LGS hazırlığında öğrencilerin çalışma biçimleri birbirinden çok farklı. Kimi öğrenci saatlerce soru çözüyor, kimi konu anlatımı izliyor, kimi de öğrendiği her şeyi defterine yazıyor. Peki LGS çalışırken not tutmak gerçekten gerekli mi?
Evet, doğru kullanıldığında not tutmak öğrenmeyi destekleyebilir. Ancak burada önemli olan, defteri mümkün olduğunca çok doldurmak değil; öğrencinin daha sonra dönüp baktığında işine yarayacak bilgileri doğru şekilde kaydetmesi.
Çünkü bazı öğrenciler ders çalışırken farkında olmadan kitabı yeniden yazmaya başlıyor. Sayfalarca tanım, kural ve açıklama yazıyor; fakat sonrasında bu notlara hiç dönüp bakmıyor.
Bu nedenle LGS hazırlığında amaç çok not tutmak değil, işe yarayan not tutmak olmalı.
LGS Çalışırken Not Tutmak Neden Faydalı Olabilir?
Not tutmanın en önemli faydalarından biri, öğrenciyi öğrendiği bilgiyle daha aktif şekilde uğraşmaya yönlendirmesidir.
Bir bilgiyi yalnızca okumak ile o bilgiyi kendi cümlelerinizle kısa şekilde yazmak aynı şey değildir.
Örneğin öğrenci fen bilimlerinde bir konuyu çalışırken kitabındaki uzun açıklamaların tamamını deftere geçirmek yerine, konunun kendisi için önemli olan birkaç noktasını yazabilir.
Böylece daha sonra tekrar yaparken bütün konuyu baştan okumak yerine kendi hazırladığı kısa nota bakabilir.
Ancak bunun gerçekleşmesi için notların kısa, anlaşılır ve öğrenciye özel olması gerekir.
1. Kitabı Baştan Sona Deftere Geçirmeyin
LGS öğrencilerinde en sık görülen hatalardan biri bu.
Öğrenci kitabı açıyor, önemli gördüğü neredeyse her cümleyi deftere yazıyor.
Bir süre sonra ortaya 10-15 sayfalık bir “ders özeti” çıkıyor.
Buradaki problem şu:
Özet çıkarmak ile kitabı yeniden yazmak aynı şey değildir.
Bir bilginin gerçekten önemli olup olmadığını seçmeye çalışmak, not tutmanın kendisinden bile daha değerlidir.
Kendinize şu soruyu sorun:
“Bu bilgiyi birkaç gün sonra hatırlamak için gerçekten yazmaya ihtiyacım var mı?”
Cevap hayırsa deftere geçirmeyin.
2. Notları Kendi Cümlelerinizle Yazın
LGS çalışırken not tutmak hazır bir kaynaktaki cümleyi aynen deftere geçirmek yerine mümkün olduğunca kendi cümlelerinizi kullanın.
Örneğin:
Kitaptaki ifade:
“Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kullanarak organik besin üretmesini sağlayan metabolik bir süreçtir.”
Öğrencinin notu şöyle olabilir:
Fotosentez → ışık enerjisi kullanılır → besin üretilir.
Bu şekilde bilgi daha kısa ve öğrencinin anlayabileceği bir biçime dönüşür.
Notun amacı öğretmenin kitabını yeniden yazmak değil, öğrencinin kendi öğrenme sistemini oluşturmasıdır.
3. Her Derste Aynı Şekilde Not Tutmayın
Bu çok önemli.
Matematikte işe yarayan bir not tutma yöntemi Türkçede veya fen bilimlerinde aynı şekilde çalışmayabilir.
Matematikte
Uzun açıklamalar yerine:
- Formüller
- Kurallar
- Soru çözümünde kullanılan yöntemler
- Yapılan hata
- Dikkat edilmesi gereken noktalar
not alınabilir.
Özellikle öğrencinin sürekli karıştırdığı bir nokta varsa bunu kısa bir not haline getirmek oldukça faydalı olabilir.
Fen Bilimlerinde
Kavramlar arasındaki ilişkiler, önemli bilgiler ve karıştırılan noktalar kısa şekilde yazılabilir.
Örneğin:
Kavram → özellik → sonuç
şeklinde bir düzen kurulabilir.
Türkçede
Özellikle dil bilgisi konularında kurallar ve öğrencinin sık yaptığı hatalar not alınabilir.
Paragraf sorularında ise sayfalarca teori yazmak yerine öğrencinin kendi çözümünde fark ettiği noktaları kaydetmesi daha anlamlı olabilir.
İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve İngilizcede
Kavramlar, önemli bilgiler, karşılaştırmalar ve karıştırılan noktalar kısa notlarla düzenlenebilir.
Burada da amaç sayfalarca özet çıkarmak değil, tekrar sırasında kullanılabilecek bir kaynak oluşturmak.
4. Anlamadığınız Yeri Özellikle Not Alın
Not defterinin yalnızca “bildiklerinizin defteri” olması gerekmiyor.
Hatta bazen en değerli notlar, öğrencinin anlamadığı veya karıştırdığı yerlerdir.
Örneğin:
“Kesirlerde bölme yaparken ikinci kesri neden ters çeviriyoruz?”
Bu soru öğrencinin zihninde oluştuysa not alınabilir.
Daha sonra konu tekrar edildiğinde bu sorunun cevabını bulmak, öğrenmenin önemli bir parçası haline gelir.
Bu nedenle not defterinde şöyle küçük bir bölüm oluşturulabilir:
Anlamadıklarım
- …
- …
- …
Öğrenci konuyu yeniden çalıştığında bu listeyi kontrol eder.
5. Yaptığınız Hataları Not Alın
Bir soruyu yanlış yapmak tek başına büyük bir problem değildir.
Asıl önemli olan, aynı hatanın tekrar tekrar yapılmasıdır.
Örneğin öğrenci matematikte bir soruyu yanlış yaptı ve nedenini inceledi.
Hatası:
“Soruda isteneni tam okumadan işlem yaptım.”
Bunu kısa şekilde not edebilir:
Dikkat: İşleme başlamadan önce sorunun ne istediğini tekrar oku.
Bir süre sonra öğrencinin defterinde yalnızca konu bilgileri değil, kendi hatalarından oluşan kişisel bir rehber de oluşmaya başlar.
Bu, hazır bir özetten çok daha değerli olabilir.
6. Renk Kullanımını Abartmayın
Not tutarken renkli kalem kullanmak eğlenceli olabilir.
Ama bir defterde:
- 8 farklı renk,
- 4 farklı fosforlu kalem,
- 3 farklı işaretleme sistemi
kullanmak notu daha öğretici hale getirmez.
Hatta bazen öğrencinin dikkatini içerikten çok tasarıma yöneltebilir.
Basit bir sistem yeterlidir:
Siyah/mavi: Ana bilgi
Kırmızı: Dikkat edilmesi gereken nokta
Yıldız: Özellikle tekrar edilecek bilgi
Hepsi bu.
Önemli olan defterin güzel görünmesi değil, öğrencinin deftere baktığında bilgiyi hızlıca bulabilmesi.
7. Not Tutarken Kendinize Soru Sorun
Bence LGS öğrencilerinin kullanabileceği en etkili yöntemlerden biri bu.
Bir bilgiyi yazmak yerine bazen onu soruya dönüştürün.
Örneğin:
“Mitoz bölünmenin özellikleri nelerdir?”
Altına öğrencinin kendi cevabını yazması.
Ya da:
“Bu soruda neden C seçeneği doğru?”
Bu yöntem not defterini pasif bir bilgi deposundan çıkarıp öğrencinin kendisini test edebileceği bir araca dönüştürür.
8. Bir Konuyu Çalıştıktan Sonra Bir Sayfalık Özet Çıkarın
Her konu için onlarca sayfalık LGS çalışırken not tutmak yerine, konu bittikten sonra kendinize şu hedefi koyabilirsiniz:
“Bu konuyu tek sayfaya sığdırabilir miyim?”
Örneğin bir sayfada:
- 5 önemli bilgi
- 3 önemli kural
- 2 sık yapılan hata
- 2 karıştırılan kavram
- 1 örnek soru
bulunabilir.
Bu sayfa daha sonra tekrar sırasında oldukça işe yarayabilir.
Çünkü öğrenci konuyu ilk öğrendiğinde hazırladığı uzun notlar yerine, kendi seçtiği en önemli bilgileri hızlıca gözden geçirebilir.
9. Not Tuttuğunuz Defteri Tekrar Kullanın
Burada önemli bir nokta var:
Not tutup bir daha nota bakmamak, not tutmanın faydasını ciddi şekilde azaltır.
Bu nedenle not defteri yalnızca ders çalışırken kullanılan bir defter olmamalı.
Örneğin:
Konuyu öğren → notunu çıkar → soru çöz → hatalarını incele → notuna ekleme yap → daha sonra tekrar et.
Böylece defter zaman içerisinde gelişen kişisel bir çalışma kaynağına dönüşür.
Özellikle öğrencinin yaptığı hataların yanına sonradan küçük eklemeler yapmak oldukça faydalı olabilir.
10. Her Bilgiyi Not Almak Zorunda Değilsiniz
Belki de en önemli kural bu.
LGS çalışırken not tutmak, her öğrencinin her konuyu uzun uzun yazması anlamına gelmez.
Bazı öğrenciler yazarak daha iyi öğrenebilir.
Bazı öğrenciler ise konuyu okuyup soru çözerek daha iyi öğrenebilir.
Bu nedenle:
“İyi öğrenci çok not tutar.”
gibi bir kural yoktur.
Önemli olan öğrencinin hangi bilgiyi neden yazdığını bilmesidir.
Eğer öğrenci iki saat boyunca not çıkarıyor ama konuyla ilgili soru çözemiyorsa burada çalışma yöntemini yeniden değerlendirmek gerekir.
LGS Öğrencisi İçin Pratik Not Tutma Sistemi
Öğrencinin işi kolaylaştırmak için oldukça basit bir sistem kullanılabilir.
Bir konu çalışırken defterde dört başlık açabilirsiniz:
ÖĞRENDİM
Konunun en önemli bilgileri.
KARIŞTIRIYORUM
Benzer kavramlar veya sık karıştırılan noktalar.
HATA YAPTIM
Çözülen sorularda yapılan hatalar.
TEKRAR ET
Daha sonra yeniden bakılması gereken bilgiler.
Bu dört bölüm, öğrencinin yalnızca öğretmenin anlattıklarını değil, kendi öğrenme sürecini de takip etmesini sağlar.
Not Tutmak mı, Soru Çözmek mi?
Aslında bu ikisini birbirinin alternatifi gibi düşünmemek gerekir.
Bir konuyu öğrenirken kısa notlar almak faydalı olabilir.
Ama LGS hazırlığının tamamını not çıkararak geçirmek doğru değildir.
Öğrenci konuyu anlamalı, gerektiğinde not almalı, ardından öğrendiğini sorular üzerinde uygulamalıdır.
Çünkü sınavda öğrenciden defterindeki bilgileri tekrar etmesi değil, öğrendiği bilgiyi kullanarak soruyu çözmesi beklenir.
Bu nedenle çalışma sırasında denge önemlidir.
Konu → kısa not → soru → hata analizi → tekrar
şeklindeki bir döngü, öğrencinin öğrenmesini daha aktif hale getirebilir.
Veli Çocuğunun Notlarına Nasıl Bakmalı?
Velilerin burada da dikkat etmesi gereken bir nokta var.
Çocuğunuzun defterine baktığınızda:
“Neden bu kadar az yazdın?”
demek yerine,
“Bu notlara baktığında konuyu hatırlayabiliyor musun?”
diye sormak çok daha anlamlı olabilir.
Çünkü iyi notun ölçüsü sayfa sayısı değildir.
Öğrenci iki sayfalık bir notla konuyu gerçekten anlayabiliyorsa, 15 sayfalık bir özete ihtiyacı olmayabilir.
Aynı şekilde bir öğrencinin not defteri çok düzenli ve renkli olduğu halde konuyu gerçekten öğrenmemiş olması da mümkündür.
Bu nedenle defterin güzelliğinden çok öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğine bakmak gerekir.
Laas Akademi’nin Bakış Açısı
Laas Akademi olarak öğrencinin çalışma yönteminin yalnızca “daha fazla çalışmak” üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine inanıyoruz.
LGS çalışırken not tutmak, doğru kullanıldığında öğrencinin öğrenmesini destekleyen güçlü bir araç olabilir. Ancak not tutmak tek başına başarı getirmez.
Bizim için önemli olan öğrencinin:
- Ne öğrendiğini bilmesi,
- Neyi karıştırdığını fark etmesi,
- Hatalarını görebilmesi,
- Eksiklerini belirleyebilmesi,
- Öğrendiklerini sorular üzerinde kullanabilmesi
ve zaman içinde kendi çalışma sistemini oluşturabilmesidir.
Bu nedenle öğrenciye “Daha çok not çıkar.” demek yerine, “Senin için hangi bilgilerin not alınmaya değer olduğunu bul.” demek çok daha doğru bir yaklaşım.
Çünkü iyi bir çalışma defteri, öğrencinin ders kitabının kopyası değil; kendi öğrenme sürecinin haritasıdır.
Sonuç
LGS çalışırken not tutmak faydalı olabilir. Ancak bunun için öğrencinin sayfalarca özet çıkarmasına gerek yok.
Kısa notlar, önemli kurallar, karıştırılan bilgiler, yapılan hatalar ve tekrar edilmesi gereken noktalar öğrencinin kendi defterinde toplanabilir.
Unutmayalım:
İyi not, çok yazılan not değildir.
İyi not, öğrencinin daha sonra baktığında gerçekten işine yarayan nottur.