LGS denemesinde yanlış yapılan sorular genellikle öğrencinin ilk baktığı alan olur. Doğru yapılan sorular ise çoğu zaman geçilir. LGS’de boş bırakılan sorular ise çoğu öğrencinin analiz sırasında gözden kaçırdığı üçüncü önemli gruptur.
Oysa bir sorunun boş bırakılması, öğrencinin o konuyu bilmediği anlamına gelmeyebilir.
Öğrenci soruyu biliyor olabilir ama süre yetmemiş olabilir. Soruyu anlamakta zorlanmış, çözüm yolunu bulamamış, iki seçenek arasında kalmış veya o anda soruya geri dönmeyi tercih etmiş olabilir.
Bu nedenle LGS deneme analizinde yalnızca yanlışlara bakmak yerine boş bırakılan soruların neden boş bırakıldığını da anlamak gerekir.
LAAS yaklaşımında bunu şu şekilde düşünebiliriz:
Boş → Neden → Eksik mi? → Çöz → Kontrol Et
Amaç, boş bırakılan soruların sayısını yalnızca azaltmak değil, her boşun öğrencinin öğrenme süreci hakkında ne söylediğini anlamaktır.
LGS’de Bir Soru Neden Boş Bırakılır?
Her boş sorunun nedeni aynı değildir.
Örneğin bir öğrenci matematik sorusunu hiç anlayamadığı için boş bırakabilir. Başka bir öğrenci aynı soruyu çözebileceği halde sınav sırasında yeterli zamanı kalmadığı için boş bırakabilir.
Bu iki öğrencinin yapması gereken çalışma da aynı değildir.
Boş bırakılan soruların nedenlerini birkaç gruba ayırabiliriz:
| Boş bırakma nedeni | Ne anlatabilir? |
|---|---|
| Konuyu bilmiyor | Konu eksiği olabilir |
| Konuyu biliyor ama yöntemi bulamıyor | Uygulama eksiği olabilir |
| Soruyu anlamakta zorlanıyor | Soru okuma veya yorumlama üzerinde çalışılabilir |
| Çok uzun sürdüğü için bırakıyor | Zaman yönetimi incelenebilir |
| İki seçenek arasında kalıyor | Konuya ilişkin ayrıntıların pekiştirilmesi gerekebilir |
| Süre yetmediği için boş kalıyor | Deneme stratejisi ve süre kullanımı incelenebilir |
| Dikkati dağıldığı için çözemiyor | Çalışma ve sınav rutini değerlendirilebilir |
Bu nedenle deneme sonunda “Kaç boşum var?” sorusundan önce “Neden boş bıraktım?” sorusunu sormak daha değerlidir.
Boş Bıraktığım Her Soruyu Tekrar Çözmeli miyim?
Evet, ancak bunu yalnızca sorunun cevabını öğrenmek amacıyla yapmamak gerekir.
Boş bırakılan bir soruyu tekrar elinize aldığınızda önce çözümüne bakmadan yeniden deneyin.
Kendinize şu soruları sorun:
- Sorunun ne istediğini şimdi anlayabiliyor muyum?
- Verilen bilgileri doğru kullanabiliyor muyum?
- Çözüm yolunu kendim oluşturabiliyor muyum?
- Soruyu aslında biliyor muydum?
- Deneme sırasında neden ilerleyememiştim?
Eğer soruyu şimdi çözebiliyorsanız, deneme sırasında yaşanan problem doğrudan konu eksikliği olmayabilir.
Bu ayrım oldukça önemlidir.
Çünkü öğrenci her boş soruyu konu eksiği olarak kabul ederse, zaten bildiği konuları tekrar tekrar çalışarak zaman kaybedebilir.
Boş Bırakılan Soru Konu Eksiğini Gösterir mi?
Bazen evet, ama her zaman değil.
Örneğin öğrenci bir fen bilimleri sorusunu boş bırakıyor ve soruyu tekrar çözdüğünde hangi kazanımla ilgili olduğunu dahi hatırlamıyorsa burada konu eksikliği ihtimali yüksektir.
Ancak öğrenci soruyu tekrar incelediğinde konuyu bildiğini, fakat soruda verilen bilgileri nasıl kullanacağını bilemediğini fark ediyorsa sorun farklı olabilir.
Burada şu ayrımı yapmak gerekir:
Konu bilmiyorum → öğren
Konuyu biliyorum ama uygulayamıyorum → soru çöz
Soruyu biliyorum ama denemede yapamadım → nedenini analiz et
Bu üç durum aynı çalışma yöntemini gerektirmez.
Süre Yetmediği İçin Boş Bırakılan Sorular Ne Olacak?
Bu, özellikle deneme sınavlarında ayrıca incelenmesi gereken bir durumdur.
Bir öğrenci denemenin sonunda birkaç soruyu boş bırakıyor ve bu sorulara hiç ulaşamadıysa, bu soruların tamamını konu eksiği olarak değerlendirmek doğru olmaz.
Önce şuna bakılmalı:
Öğrenci bu sorulara yeterli zamanı ayırabildi mi?
Eğer sorun süre kullanımındaysa öğrencinin daha fazla konu çalışmasından önce deneme içerisindeki zaman kullanımının değerlendirilmesi gerekebilir.
Örneğin:
- Bazı sorularda gereğinden fazla zaman geçirmek
- Zor bir soruda uzun süre kalmak
- Daha sonra çözülebilecek sorulara zaman ayıramamak
- Soruları tekrar tekrar okumak
gibi durumlar denemenin sonuna gelindiğinde boşların artmasına neden olabilir.
Bu yüzden boş sorular bazen akademik eksikten çok sınav stratejisi hakkında bilgi verir.
İki Seçenek Arasında Kalıp Boş Bırakılan Sorular
Bir başka önemli durum da öğrencinin iki seçenek arasında kaldığı sorulardır.
Öğrenci soruyu tamamen çözemediğini düşündüğü için işaretlemek yerine boş bırakmış olabilir.
Bu sorular özellikle değerlidir.
Çünkü öğrenci sorunun tamamından habersiz değildir. Aksine, bazı bilgileri kullanarak seçenekleri azaltabilmiştir.
Böyle bir soruyu analiz ederken:
- Doğru cevabı belirleyin.
- Öğrencinin neden diğer seçeneği düşündüğünü bulun.
- İki seçenek arasındaki farkı açıklayın.
- Benzer bir soru çözün.
- Aynı ayrımı yeniden kontrol edin.
Böylece yalnızca doğru cevabı öğrenmek yerine karar verme noktasındaki eksiklik ortaya çıkarılabilir.
Boş Sorular İçin LAAS Analiz Yöntemi
Boş bırakılan soruların analizini kolaylaştırmak için kullanılabilecek pratik bir yöntem:
BOŞ → NEDEN → EKSİK Mİ? → ÇÖZ → KONTROL ET
1. BOŞ
Denemede boş bırakılan soruyu belirle.
2. NEDEN
Neden boş bıraktığını yaz.
3. EKSİK Mİ?
Sorunun konu eksikliğinden mi, uygulama probleminden mi, zaman kullanımından mı kaynaklandığını belirle.
4. ÇÖZ
Soruyu çözümüne bakmadan yeniden çöz.
5. KONTROL ET
Benzer bir soruyla aynı beceriyi tekrar dene.
Bu yöntemin amacı boş soruları biriktirmek değil, boş bırakma nedenlerini görünür hale getirmektir.
Deneme Sonrası Boş Sorular Nasıl Not Alınabilir?
Öğrencinin her boş soruyu uzun uzun deftere geçirmesine gerek yoktur.
Basit bir takip tablosu yeterli olabilir:
| Ders | Soru | Neden boş? | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Matematik | 12 | Çözüm yolunu bulamadım | Tekrar çalış |
| Fen | 8 | Süre yetmedi | Süre kullanımını incele |
| Türkçe | 17 | İki seçenek arasında kaldım | Benzer soru çöz |
| İnkılap | 6 | Konuyu hatırlayamadım | Konuyu tekrar et |
Bu tablo birkaç deneme boyunca tutulduğunda öğrencinin tekrar eden sorunları daha kolay fark edilebilir.
Örneğin matematikte sürekli “çözüm yolunu bulamadım”, Türkçede ise “iki seçenek arasında kaldım” notu ortaya çıkıyorsa öğrencinin çalışma ihtiyacı iki derste aynı olmayacaktır.
Boş Bırakılan Sorular Çalışma Programını Nasıl Etkiler?
Deneme analizinin asıl amacı burada ortaya çıkar.
Bir öğrenci her denemeden sonra yalnızca netine bakarsa elinde sınırlı bir bilgi kalır.
Ama yanlış, boş ve emin olunmadan yapılan doğru sorular birlikte incelendiğinde çok daha ayrıntılı bir tablo oluşur.
Örneğin:
- Yanlışlar arttıysa: Hangi konularda hata yapılıyor?
- Boşlar arttıysa: Neden çözülemiyor?
- Boşlar süre sonunda oluşuyorsa: Zaman nasıl kullanılıyor?
- Doğru sayısı yüksek ama emin olunmayan sorular fazlaysa: Öğrenme ne kadar sağlam?
- Aynı konudan tekrar tekrar boş bırakılıyorsa: Konu veya uygulama çalışması gerekiyor mu?
Böylece deneme sonucu yalnızca bir puan veya net bilgisi olmaktan çıkar ve bir sonraki çalışma sürecinin yol haritasına dönüşür.
Her Boş Soruyu Aynı Şekilde Değerlendirmeyin
Burada önemli bir nokta daha var.
Öğrencinin denemede bıraktığı her boş soru için saatlerce çalışma yapmak gerekmez.
Bazı boşlar tamamen süre kaynaklı olabilir. Bazıları ise öğrencinin zaten bildiği bir konuda o an çözüm üretememesiyle ilgilidir.
Bu nedenle analiz sırasında boş soruları önem sırasına koymak daha doğru olur.
Özellikle:
- Tekrar eden konu eksikleri
- Birden fazla denemede karşılaşılan soru türleri
- Sürekli zaman kaybettiren soru tipleri
- Öğrencinin bildiği halde çözemediği sorular
öncelikli olarak ele alınabilir.
Veli Boş Soruları Nasıl Değerlendirmeli?
Veliler açısından da burada önemli bir ayrım var.
“Neden bunu boş bıraktın?” sorusu bazen öğrencinin kendisini savunmaya geçmesine neden olabilir.
Bunun yerine:
“Bu soruyu tekrar gördüğünde neden boş bıraktığını anlayabiliyor musun?”
veya
“Sence burada konu mu eksik, yoksa deneme sırasında başka bir şey mi oldu?”
gibi sorular daha açıklayıcı olabilir.
Amaç öğrenciyi boş bıraktığı soru üzerinden yargılamak değil, boş bırakma nedenini birlikte anlamaktır.
LGS hazırlığında öğrencinin akademik durumunun düzenli takip edilmesi ve ihtiyaçlara göre çalışma yöntemlerinin belirlenmesi de bu nedenle önem taşır. MEB’in bazı LGS rehberlik çalışmalarında da öğrencilerin ihtiyaçlarına göre zaman yönetimi, verimli çalışma ve soru çözme teknikleri gibi alanların takip edilmesine yer veriliyor.
Sık Sorulan Sorular
LGS denemesinde boş bırakılan sorular analiz edilmeli mi?
Evet. Boş bırakılan sorular öğrencinin konu bilgisi, soru çözme becerisi veya zaman kullanımı hakkında önemli bilgiler verebilir.
Boş bırakılan her soru konu eksiği midir?
Hayır. Soru; süre yetersizliği, çözüm yolunu bulamama, soru yorumlama güçlüğü veya kararsızlık gibi farklı nedenlerle boş bırakılmış olabilir.
Boş bıraktığım sorunun çözümüne hemen bakmalı mıyım?
Önce soruyu kendiniz yeniden çözmeye çalışmak daha faydalıdır. Daha sonra çözümü inceleyerek nerede zorlandığınızı belirleyebilirsiniz.
Denemede süre yetmediği için boş kalan sorular nasıl değerlendirilir?
Öncelikle sorunun konusundan önce süre kullanımına bakılmalıdır. Öğrenci soruların tamamına ulaşamadıysa problem yalnızca konu eksikliği olmayabilir.
LGS deneme analizinde sadece yanlışlara bakmak yeterli mi?
Hayır. Yanlışların yanında boş bırakılan ve emin olunmadan doğru yapılan soruların da değerlendirilmesi, öğrencinin öğrenme durumunu daha ayrıntılı görmeyi sağlar.
Sonuç
LGS denemesinde boş bırakılan bir soru, sadece “çözülemedi” anlamına gelmez.
Bazen öğrenci konuyu bilmiyordur.
Bazen biliyordur ama uygulayamıyordur.
Bazen soruya yeterli zamanı ayıramamıştır.
Bazen iki seçenek arasında kalmıştır.
Bazen de soruyu tekrar gördüğünde aslında çözebileceğini fark eder.
Bu nedenle deneme analizinde önemli olan yalnızca kaç soru boş bırakıldığı değil, bu soruların neden boş bırakıldığıdır.
Boş → Neden → Eksik mi? → Çöz → Kontrol Et
Doğru analiz edildiğinde boş bırakılan sorular, öğrencinin bir sonraki çalışma adımını belirleyen önemli bir öğrenme verisine dönüşebilir.