Çocuğunuz yeni bir döneme başlarken kendisine hedefler koyuyor olabilir. Daha düzenli ders çalışmak, sınav notlarını yükseltmek veya eksik olduğu derslerde ilerlemek istiyordur. Ancak birkaç gün geçtikten sonra başlangıçtaki heyecan azalıyor, belirlenen hedefler erteleniyor ve çalışma düzeni yeniden bozuluyordur.
Bu durum, çocuğunuzun hedeflerine ulaşmak istemediği anlamına gelmez. Bazen hedefler gerçekçi olmayabilir, bazen ilerleme nasıl ölçüleceği bilinmiyordur. Bazen de öğrenci, hedefe ulaşmak için hangi adımı ne zaman atması gerektiğini tek başına belirlemekte zorlanıyordur.
Peki, öğrenci hedefleri nasıl takip edilmeli? Çocuğun hedeflerine ulaşmasını desteklemek için yalnızca ne istediğini belirlemek yeterli değildir. Hedefin uygulanabilir adımlara ayrılması, ilerlemenin değerlendirilmesi ve gerektiğinde planın güncellenmesi de gerekir.
Bu rehberde, velilerin çocuklarına hedef belirleme ve hedeflerini sürdürme konusunda nasıl destek olabileceklerini ele alıyoruz.
Çocuklar hedeflerine neden ulaşamayabilir?
Bir öğrencinin hedef belirlemesiyle o hedef doğrultusunda düzenli hareket etmesi arasında önemli bir fark vardır. Hedefin belirlenmesi başlangıçtır; onu günlük yaşama uyarlamak ise ayrı bir beceridir.
Çocuğunuzun hedeflerine ulaşmakta zorlanmasının birkaç nedeni olabilir.
Hedefler çok genel belirlenmiş olabilir
“Matematikte başarılı olacağım”, “Daha çok ders çalışacağım” veya “Notlarımı yükselteceğim” gibi ifadeler istekleri anlatır. Ancak öğrenciye ne yapması gerektiğini açık biçimde göstermez.
Örneğin matematikte gelişmek isteyen bir öğrencinin hangi konuyu çalışacağına, ne kadar zaman ayıracağına ve ilerlemesini nasıl değerlendireceğine karar vermesi gerekir.
Hedef ne kadar somut hâle gelirse uygulanabilir adımları belirlemek de o kadar kolaylaşır.
Hedefler öğrencinin mevcut durumuna uygun olmayabilir
Bir öğrenci kısa sürede bütün derslerinde büyük bir ilerleme sağlamayı hedefleyebilir. Ancak okul dersleri, ödevler, dinlenme ihtiyacı ve diğer sorumluluklar birlikte değerlendirildiğinde bu planın uygulanması zorlaşabilir.
Burada önemli olan hedefi küçültmek değil, ulaşılabilir ara adımlar belirlemektir. Öğrenci ilerleme kaydettikçe hedefini yeniden değerlendirebilir.
İlerleme görünür olmayabilir
Çocuk düzenli çalıştığı hâlde beklediği sonucu hemen göremediğinde motivasyonu azalabilir. Özellikle sınav başarısının kısa sürede değişmesini bekliyorsa yaptığı çalışmaların karşılığını alamadığını düşünebilir.
Bu nedenle değerlendirme yalnızca not veya net sayısı üzerinden yapılmamalıdır. Öğrencinin tamamladığı çalışmalar, daha iyi anladığı konular ve önce zorlandığı bir soruyu artık çözebilmesi de ilerlemenin göstergeleri olabilir.
Öğrenci planını tek başına yönetmekte zorlanabilir
Hedef belirlemek, öncelikleri sıralamak, zamanını düzenlemek ve sonuçları değerlendirmek gelişim sürecinde öğrenilebilen becerilerdir.
Bazı öğrenciler bu adımları bağımsız biçimde uygulayabilirken bazıları başlangıçta daha fazla rehberliğe ihtiyaç duyabilir. Burada amaç öğrencinin yerine karar vermek değil, zamanla kendi kararlarını daha bilinçli alabilmesini desteklemektir.
Öğrenci hedefleri nasıl takip edilmeli?
Öğrenci hedefleri nasıl takip edilmeli? sorusunun yanıtı, yalnızca yapılacaklar listesini kontrol etmekten daha kapsamlıdır. Hedefin anlaşılır olması, uygulanabilir adımlara ayrılması, düzenli değerlendirilmesi ve öğrencinin ihtiyaçlarına göre güncellenmesi gerekir.
1. Önce mevcut durumu belirleyin
Bir hedef oluşturmadan önce öğrencinin nerede olduğunu anlamak önemlidir.
Örneğin çocuğunuz matematikte gelişmek istiyorsa yalnızca son sınav notuna bakmayın. Hangi konularda rahat olduğunu, hangi sorularda zorlandığını ve zorlandığı soruların nedenlerini de değerlendirin.
Bu değerlendirme, hedefin gerçekçi bir başlangıç noktasına dayanmasını sağlar.
Çocuğunuza şu soruları sorabilirsiniz:
- Şu anda en rahat yaptığın çalışma hangisi?
- Hangi konuda daha fazla desteğe ihtiyacın var?
- Bir hafta içinde hangi konuda ilerleme kaydetmek istersin?
- Bu ilerlemeyi nasıl anlayabiliriz?
Soruları bir sorgulama gibi yöneltmek yerine, birlikte çözüm aradığınız bir sohbet oluşturun.
2. Büyük hedefi küçük adımlara ayırın
“Derslerimde başarılı olacağım” gibi geniş bir hedef, günlük olarak ne yapılacağını göstermez.
Bunun yerine hedefi somut adımlara ayırabilirsiniz.
Örneğin:
- Genel hedef: Matematikte daha sağlam bir temel oluşturmak.
- İlk adım: Zorlanılan konuları belirlemek.
- Haftalık adım: Seçilen konulardan belirli çalışmalar yapmak.
- Değerlendirme: Çözülemeyen soruların nedenlerini incelemek ve öğrenilenleri yeniden denemek.
Bu örnek her öğrenci için aynı şekilde uygulanmak zorunda değildir. Çocuğun sınıf düzeyi, mevcut bilgisi ve diğer sorumlulukları dikkate alınarak uyarlanmalıdır.
3. Hedefi öğrencinin de sahiplenmesini sağlayın
Veliler çocuklarının başarılı olmasını istedikleri için zaman zaman hedefleri kendileri belirleyebilir. Ancak çocuk, kendisinin katılmadığı bir hedefi yalnızca dışarıdan gelen bir beklenti olarak görebilir.
Bu nedenle hedef belirleme sürecine öğrenciyi de dahil edin.
Örneğin “Bu hafta şu kadar soru çözmelisin” demek yerine “Bu hafta hangi konuyu geliştirmek istersin ve bunun için nasıl bir çalışma planı yapabiliriz?” diye sorabilirsiniz.
Elbette öğrenciye tamamen sınırsız bir seçim alanı bırakmak gerekmez. Okul sorumlulukları ve sınav tarihleri gibi gerçek ihtiyaçlar da değerlendirilmelidir. Amaç, öğrenciye hem rehberlik etmek hem de kendi çalışma sürecinde söz sahibi olmasını sağlamaktır.
4. İlerlemeyi düzenli aralıklarla değerlendirin
Hedefin belirlenmesi kadar, ne durumda olunduğunu değerlendirmek de önemlidir.
Bunun için her gün uzun toplantılar yapmak veya çocuğun her hareketini kontrol etmek gerekmez. Öğrencinin ihtiyaçlarına uygun kısa ve düzenli değerlendirmeler yeterli olabilir.
Haftalık bir değerlendirmede şu sorular üzerinde durabilirsiniz:
- Planlanan çalışmaların hangileri tamamlandı?
- Hangi çalışmalar beklenenden zor oldu?
- Hedefe ulaşmayı kolaylaştıran neydi?
- Gelecek hafta hangi değişikliği yapmak gerekiyor?
Bu soruların amacı tamamlanmayan görevler için çocuğu suçlamak değildir. Asıl amaç, planın neden işlemediğini anlamak ve daha uygun bir yol belirlemektir.
5. Sonuç kadar süreci de değerlendirin
Öğrencinin başarısını yalnızca sınav notuyla değerlendirmek, gösterdiği gelişimin bazı yönlerini gözden kaçırabilir.
Örneğin bir öğrenci sınav puanını henüz yükseltememiş olsa bile zorlandığı konuları daha iyi anlamaya başlamış, yanlışlarının nedenlerini daha doğru belirleyebilir hâle gelmiş veya çalışmalarını daha düzenli tamamlıyor olabilir.
Bunlar, nihai hedefe ulaşma yolunda anlamlı gelişmeler olabilir.
Bu nedenle değerlendirmede hem sonuçlara hem de öğrencinin çalışma sürecinde geliştirdiği becerilere yer verin. Bununla birlikte, ilerlemenin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamak için hedefe uygun ölçütler kullanmayı ihmal etmeyin.
6. Planı gerektiğinde değiştirin
Bir çalışma planının her hafta eksiksiz uygulanması beklenmemelidir. Okul ödevleri artabilir, öğrenci beklenenden fazla zorlanabilir veya başlangıçta belirlenen hedefin gerçekçi olmadığı anlaşılabilir.
Bu gibi durumlarda planı yeniden değerlendirmek başarısızlık değildir.
Önemli olan, aynı yöntem işe yaramadığı hâlde hiçbir değişiklik yapmadan devam etmek yerine sorunun nedenini anlamaktır.
Bazen çalışma süresini düzenlemek, bazen hedefi daha küçük adımlara ayırmak, bazen de belirli bir konuda akademik destek almak gerekebilir.
Veliler hedef takibi yaparken nelere dikkat etmeli?
Hedeflerin takip edilmesi, öğrencinin her an kontrol edilmesi anlamına gelmez. Aşırı kontrol, çocuğun kendi sorumluluğunu geliştirmesini zorlaştırabilir ve aile içindeki iletişimi olumsuz etkileyebilir.
Daha sağlıklı bir yaklaşım için şu noktalara dikkat edebilirsiniz:
Her gün yalnızca tamamlanmayan görevleri konuşmayın. Çocuğun neleri başardığını ve hangi adımları atabildiğini de değerlendirin.
Başka öğrencilerle kıyaslama yapmayın. Her öğrencinin başlangıç noktası, öğrenme hızı ve ihtiyaçları farklıdır. Değerlendirmeyi çocuğun kendi gelişimi üzerinden yapın.
Hedefleri ceza veya ödül sistemine dönüştürmeyin. Bazı ödüller kısa süreli motivasyon sağlayabilir; ancak öğrencinin kendi hedeflerini anlaması ve sorumluluk geliştirmesi de önemlidir.
Dinlenme zamanını planın bir parçası olarak görün. Sürdürülebilir bir çalışma düzeni, öğrencinin yaşına ve ihtiyaçlarına uygun dinlenme sürelerini de içermelidir.
Her sorunu motivasyon eksikliği olarak yorumlamayın. Öğrencinin hedefini uygulayamamasının arkasında konu eksikliği, zaman planlaması güçlüğü, gerçekçi olmayan beklentiler veya farklı ihtiyaçlar bulunabilir.
Öğrenci hedeflerini takip etmek için basit bir haftalık değerlendirme
Çocuğunuzla birlikte aşağıdaki soruları kullanarak haftanın sonunda kısa bir değerlendirme yapabilirsiniz.
| Değerlendirme sorusu | Amaç |
|---|---|
| Bu haftaki hedefim neydi? | Hedefi hatırlamak |
| Hangi adımları tamamladım? | Yapılan çalışmaları görmek |
| Nerede zorlandım? | Engelleri belirlemek |
| Ne öğrendim veya neyi geliştirdim? | İlerlemeyi fark etmek |
| Gelecek hafta neyi değiştireceğim? | Yeni adımı planlamak |
Bu tablo bir puanlama aracı veya çocuğun performansını yargılama yöntemi değildir. Öğrencinin kendi sürecini değerlendirmesine yardımcı olan bir konuşma başlangıcıdır.
Çocuğunuz yanıt vermekte zorlanıyorsa hemen onun yerine cevaplamayın. Düşünmesi için zaman tanıyın ve ihtiyaç duyduğunda örneklerle destek olun.
Öğrenci koçluğu hedef takibinde nasıl destek olabilir?
Bazı öğrenciler hedeflerini belirleyip kendi çalışma süreçlerini yönetebilir. Bazıları ise önceliklerini belirleme, planını uygulama veya ilerlemesini değerlendirme konusunda düzenli rehberliğe ihtiyaç duyabilir.
Bu noktada öğrenci koçluğu, öğrencinin hedeflerini somut adımlara dönüştürmesine ve gelişimini daha sistemli biçimde takip etmesine yardımcı olabilecek bir destek sürecidir.
LAAS Akademi Öğrenci Koçluğu programında öğrencinin hedefleri ve ihtiyaçları değerlendirilir; kişiye özel çalışma planı hazırlanır, süreç düzenli olarak takip edilir ve gerektiğinde plan güncellenir. Motivasyon, zaman yönetimi ve veli bilgilendirmesi de programın ele aldığı konular arasındadır.
Buradaki amaç, öğrencinin bütün sorumluluklarını onun yerine üstlenmek değildir. Öğrencinin kendi hedeflerini daha iyi tanıması, çalışmalarını değerlendirmeyi öğrenmesi ve zamanla daha bağımsız hareket edebilmesi için rehberlik sağlamaktır.
Öğrencinin belirli derslerde konu eksiği varsa bu ihtiyacın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Çünkü çalışma sürecini planlamak ile anlaşılmayan bir konuyu öğretmek aynı şey değildir; bazı durumlarda öğrenci koçluğunun yanında akademik destek de gerekebilir.
Çocuğunuzun hedeflerini uygulamakta zorlandığını düşünüyorsanız LAAS Akademi Öğrenci Koçluğu hizmeti hakkında bilgi alabilir, öğrencinizin ihtiyaçlarına uygun bir destek sürecini birlikte değerlendirebilirsiniz.
Laas Akademi’nin Bakış Açısı
LAAS Akademi olarak her öğrencinin öğrenme biçiminin, hedeflerinin ve gelişim hızının farklı olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle başarıyı yalnızca belirli bir sınav sonucuyla değerlendirmek yerine öğrencinin hedeflerine hangi adımlarla ilerlediğine de önem veriyoruz.
Hedef belirlemek, bu hedefi uygulamaya geçirmek ve ilerlemeyi değerlendirmek zaman içinde geliştirilebilen becerilerdir. Öğrencinin zorlandığı noktaları fark etmesi, ihtiyaç duyduğunda yardım istemesi ve gerektiğinde planını değiştirebilmesi de bu sürecin parçalarıdır.
Öğrenci koçluğu yaklaşımımızda kişiye özel planlama, düzenli takip ve gelişime göre planı güncelleme anlayışı öne çıkar. Velilerin süreç hakkında bilgilendirilmesini de öğrencinin gelişimini destekleyen iletişimin önemli bir parçası olarak görüyoruz.
Amacımız, öğrencinin yalnızca bir hedefe ulaşmasına yardımcı olmak değil; hedef belirleme, sorumluluk alma ve kendi öğrenme sürecini değerlendirme becerilerini de geliştirmesine destek olmaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Öğrenci hedefleri ne sıklıkla değerlendirilmelidir?
Tek bir değerlendirme sıklığı bütün öğrenciler için uygun değildir. Öğrencinin yaşına, hedefinin niteliğine ve ihtiyaçlarına göre günlük kısa kontroller veya haftalık değerlendirmeler yapılabilir. Önemli olan, değerlendirmelerin öğrenciyi baskı altında bırakmadan işe yarar geri bildirim sağlamasıdır.
Çocuğum belirlediği hedefleri sürekli erteliyorsa ne yapmalıyım?
Öncelikle ertelemenin nedenini anlamaya çalışın. Hedef çok büyük, çalışma adımı belirsiz veya program yoğun olabilir. Çocuğunuzla birlikte hedefi daha küçük ve uygulanabilir adımlara ayırın. Zorluk devam ediyorsa akademik ihtiyaçların ve çalışma sürecinin ayrıca değerlendirilmesi yararlı olabilir.
Öğrenci koçluğu yalnızca LGS öğrencileri için mi uygundur?
Öğrenci koçluğunun uygunluğu yalnızca sınav türüne bağlı değildir. Hedef belirleme, çalışma sürecini düzenleme ve ilerlemeyi değerlendirme konusunda desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler için değerlendirilebilir. Programın içeriği öğrencinin yaşına, ihtiyaçlarına ve hedeflerine göre şekillendirilmelidir.
Öğrenci koçluğu özel dersin yerine geçer mi?
Hayır. Öğrenci koçluğu ile özel dersin amaçları farklıdır. Koçluk hedef belirleme, planlama ve çalışma sürecini takip etme konularına odaklanırken özel ders belirli derslerde konu anlatımı ve akademik öğrenme desteği sağlayabilir. Öğrencinin ihtiyacına göre bu desteklerden biri veya ikisi birlikte değerlendirilebilir.
Hedef belirlemek kadar ilerlemeyi yönetmek de önemlidir
Çocuğunuzun hedeflerine ulaşmakta zorlanması, onun başarısız olduğu anlamına gelmez. Bazen hedefin daha açık hâle getirilmesi, bazen küçük adımlar belirlenmesi, bazen de düzenli geri bildirimle planın güncellenmesi gerekir.
Öğrenci hedefleri nasıl takip edilmeli sorusuna verilecek en yararlı yanıt; çocuğun mevcut durumunu anlamak, gerçekçi adımlar belirlemek, ilerlemeyi değerlendirmek ve ihtiyaçlara göre yeni bir yol çizmek olacaktır.
Hedef takibinin amacı çocuğu sürekli kontrol etmek değil, zamanla kendi sürecini yönetebilmesine yardımcı olmaktır. Doğru rehberlik ve öğrencinin ihtiyaçlarına uygun bir planlama ile bu beceriler geliştirilebilir.