözerken çok fazla zaman harcıyor olabilir.

Dolayısıyla kaynak seçimi öğrencinin ihtiyacına göre değişebilir.

Özellikle LGS hazırlığında tek bir kaynakla bütün ihtiyaçları karşılamaya çalışmak yerine, farklı amaçlara hizmet eden kaynakların doğru sırayla kullanılması daha verimli olabilir.

Soru bankasının zorluk seviyesi neden önemli?

Kaynak seçerken en sık yapılan hatalardan biri, “Ne kadar zor olursa o kadar iyidir.” düşüncesidir.

Ancak bu yaklaşım her öğrenci için doğru değildir.

Bir öğrencinin gelişebilmesi için karşılaştığı soruların tamamını kolaylıkla çözmesi de, neredeyse hiçbirini çözememesi de ideal bir çalışma ortamı oluşturmaz.

Çok kolay sorular öğrencinin mevcut bilgisini tekrar etmesine yardımcı olabilir ancak yeni beceriler geliştirmek için yeterli olmayabilir.

Çok zor sorular ise öğrencinin henüz öğrenmediği veya yeterince pekiştirmediği bilgileri kullanmasını gerektirebilir.

Bu nedenle iyi bir kaynak, öğrencinin mevcut seviyesini dikkate alırken onu bir sonraki seviyeye taşıyabilecek sorular da içermelidir.

“Yeni nesil soru” sayısı tek başına kaynak kalitesini göstermez

LGS hazırlığında “yeni nesil soru” ifadesiyle çok sık karşılaşmak mümkün.

Ancak bir kitabın üzerinde “yeni nesil” yazması, kitabın otomatik olarak öğrenci için doğru kaynak olduğu anlamına gelmez.

Önemli olan soruların öğrenciden ne istediğidir.

Örneğin bir soru;

• bilgiyi yorumlamayı,
• verilen bilgileri ilişkilendirmeyi,
• grafik veya tablo okumayı,
• birden fazla adımı takip etmeyi,
• problem durumunu analiz etmeyi,
• doğru bilgiyi seçip kullanmayı

gerektirebilir.

Bu tür sorular öğrencinin yalnızca bilgiyi hatırlamasını değil, bilgiyi kullanmasını gerektirir.

Ancak öğrencinin temel bilgileri henüz oturmamışsa sürekli karmaşık sorular çözmek yerine önce temel öğrenmenin güçlendirilmesi gerekebilir.

Bu nedenle kaynak seçerken yalnızca soru etiketlerine değil, soruların gerçekten hangi becerileri ölçtüğüne bakmak daha değerlidir.

Öğrencinin seviyesine uygun kaynak nasıl anlaşılır?

Bunun için kitabı satın almadan önce mümkünse birkaç örnek soruya bakılabilir.

Özellikle şu sorular sorulabilir:

Öğrenci soruların büyük bölümünü anlayabiliyor mu?

Sorular, işlenen konularla uyumlu mu?

Kitap yalnızca ezber bilgiyi mi soruyor, yoksa bilgiyi kullanmayı da gerektiriyor mu?

Soruların çözümleri anlaşılır mı?

Kitabın ilerleyen bölümlerinde zorluk seviyesi kademeli olarak artıyor mu?

Öğrencinin mevcut eksiklerine uygun bir çalışma imkânı sunuyor mu?

Bu sorulara verilen cevaplar, kitabın kapağındaki “çok zor”, “yeni nesil” veya “LGS formatında” gibi ifadelerden daha anlamlı olabilir.

Bir derste kaç farklı kaynak kullanılmalı?

“Ne kadar çok kaynak, o kadar çok başarı” düşüncesi de LGS hazırlığında öğrencileri gereksiz bir çalışma yükünün içine sokabilir.

Öğrencinin masasında beş farklı matematik soru bankası bulunması, matematik başarısının mutlaka artacağı anlamına gelmez.

Hatta kaynak sayısı arttıkça öğrencinin hangi kitaptan ne zaman çalışacağını takip etmesi zorlaşabilir.

Bir kaynağın tamamını veya önemli bir bölümünü düzenli şekilde kullanmadan sürekli yeni kaynak almak, öğrencinin eksiklerini görmesini de zorlaştırabilir.

Bu nedenle kaynak sayısından çok kaynakların kullanım amacı önemlidir.

Örneğin bir kaynak konu öğrenildikten sonra temel soru pratiği için kullanılabilir. Başka bir kaynak daha farklı soru biçimleriyle öğrencinin yorumlama becerisini geliştirmek için tercih edilebilir.

Burada amaç kitap sayısını artırmak değil, öğrenme sürecini destekleyen doğru kaynakları doğru zamanda kullanmaktır.

Soru bankası seçerken çözümlere neden dikkat edilmeli?

Bir soru bankasının yalnızca sorularına değil, soruların çözümlerine de bakmak gerekir.

Çünkü öğrenci yanlış yaptığı bir sorudan öğrenebilmelidir.

Çözüm;

• doğru cevabı açıklıyor mu?
• sorunun nasıl düşünülmesi gerektiğini gösteriyor mu?
• öğrencinin yaptığı hatayı anlamasına yardımcı oluyor mu?
• yalnızca işlemi gösteriyor, yoksa çözüm mantığını da açıklıyor mu?

Bu noktalar özellikle zor sorularda önem kazanır.

Öğrencinin yanlış yaptığı soruyu yalnızca doğru cevapla karşılaştırması yerine, neden yanlış yaptığını anlayabilmesi öğrenme açısından çok daha değerlidir.

Her derste aynı tür kaynak kullanılmalı mı?

Hayır.

Derslerin yapısı farklı olduğu için kaynak seçiminde de farklı kriterler öne çıkabilir.

Örneğin matematikte problem çözme ve farklı soru biçimleri önemli olabilir. Fen bilimlerinde grafik, tablo, deney düzenekleri ve verilen bilgileri yorumlama becerileri daha fazla öne çıkabilir.

Türkçede ise metni doğru anlamak, çıkarım yapmak, paragrafı değerlendirmek ve dil bilgisi konularını uygulayabilmek önem taşır.

Bu nedenle “Bütün derslerde aynı seviyedeki kaynak kullanılmalı.” şeklinde genel bir kural koymak doğru değildir.

Öğrencinin her dersteki seviyesi ayrı ayrı değerlendirilebilir.

Bir öğrencinin matematikte orta seviyede, Türkçede ileri seviyede, fen bilimlerinde ise konu eksikleri bulunan bir durumda olması son derece normaldir.

LGS kaynak seçerken güncellik neden önemli?

LGS hazırlığında kullanılan kaynakların öğrencinin güncel sınav yapısıyla ve yürürlükteki öğretim programıyla uyumlu olması önemlidir.

Özellikle eski baskılarda;

• müfredat değişiklikleri,
• konu kapsamındaki farklılıklar,
• soru biçimlerindeki değişimler

gibi durumlarla karşılaşılabilir.

Bu nedenle kaynak satın alırken baskı yılına ve güncel öğretim programıyla uyumuna bakmak iyi bir alışkanlıktır.

Ancak yalnızca en yeni baskıyı almak da yeterli değildir. Güncel olması kadar öğrencinin ihtiyacına uygun olması da önemlidir.

LGS için kaynak alırken yapılan yaygın hatalar

Kaynak seçimi sırasında bazı hatalar oldukça sık görülür.

1. Sadece en zor kitabı seçmek

Zor bir kaynak, her öğrenci için iyi bir kaynak değildir.

2. Çok fazla kitap satın almak

Kullanılmayan kaynaklar öğrencinin çalışma düzenini desteklemek yerine karmaşıklaştırabilir.

3. Sadece popüler olduğu için kaynak almak

Bir kaynağın çok kişi tarafından kullanılması, her öğrenci için uygun olduğu anlamına gelmez.

4. Kapaktaki ifadeye göre karar vermek

“Yeni nesil”, “LGS tarzı” veya “çok zor” gibi ifadeler tek başına kaynak kalitesini belirlemez.

5. Öğrencinin seviyesini dikkate almamak

Kaynak seçiminde öğrencinin mevcut durumu en önemli kriterlerden biridir.

6. Çözümleri incelememek

Öğrencinin yanlışlarından öğrenebilmesi için açıklayıcı çözümler önemli bir avantaj sağlayabilir.

7. Kaynağı bitirmeyi başarı olarak görmek

Bir kitabın tamamını bitirmek değerli olabilir; ancak öğrencinin soruları gerçekten anlayarak çözmesi ve eksiklerini fark etmesi daha önemlidir.

Doğru kaynak seçimi öğrencinin çalışma düzenini de etkiler

Kaynak seçimi yalnızca akademik bir tercih değildir. Öğrencinin çalışma motivasyonunu ve çalışma düzenini de etkileyebilir.

Öğrenci seviyesinin çok üzerinde bir kaynakla sürekli başarısız olursa zaman içerisinde “Ben bu dersi yapamıyorum.” düşüncesine kapılabilir.

Bunun tam tersi de mümkündür. Sürekli çok kolay sorular çözen bir öğrenci gerçek sınav performansını geliştirecek yeterli pratiği yapamayabilir.

Bu nedenle kaynakların öğrencinin gelişimiyle birlikte kademeli olarak çeşitlendirilmesi daha sağlıklı olabilir.

Öğrenci bir konuyu öğrendikçe daha farklı soru biçimleriyle karşılaşabilir. Temel soruların ardından yorumlama gerektiren sorulara, ardından daha karmaşık problem durumlarına geçilebilir.

Böylece kaynak, öğrencinin önüne konulan bir engel olmaktan çıkar ve gelişimini destekleyen bir çalışma aracına dönüşür.

LGS kaynak seçiminin en önemli kuralı: Öğrenciyi tanımak

Aslında doğru kaynak seçiminin başlangıç noktası kitap değil, öğrencidir.

Öğrencinin:

• hangi konuları bildiği,
• hangi konularda zorlandığı,
• hangi soru tiplerinde hata yaptığı,
• ne kadar süre dikkatini koruyabildiği,
• soru çözerken hangi hataları tekrarladığı,
• temel sorulardan mı yoksa yorum sorularından mı daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğu

bilinmeden yapılacak kaynak seçimi büyük ölçüde tahmine dayanır.

Bu nedenle yeni bir kaynak satın almadan önce öğrencinin mevcut çalışmalarına ve sonuçlarına bakmak faydalıdır.

Bazen öğrencinin ihtiyacı yeni bir kitap değil, elindeki kaynağı daha doğru kullanmayı öğrenmektir.

En iyi LGS kaynağı hangisi?

LGS hazırlığında herkes için geçerli tek bir “en iyi soru bankası” yoktur.

En iyi kaynak, öğrencinin seviyesine ve ihtiyacına uygun olan kaynaktır.

Bir kaynak öğrencinin konu eksiklerini tamamlamasına, öğrendiği bilgileri pekiştirmesine, farklı soru biçimleriyle karşılaşmasına ve yaptığı hatalardan öğrenmesine yardımcı oluyorsa amacına hizmet ediyor demektir.

Bu nedenle kaynak seçerken yalnızca kitabın zorluk derecesine, soru sayısına veya popülerliğine bakmak yerine öğrencinin “Şu anda neye ihtiyacı var?” sorusundan yola çıkmak daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

LGS hazırlığında başarıyı belirleyen yalnızca kaç kitap bitirildiği değildir. Doğru kaynağı doğru zamanda kullanmak, yapılan çalışmayı değerlendirmek ve öğrencinin eksiklerine göre çalışma biçimini değiştirebilmek çok daha önemli bir noktadır.