LGS çalışırken telefon kullanımı: telefonu elinden bırakamayan, bildirimlere bakmadan duramayan veya ders arasında birkaç dakika diye başlayıp uzun süre telefonda kalan öğrenciler için sorun çoğu zaman telefonun kendisinden çok, telefon ile çalışma zamanı arasında net bir sınır oluşturulamamasıdır. Telefonu tamamen yasaklamak yerine, öğrencinin ders çalışırken dikkatini koruyabileceği ve mola verdiğinde telefonu kontrollü kullanabileceği bir düzen oluşturmak daha sürdürülebilir olabilir.
Özellikle LGS hazırlığında telefon; mesajlaşma, sosyal medya, video, oyun ve internet gibi birçok farklı uyaranı aynı anda barındırdığı için çalışma sırasında dikkatin kolayca başka yöne kaymasına neden olabilir. Bu nedenle LGS çalışırken telefon nasıl kullanılmalı, telefon tamamen kapatılmalı mı, çalışma sırasında telefona bakma isteği nasıl yönetilmeli ve veli bu konuda nasıl yaklaşmalı?
Bu yazıda, LGS öğrencileri için telefon kullanımını daha kontrollü hâle getirebilecek yöntemleri ele alacağız.
LGS Çalışırken Telefon Neden Dikkat Dağıtır?
Telefonun çalışma sırasında dikkat dağıtmasının tek nedeni bildirimler değildir.
Öğrenci telefonunu eline aldığında kısa süre içinde farklı içeriklerle karşılaşabilir:
- Mesajlar,
- Sosyal medya,
- Kısa videolar,
- Oyunlar,
- İnternet siteleri,
- Bildirimler,
- Arkadaşlardan gelen paylaşımlar.
Örneğin öğrenci yalnızca saate bakmak için telefonunu açabilir. Ardından bir bildirimi görebilir, mesaja cevap verebilir ve birkaç dakika sonra kendisini tamamen farklı bir uygulamada bulabilir.
Bu nedenle sorun bazen:
Telefona ne kadar baktım?
sorusundan çok:
Çalışırken dikkatimi telefona kaç kez böldüm?
sorusuyla ilgilidir.
Telefonu Sessize Almak Yeterli mi?
Her öğrenci için yeterli olmayabilir.
Telefon sessizde olsa bile öğrencinin:
Acaba mesaj geldi mi?
Bir şey paylaşılmış mı?
Saat kaç oldu?
gibi düşüncelerle telefona bakma isteği devam edebilir.
Bu nedenle özellikle dikkatini kolay kaybeden öğrenciler için telefonu çalışma alanından fiziksel olarak uzaklaştırmak daha etkili olabilir.
Örneğin telefon:
- Başka bir odada,
- Çantada,
- Bir yakının yanında,
- Öğrencinin kolay ulaşamayacağı bir yerde
tutulabilir.
Buradaki amaç öğrenciyi telefondan mahrum bırakmak değil, çalışma sırasında telefonla karşılaşma ihtimalini azaltmaktır.
Telefon Çalışma Masasında Durmalı mı?
Eğer öğrenci telefonunu kontrol etme eğilimindeyse, mümkünse hayır.
Telefon masanın üzerinde ters çevrilmiş şekilde dursa bile öğrencinin dikkatinin bir bölümü telefonda kalabilir.
Özellikle:
Telefonum yanımda dursun ama bakmayayım.
yöntemi bazı öğrenciler için gereğinden fazla irade gerektirebilir.
Bunun yerine daha basit bir kural oluşturulabilir:
Çalışma zamanı = telefon çalışma alanının dışında.
Mola zamanı = telefon kontrol edilebilir.
Bu ayrım öğrencinin her birkaç dakikada bir kendi kendine:
Bakmalı mıyım, bakmamalı mıyım?
diye karar vermesinin de önüne geçebilir.
LGS Çalışırken Telefon Tamamen Yasaklanmalı mı?
Her zaman değil.
Telefonun tamamen yasaklanması bazı öğrencilerde kısa vadede işe yarasa bile uzun vadede sürdürülebilir olmayabilir.
Ayrıca telefon yalnızca eğlence amacıyla kullanılmıyor.
Öğrenci telefonu:
- Eğitim videoları,
- Sözlük,
- Hesaplama,
- Araştırma,
- Eğitim uygulamaları
gibi amaçlarla da kullanabilir.
Bu nedenle daha sağlıklı yaklaşım, telefonun kullanım amacını ve zamanını belirlemek olabilir.
Örneğin:
Konu çalışırken telefon kullanılmayacak.
Ancak:
Belirlenen eğitim videosu için telefon kullanılabilir.
gibi istisnalar önceden belirlenebilir.
Böylece telefonun tamamen yasaklanması yerine kontrollü kullanımı öğrenilebilir.
Telefon Kullanımı İçin Çalışma ve Mola Ayrımı Yapılmalı
Telefon kullanımını yönetmenin en kolay yollarından biri çalışma ve mola zamanlarını birbirinden ayırmaktır.
Örneğin öğrenci belirlediği bir çalışma süresinde telefon kullanmaz.
Çalışma tamamlandığında kısa bir mola verir.
Mola sırasında telefonu kontrol edecekse bunu önceden belirlediği süre içerisinde yapar.
Ardından telefonu yeniden bırakıp çalışmaya döner.
Burada önemli nokta şudur:
Mola, çalışma süresinin yerine geçmemelidir.
Örneğin:
30 dakika ders + 30 dakika telefon
şeklindeki bir düzen çalışma rutini açısından çok farklıdır.
Molanın amacı öğrencinin dinlenmesini ve yeniden çalışmaya hazırlanmasını sağlamaktır.
Telefon Molası Ne Kadar Olmalı?
Herkes için geçerli tek bir dakika sayısı vermek doğru değildir.
Çünkü öğrencilerin çalışma süreleri ve dikkat kapasiteleri farklıdır.
Ancak öğrencinin telefon molasının sonunda tekrar çalışmaya dönmekte zorlandığı görülüyorsa mola sistemi yeniden değerlendirilmelidir.
Özellikle kısa videolar veya sürekli yeni içerik sunan uygulamalar, molanın planlanandan çok daha uzun sürmesine neden olabilir.
Bu nedenle bazı öğrenciler için çalışma molasında:
- Su içmek,
- Kısa yürümek,
- Pencereyi açmak,
- Esnemek,
- Birkaç dakika dinlenmek
gibi ekransız molalar daha kolay yönetilebilir olabilir.
Telefonu Çalışırken Kontrol Etme İsteği Nasıl Azaltılır?
Telefonu elinden uzaklaştırmak ilk adımdır.
Ancak öğrencinin zihninde:
Acaba ne oldu?
düşüncesi devam edebilir.
Böyle bir durumda öğrencinin kendisine küçük bir kural koyması işe yarayabilir:
Aklıma telefonla ilgili bir şey gelirse çalışma bitene kadar bekleyeceğim.
Örneğin öğrenci bir arkadaşına mesaj atması gerektiğini hatırladıysa bunu küçük bir not olarak yazabilir.
Çalışma tamamlandığında telefonunu kontrol eder ve gerekiyorsa mesajını gönderir.
Böylece akla gelen her düşünce çalışmayı bölmez.
Telefonu Ders Çalışmak İçin Kullanıyorsanız Ne Yapmalısınız?
Bazı öğrenciler:
Ben telefonu ders çalışmak için kullanıyorum.
diyebilir.
Bu durumda telefonu tamamen uzaklaştırmak mümkün olmayabilir.
Örneğin öğrenci bir konu anlatım videosu izliyorsa veya eğitim uygulaması kullanıyorsa telefon gerekli olabilir.
Burada amaç odaklı kullanım önem kazanır.
Telefonu açmadan önce:
Şimdi telefonda ne yapacağım?
sorusunun cevabı belli olmalıdır.
Örneğin:
15 dakikalık konu anlatım videosunu izleyeceğim.
gibi net bir görev belirlenebilir.
Görev tamamlandığında uygulamadan çıkıp telefon tekrar kenara bırakılabilir.
Bu yaklaşım:
Telefonu aç → ne yapacağını unut → başka içeriklere geç
döngüsünü azaltmaya yardımcı olabilir.
Bildirimleri Kapatmak Neden Önemli?
Çalışma sırasında gelen her bildirim öğrencinin dikkatini bölmek zorunda değildir; ancak bildirimin varlığını bilmek bile öğrenciyi telefona yöneltebilir.
Bu nedenle çalışma sırasında mümkünse:
- Mesaj bildirimleri,
- Sosyal medya bildirimleri,
- Oyun bildirimleri,
- Alışveriş bildirimleri,
- Gereksiz uygulama bildirimleri
kapatılabilir.
Ayrıca öğrencinin çalışma sırasında gerçekten ihtiyaç duymadığı uygulamalar için bildirimleri tamamen kapatmak, günün diğer saatlerinde telefon kullanımını da daha düzenli hâle getirebilir.
Telefon Kullanımını Takip Etmek Faydalı Olabilir
Öğrenci telefon kullanımının ne kadar olduğunu tahmin etmek yerine cihazındaki ekran süresi bilgilerine bakabilir.
Örneğin haftanın sonunda:
Bu hafta telefonu ne kadar kullandım?
sorusuna bakmak öğrencinin kendi alışkanlığını fark etmesini sağlayabilir.
Ancak burada amaç öğrenciyi:
Günde şu kadar saat telefon kullandın!
diye suçlamak değildir.
Asıl amaç:
Telefon kullanımımı ben yönetiyor muyum, yoksa telefon kullanımım çalışma düzenimi mi yönetiyor?
sorusunu sormaktır.
Veli Telefon Konusunda Nasıl Yaklaşmalı?
Telefon konusu aile içinde kolayca bir çatışmaya dönüşebilir.
Sürekli:
Telefonu bırak!
Yeter artık!
Ders çalış!
demek kısa süreli bir sonuç verse bile öğrencinin kendi kontrol becerisini geliştirmesine yardımcı olmayabilir.
Bunun yerine aile içinde önceden belirlenmiş ve herkesin bildiği kurallar oluşturulabilir.
Örneğin:
Çalışma sırasında telefon çalışma alanında olmayacak.
Belirlenen molalarda telefon kullanılabilecek.
Ders için gerekiyorsa yalnızca belirlenen uygulama kullanılacak.
Bu kuralların önceden belirlenmesi, çalışma sırasında sürekli tartışma yaşanmasını azaltabilir.
Telefon Kullanımı İçin Ceza Vermek Yerine Sistem Kurmak
Telefonu elinden aldığı için öğrenciyi cezalandırmak yerine, telefon kullanımını yönetebileceği bir sistem oluşturmak daha uzun vadeli bir beceri kazandırabilir.
Çünkü LGS bittikten sonra telefon ortadan kalkmayacaktır.
Öğrencinin ileride:
- Üniversitede,
- İş hayatında,
- Ders çalışırken,
- Sınava hazırlanırken
de dikkat dağıtan dijital araçlarla karşılaşması mümkündür.
Bu nedenle hedef yalnızca:
LGS bitene kadar telefonu kullanma.
olmamalı.
Daha önemli hedef:
Telefon varken de ne zaman kullanıp ne zaman kullanmayacağımı biliyorum.
becerisini geliştirmektir.
LAAS Telefon Kontrol Rutini
Telefon kullanımını öğrencinin günlük çalışma düzenine yerleştirmek için dört basamaklı basit bir sistem uygulanabilir:
1. Belirle
Çalışma sırasında telefona neden ihtiyaç duyacağını belirle.
2. Uzaklaştır
İhtiyacın yoksa telefonu çalışma alanından çıkar.
3. Sınırla
Telefonu kullanacağın zamanı ve amacı önceden belirle.
4. Geri Dön
Telefon molası veya eğitim amaçlı kullanım tamamlandığında yeniden çalışmaya dön.
Kısaca:
Belirle → Uzaklaştır → Sınırla → Geri Dön
Bu sistemin amacı telefonu öğrencinin hayatından çıkarmak değil, telefonun çalışma zamanını yönetmesini engellemektir.
LGS Öğrencisi İçin Örnek Telefon Kuralı
Her öğrenci kendi düzenine göre farklı bir sistem oluşturabilir.
Örneğin:
Çalışmadan önce
Telefon sessize alınır ve çalışma alanından uzaklaştırılır.
Çalışma sırasında
Telefon kullanılmaz.
Planlanan molada
Telefon gerekiyorsa kısa süreli kontrol edilir.
Çalışmaya dönüşte
Telefon yeniden bırakılır.
Gün sonunda
Telefon kullanım süresi kısaca değerlendirilir.
Bu kadar basit bir düzen bile öğrencinin telefonla ders arasında sürekli gidip gelmesini azaltabilir.
Telefon Kullanımını Kontrol Etmek Bir İrade Yarışı Olmamalı
Öğrenciden:
Telefon masanın üzerinde duracak ama sen kesinlikle bakmayacaksın.
demek yerine, telefonu çalışma alanından uzaklaştırmak çok daha basit bir çözüm olabilir.
Çünkü iyi bir çalışma düzeni yalnızca iradeye güvenerek kurulmaz.
Çevre de öğrencinin işini kolaylaştırmalıdır.
Dikkat dağıtan şey çalışma masasından uzaklaştırıldığında öğrencinin sürekli kendini kontrol etmesine gerek kalmaz.
Bu nedenle:
İrade → Çevre düzeni
yerine mümkün olduğunca:
Çevreyi düzenle → İradeyi doğru yerde kullan
yaklaşımı benimsenebilir.
Telefonu Yok Etmek Değil, Yönetmek Önemli
LGS hazırlığında telefon kullanımı doğru sınırlar oluşturulmadığında öğrencinin çalışma düzenini kolayca bölebilir. Ancak çözüm her zaman telefonu tamamen yasaklamak değildir.
Öncelikle öğrencinin telefonla ne amaçla ve ne zaman ilgileneceği belirlenmeli, çalışma sırasında gereksiz bildirimler kapatılmalı ve mümkünse telefon çalışma alanından uzaklaştırılmalıdır.
En önemlisi ise öğrencinin telefon kullanımını zamanla kendi başına yönetebilecek bir alışkanlık geliştirmesidir.
Bu nedenle çalışma düzenini şu dört adımla başlatabiliriz:
Belirle → Uzaklaştır → Sınırla → Geri Dön
LGS hazırlığında hedef yalnızca daha fazla soru çözmek değildir. Öğrencinin dikkatini, zamanını ve çalışma ortamını yönetebilmeyi öğrenmesi de hazırlık sürecinin önemli bir parçasıdır.