Çocuğunuza kaç kere:
“Ders çalış.”
dediniz?
Peki kaç kere bu cümleyi söyledikten sonra tartışma çıktı?
“Birazdan çalışacağım.”
“Ödevim yok.”
“Bugün çok yoruldum.”
“Yarın çalışırım.”
“Zaten sınav daha çok var.”
Bir süre sonra veli için ders çalıştırmak, çocuğun eğitiminin en yorucu kısmına dönüşebiliyor.
Oysa burada çoğu zaman asıl problem çocuğun ders çalışmak istememesi değil.
Çocuğun nasıl ders çalışacağını bilmemesi olabilir.
Ders çalışma alışkanlığı, bir çocuğun bir gecede kazanabileceği bir beceri değildir. Düzenli tekrar, doğru yönlendirme, uygun çalışma ortamı ve zaman içerisinde oluşan bir sistem gerektirir.
Özellikle 5, 6 ve 7. sınıflar, bu alışkanlığın oluşturulması açısından son derece önemli bir dönemdir.
Çünkü çocuk bu yıllarda yalnızca matematik, Türkçe veya fen öğrenmez.
Aynı zamanda nasıl öğrenmesi gerektiğini de öğrenir.

Ders Çalışma Alışkanlığı Nedir?
Ders çalışma alışkanlığı, çocuğun yalnızca her gün belirli bir süre masanın başında oturması değildir.
Asıl önemli olan öğrencinin:
- Ne çalışacağını bilmesi,
- Ne zaman çalışacağını planlaması,
- Çalışmaya kendi isteğiyle başlayabilmesi,
- Dikkatini belirli bir süre sürdürebilmesi,
- Anlamadığı konuları fark edebilmesi,
- Soru çözebilmesi,
- Yanlışlarını inceleyebilmesi,
- Eksiklerini tamamlayabilmesi,
- Çalışmasını düzenli şekilde sürdürebilmesidir.
Yani amaç:
“Çocuğu masaya oturtmak”
değil,
“Çocuğun kendi başına çalışabilecek bir düzen geliştirmesini sağlamak” olmalıdır.
Bu ikisi arasında çok büyük bir fark vardır.
5. Sınıfta Ders Çalışma Alışkanlığı Neden Önemli?
- sınıf, birçok öğrenci için önemli bir geçiş dönemidir.
İlkokulda öğretmenin ve velinin yönlendirmesi daha yoğun olabilir.
Ortaokula geçildiğinde ise öğrencinin sorumlulukları artmaya başlar.
Ders sayısı artar.
Konular çeşitlenir.
Ödevler ve sınavlar çoğalır.
Öğrencinin kendi başına tekrar yapması daha önemli hale gelir.
Tam da bu nedenle 5. sınıfta kazanılan ders çalışma alışkanlığı, sonraki yıllar için önemli bir temel oluşturabilir.
Çocuğun 5. sınıfta:
- Çantasını ve materyallerini düzenlemesi,
- Ödevlerini takip etmesi,
- Günlük tekrar yapması,
- Anlamadığı konuyu fark etmesi,
- Çalışma zamanını planlaması
gibi küçük sorumlulukları öğrenmesi, ilerleyen yıllarda daha bağımsız çalışmasına yardımcı olabilir.
Burada amaç çocuğu saatlerce ders çalıştırmak değildir.
Düzenli çalışmayı normal hale getirmektir.
6. Sınıfta Bu Alışkanlık Nasıl Geliştirilir?
- sınıfa gelindiğinde öğrencinin akademik sorumluluğu biraz daha artar.
Bu dönemde artık:
“Annem söyleyince çalışıyorum.”
yerine,
“Bugün ne yapmam gerektiğini biliyorum.”
noktasına geçmek gerekir.
Bunun için öğrencinin günlük veya haftalık bir çalışma düzeni oluşturması desteklenebilir.
Örneğin öğrenciye:
Bugün 3 saat ders çalış.
demek yerine:
Bugün matematikte şu konuyu tekrar et, ardından 20 soru çöz ve yanlışlarını incele.
demek çok daha somut bir hedef oluşturur.
Çünkü çocuk için “ders çalışmak” belirsiz bir görevdir.
Ama:
Konu tekrarı → soru çözümü → yanlış analizi
net bir çalışma sürecidir.
7. Sınıf Neden Kritik Bir Dönem?
- sınıf, öğrencinin akademik açıdan daha fazla sorumluluk almaya başladığı dönemlerden biridir.
Artık 8. sınıfa ve LGS sürecine yaklaşılmaktadır.
Fakat burada önemli bir hata yapılabiliyor:
Bazı veliler ders çalışma alışkanlığını 8. sınıfta oluşturmaya çalışıyor.
Oysa 8. sınıfa gelindiğinde öğrencinin zaten belirli bir çalışma düzenine sahip olması çok daha avantajlıdır.
Çünkü 8. sınıfta öğrencinin önünde yalnızca okul dersleri yoktur.
Aynı zamanda:
- LGS hazırlığı,
- Deneme sınavları,
- Konu tekrarları,
- Soru çözümü,
- Yanlış analizi,
- Zaman yönetimi
gibi çok daha yoğun bir süreç başlar.
Bu nedenle 5, 6 ve 7. sınıflar, öğrencinin 8. sınıfa hazırlanırken yalnızca akademik açıdan değil, çalışma alışkanlığı açısından da güçlendirilmesi gereken yıllardır.
Çocuğa Ders Çalışma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?
Burada ilk yapılması gereken şey, çocuktan bir anda mükemmel bir çalışma düzeni beklememektir.
Ders çalışma alışkanlığı küçük ve sürdürülebilir adımlarla oluşturulabilir.
1. Sabit bir çalışma zamanı belirleyin
Her gün tamamen farklı saatlerde çalışmak yerine mümkün olduğunca belirli bir düzen oluşturmak çocuğun alışkanlık geliştirmesini kolaylaştırabilir.
2. Küçük hedefler koyun
“Bugün ders çalış.”
yerine:
“Bugün matematikten 20 soru çözüp yanlışlarını incele.”
daha anlaşılır bir hedeftir.
3. Çalışma ortamını sadeleştirin
Telefon, oyun, televizyon ve gereksiz bildirimler öğrencinin dikkatini dağıtabilir.
Çalışma sırasında mümkün olduğunca dikkat dağıtıcı unsurlar azaltılmalıdır.
4. Molaları planlayın
Çocuğun saatlerce masadan kalkmadan çalışmasını beklemek yerine yaşına ve çalışma kapasitesine uygun molalar planlanabilir.
5. Yanlışları değerlendirin
Sadece doğru sayısına değil, yanlışların nedenlerine de bakılmalıdır.
6. Çocuğun kendi sorumluluğunu artırın
İlk aşamada veli daha fazla destek olabilir.
Zaman içerisinde öğrencinin kendi planını takip etmesi hedeflenmelidir.
“Ders Çalış” Demek Neden Çoğu Zaman İşe Yaramıyor?
Çünkü bu cümle bir hedef değil, talimat.
Çocuk masaya oturduğunda ne yapacağını bilmiyorsa birkaç dakika sonra sıkılabilir.
Örneğin:
“Ders çalış.”
yerine:
“Önce matematikte bugün işlediğiniz konuyu 15 dakika tekrar et. Daha sonra 15 soru çöz. Sonra yanlışlarına birlikte bakalım.”
çok daha anlaşılırdır.
Zaman içerisinde öğrenci bu süreci kendi başına yapmaya başladığında veli desteğine olan ihtiyaç da azalabilir.
İşte kazanılmak istenen alışkanlık tam olarak budur.
Ders Çalışma Alışkanlığı Kazanmak İçin Her Gün Saatlerce Çalışmak Gerekir mi?
Hayır.
Özellikle 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerinde amaç çok uzun süre çalışmak değil, düzenli çalışmayı öğrenmektir.
Bir öğrencinin bir gün 5 saat çalışıp sonraki üç gün hiç çalışmaması yerine, her gün yaşına ve okul programına uygun şekilde düzenli çalışması çok daha anlamlı olabilir.
Çünkü alışkanlık:
Yoğunlukla değil, süreklilikle oluşur.
Çocuğum Ders Çalışmayı Sürekli Erteliyor. Ne Yapmalıyım?
Erteleme davranışının altında farklı nedenler olabilir.
Çocuk:
- Konuyu anlamıyor olabilir.
- Nereden başlayacağını bilmiyor olabilir.
- Çalışma görevi gözünde büyüyor olabilir.
- Başarısız olmaktan çekiniyor olabilir.
- Dikkatini toplamakta zorlanıyor olabilir.
- Çalışma düzeni henüz oluşmamış olabilir.
Bu nedenle her erteleme davranışına:
“Tembellik yapıyor.”
şeklinde yaklaşmak doğru olmayabilir.
Önce problemin nedenini anlamak gerekir.
Örneğin çocuk matematik çalışmayı sürekli erteliyorsa, gerçekten matematiği sevmiyor mu?
Yoksa konuları anlamadığı için matematik çalışmak ona zor mu geliyor?
Bu ayrımı yapmak oldukça önemlidir.
Veli Çocuğunun Ders Çalışmasını Nasıl Takip Etmeli?
Veli tamamen sürecin dışında kalmamalıdır.
Ancak sürekli:
“Çalıştın mı?”
“Kaç soru çözdün?”
“Ödevini yaptın mı?”
diye sormak da zaman içerisinde çocuğun sorumluluğu veliye bırakmasına neden olabilir.
Daha sağlıklı yaklaşım, çocuğun kendi sorumluluğunu giderek artırmaktır.
Örneğin başlangıçta veli:
“Bugün hangi çalışmaları yapacağını birlikte belirleyelim.”
diyebilir.
Bir süre sonra:
“Bugünkü planını sen oluştur, beraber değerlendirelim.”
noktasına geçilebilir.
Daha sonra ise:
“Bu hafta için hedeflerin neler?”
diye sorulabilir.
Bu değişim küçük görünse de oldukça önemlidir.
Çünkü hedef, çocuğun velinin kontrolünde çalışması değil, kendi çalışma sistemini oluşturmasıdır.
Ders Çalışma Alışkanlığı Neden 8. Sınıftan Önce Kazandırılmalı?
Bence velilerin özellikle üzerinde durması gereken noktalardan biri burası.
- sınıfa gelindiğinde öğrencinin önünde yoğun bir sınav hazırlık süreci bulunuyor.
Eğer öğrenci o zamana kadar:
- Düzenli çalışmayı öğrenmemişse,
- Plan yapamıyorsa,
- Çalışmaya başlamakta zorlanıyorsa,
- Yanlışlarını analiz etmiyorsa,
- Eksiklerini kendisi fark edemiyorsa,
LGS hazırlığı sırasında yalnızca akademik konularla değil, çalışma alışkanlığıyla da mücadele etmek zorunda kalabilir.
Bu nedenle 5, 6 ve 7. sınıflar yalnızca “LGS’ye daha var” denilecek yıllar değildir.
Tam tersine:
LGS’ye hazırlanacak öğrencinin çalışma karakterinin oluştuğu yıllardır.
LAAS Akademi’de Ders Çalışma Alışkanlığı Neden Önemli?
LAAS Akademi açısından eğitimi yalnızca öğrencinin derse girip konu dinlemesi olarak değerlendirmiyoruz.
Çünkü bir öğrencinin akademik başarısında ne öğrendiği kadar nasıl çalıştığı da önemlidir.
Özellikle 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerinde çalışma alışkanlığının erken dönemde oluşturulmasının, ilerleyen yıllardaki akademik sürece önemli bir hazırlık sağlayabileceğine inanıyoruz.
Bu nedenle öğrencinin:
- Derslerini düzenli takip etmesi,
- Sorumluluklarını zamanında yerine getirmesi,
- Eksiklerini fark etmesi,
- Soru çözme alışkanlığı kazanması,
- Yanlışlarını değerlendirmesi,
- Çalışma düzenini oluşturması
gibi becerilerinin geliştirilmesi eğitim yaklaşımımızın önemli parçalarından biri.
Çünkü bizim için öğrencinin yalnızca bugünkü sınavına hazırlanması yeterli değil.
Öğrencinin gelecekte kendi başına çalışabilen, neyi bilip neyi bilmediğini fark edebilen ve gerektiğinde kendi çalışma planını oluşturabilen bir öğrenci haline gelmesi çok daha değerli.
5, 6 ve 7. Sınıflarda Öğrenciye Sadece Ders Değil, Çalışma Becerisi de Kazandırmak
Bir öğrenciye matematik öğretilebilir.
Bir konu anlatılabilir.
Yüzlerce soru çözülebilir.
Fakat öğrenci nasıl çalışacağını öğrenmemişse, bir sonraki aşamada yine aynı probleme dönebilir.
Bu yüzden eğitimde iki farklı kazanımdan söz etmek gerekir:
Akademik kazanımlar
ve
öğrenme becerileri.
5, 6 ve 7. sınıflarda öğrencinin ikinci gruptaki becerileri geliştirmesi özellikle önemlidir.
Çünkü bu yıllarda kazanılan çalışma alışkanlıkları, öğrencinin 8. sınıftaki yoğun tempoya daha hazırlıklı girmesine yardımcı olabilir.
İyi Bir Eğitim Sisteminde Öğrenci Neden Takip Edilmelidir?
Bir öğrencinin çalışma alışkanlığını oluşturmak için ona yalnızca:
“Ders çalış.”
demek yeterli değildir.
Öğrencinin nerede zorlandığını görmek gerekir.
Neden çalışmadığını anlamak gerekir.
Hangi çalışma yönteminin ona uygun olduğunu değerlendirmek gerekir.
Gelişimini takip etmek gerekir.
Gerektiğinde planı değiştirmek gerekir.
Ve en önemlisi, öğrencinin zaman içerisinde kendi sorumluluğunu almasını sağlamak gerekir.
LAAS Akademi’nin öğrenci odaklı yaklaşımında da bu nedenle yalnızca ders anlatımına değil, öğrencinin takibine, çalışma düzenine ve akademik gelişimine önem veriyoruz.
Çünkü bir öğrencinin başarısı yalnızca sınavdan aldığı puanla ölçülmemeli.
Kendi başına çalışabilmeye başlaması da bir başarıdır.
Ders Çalışma Alışkanlığı Bir Günde Oluşmaz
Çocuğunuz bugün ders çalışmak istemiyor diye yarın bir anda düzenli çalışan bir öğrenci olmasını beklemek gerçekçi değildir.
Bu bir süreçtir.
Özellikle 5, 6 ve 7. sınıflarda bu sürecin doğru şekilde desteklenmesi, öğrencinin ilerleyen yıllarda daha bağımsız çalışabilmesine yardımcı olabilir.
Buradaki hedef:
Daha uzun süre ders çalışan çocuk yetiştirmek değil.
Ne zaman, neyi, neden ve nasıl çalışacağını bilen öğrenci yetiştirmek.
Çünkü gerçek başarı yalnızca sınavdan alınan puanla başlamaz.
Bazen başarı:
Çocuğun artık “Ders çalışmam lazım mı?” diye sormadan masasının başına geçmesiyle başlar.
Ve biz LAAS Akademi olarak eğitimde tam da bu noktayı önemsiyoruz.
Çocuğa yalnızca ders anlatmak değil, öğrenmeyi ve çalışmayı öğrenmesine yardımcı olmak.
Özellikle 5, 6 ve 7. sınıf yıllarını bu nedenle çok değerli görüyoruz.
Çünkü bugün kazanılan küçük bir çalışma alışkanlığı, yarın öğrencinin karşısına çıkan çok daha büyük akademik hedeflerde önemli bir avantaja dönüşebilir.
