LGS hazırlığında öğrenciler genellikle yeni konulara, soru çözmeye ve denemelere büyük zaman ayırır. Ancak öğrenilen bilgilerin korunması için en az bunlar kadar önemli bir alışkanlık daha vardır:
Düzenli tekrar.
Bir konuyu çalıştıktan sonra uzun süre hiç geri dönmemek, öğrencinin bilgileri zaman içinde unutmasına neden olabilir. Bunun çözümü ise her gün saatlerce eski konuları yeniden çalışmak değildir.
Asıl önemli olan, kısa ama düzenli tekrarlarla bilgiyi yeniden hatırlamaktır.
Peki LGS günlük tekrar nasıl yapılmalı?
Öğrencinin günlük çalışma düzenine ekleyebileceği pratik bir sistem oluşturmak mümkündür.
Günlük Tekrar Neden Önemli?
Yeni bir konu öğrenildiğinde öğrencinin zihninde o konuyla ilgili bilgiler oluşur.
Ancak öğrenilen bilginin uzun süre kullanılmaması hâlinde hatırlamak zorlaşabilir.
Örneğin öğrenci pazartesi günü bir konuyu çalışmış, ardından bütün hafta başka konulara geçmiş olabilir.
Bir hafta sonra aynı konuyla ilgili soruyla karşılaştığında:
“Ben bunu çalışmıştım ama şimdi tam hatırlayamıyorum.”
diyebilir.
Bu durum öğrencinin hiç öğrenmediği anlamına gelmez.
Bilginin yeniden hatırlanmaya ihtiyaç duyduğunu gösterebilir.
İşte günlük tekrarın amacı tam olarak budur:
Öğrencinin daha önce öğrendiği bilgileri düzenli olarak yeniden hatırlamasını sağlamak.
Günlük Tekrar ile Yeniden Ders Çalışmak Aynı Şey Değildir
Bu ayrımı yapmak çok önemli.
Günlük tekrar:
“Dünkü konuyu baştan sona yeniden çalışayım.”
demek değildir.
Aynı konuyu tekrar tekrar baştan okumak öğrencinin zamanını gereksiz yere tüketebilir.
Daha etkili bir tekrar:
- Hatırlama,
- kısa kontrol,
- uygulama,
- eksik noktayı fark etme
üzerine kurulabilir.
Bu nedenle 20 dakikalık kısa bir tekrar, bazen bir konuyu yeniden uzun uzun okumaktan daha işlevsel olabilir.
LGS Günlük Tekrarı Kaç Dakika Olmalı?
Bunun herkes için geçerli tek bir süresi yoktur.
Öğrencinin yaşına, günlük çalışma programına, okul yoğunluğuna ve o gün çalıştığı konulara göre süre değişebilir.
Ancak özellikle düzenli tekrar alışkanlığı oluşturmak isteyen bir öğrenci için 15-20 dakikalık kısa bir tekrar rutini iyi bir başlangıç noktası olabilir.
Buradaki amaç:
“Her gün mutlaka 20 dakika olmalı.”
şeklinde katı bir kural koymak değil;
“Her gün kısa da olsa önceki öğrenmelere geri dönmek.”
alışkanlığını oluşturmaktır.
LAAS 20 Dakikalık Öğrenme Kontrolü
Günlük tekrarı kolaylaştırmak için dört aşamalı bir sistem kullanılabilir:
1. 5 Dakika: HATIRLA
Kitabı ve defteri açmadan önce önceki gün öğrendiğin konuyu düşün.
Kendine şu soruları sor:
- Konunun temel noktası neydi?
- Hangi kavramları hatırlıyorum?
- En önemli kural veya bilgi neydi?
- Bu konuyla ilgili bir soru gelse nereden başlardım?
Burada amaç bilgiyi kitaptan tekrar okumak değil, hafızadan geri çağırmaya çalışmaktır.
2. 5 Dakika: KONTROL ET
Şimdi defteri veya kitabı aç.
Az önce hatırladıklarınla karşılaştır.
Hangi bilgileri doğru hatırladın?
Neyi unuttun?
Nerede karıştırdın?
Özellikle unutulan veya karıştırılan noktaları belirle.
Bu bölüm, öğrencinin kendi bilgisini daha objektif değerlendirmesine yardımcı olur.
3. 5 Dakika: UYGULA
Konuyla ilgili birkaç soru çöz.
Burada amaç çok soru çözmek değildir.
3-5 nitelikli soru bile yeterli olabilir.
Çünkü asıl soru şudur:
“Hatırladığım bilgiyi kullanabiliyor muyum?”
Öğrenci bilgiyi hatırlıyor ancak soruda kullanamıyorsa, öğrenmenin başka bir aşamasına ihtiyaç duyuyor olabilir.
4. 5 Dakika: İŞARETLE
Son 5 dakikada kendine küçük bir değerlendirme yap:
✓ Öğrendim ve uygulayabiliyorum.
△ Tekrar etmem gerekiyor.
! Bu konuda zorlanıyorum.
Böylece öğrencinin önünde yalnızca çalışılmış konular değil, yeniden ele alınması gereken konular da görünür hâle gelir.
Her Gün Neleri Tekrar Etmeli?
Günlük tekrarın bütün geçmiş konuları kapsaması gerekmez.
Aksi hâlde birkaç hafta içerisinde tekrar listesi çok büyüyebilir.
Bunun yerine üç gruplu bir sistem kullanılabilir:
Dün öğrendiklerim
En yakın öğrenmeler.
Bu hafta öğrendiklerim
Hafta içerisinde çalışılan konular.
Zorlandıklarım
Yanlış yapılan veya unutulan konular.
Böylece öğrenci her gün hem yeni bilgiyi korur hem de zorlandığı alanlara geri döner.
Her Dersin Tekrarı Aynı Şekilde Yapılmamalı
Günlük tekrarın en önemli noktalarından biri de budur.
Her ders için aynı yöntemi kullanmak gerekmez.
Matematik
Kuralı hatırla → örnek çöz → birkaç soru uygula.
Fen Bilimleri
Kavramları hatırla → neden-sonuç ilişkisini kur → soru çöz.
İnkılap Tarihi
Olayı hatırla → kronolojiyi düşün → neden-sonuç bağlantısını kur.
Türkçe
Öğrenilen kuralı hatırla → örnek üzerinden uygula → paragraf veya ilgili soru çöz.
İngilizce
Kelimeleri hatırla → cümle içinde kullan → kısa soru seti çöz.
Yani tekrarın şekli dersin yapısına göre değişebilir.
Bu, öğrencinin tek bir çalışma yöntemine bağlı kalmak yerine ihtiyacına uygun yöntem seçmesini sağlar.
Tekrar Yaparken Kitabı Kapatmak Neden Önemli?
Öğrencilerin yaptığı yaygın hatalardan biri, kitabı açıp konuyu tekrar okumaktır.
Bu yöntem öğrencide:
“Bunu biliyorum.”
hissi oluşturabilir.
Fakat kitabı kapattığında aynı bilgiyi hatırlayıp hatırlayamadığı farklı bir konudur.
Bu nedenle günlük tekrarın ilk bölümünde kitabı kapatmak önemlidir.
Önce hatırla.
Sonra kontrol et.
Bu küçük değişiklik bile öğrencinin kendi öğrenmesini daha gerçekçi değerlendirmesine yardımcı olabilir.
Tekrar Sırasında Her Şeyi Hatırlayamamak Normal mi?
Evet.
Hatta hatırlayamadığın noktaları fark etmek tekrarın işe yaradığını gösteren önemli bir geri bildirimdir.
Örneğin öğrenci bir konunun:
- temel kuralını hatırlıyor,
- ancak iki ayrıntıyı unutmuş,
- bir kavramı karıştırmış,
- ilgili soruda zorlanmış olabilir.
Bu durumda bütün konuyu baştan çalışmak yerine yalnızca sorun yaşanan noktaya dönmek daha verimli olabilir.
Bu nedenle tekrar:
“Her şeyi yeniden öğrenme zamanı”
değil,
“Neyi hâlâ hatırladığımı kontrol etme zamanı”
olarak düşünülebilir.
Günlük Tekrar Nasıl Çalışma Programına Eklenebilir?
Günlük tekrar için ayrı ve uzun bir ders bloğu oluşturmak şart değildir.
Örneğin öğrenci günlük çalışma programında yeni konulara başlamadan önce kısa bir tekrar yapabilir.
17.00 – 17.20 → Günlük tekrar
17.30 – 18.15 → Yeni konu
18.25 – 19.00 → Soru çözümü
gibi bir düzen oluşturulabilir.
Başka bir öğrenci için tekrar günün sonunda daha uygun olabilir.
Önemli olan tekrarın öğrencinin günlük düzeninde gerçekten sürdürülebilecek bir yere sahip olmasıdır.
Unutulan Konular İçin Ne Yapılmalı?
Günlük tekrar sırasında bir konunun sürekli unutulduğu fark edilirse bunu görmezden gelmemek gerekir.
Önce unutmanın nedenine bakılabilir.
Öğrenci:
- Konuyu yeterince anlamamış olabilir.
- Konuyu yalnızca ezberlemiş olabilir.
- Yeterince uygulama yapmamış olabilir.
- Tekrar aralığı uzun olmuş olabilir.
- Konuyu başka bilgilerle karıştırıyor olabilir.
Bu durumda sadece tekrar sayısını artırmak yerine sorunun kaynağı bulunmalıdır.
Özellikle aynı konu tekrar tekrar unutuluyorsa, daha önce ele aldığımız konuyu unutmak problemine yönelik çalışma yöntemleri de devreye sokulabilir.
Günlük Tekrar ile Soru Çözümü Nasıl Birleştirilir?
Günlük tekrarın ardından az sayıda soru çözmek, öğrencinin bilgiyi gerçekten kullanıp kullanamadığını göstermesi açısından faydalıdır.
Örneğin:
Konu: Üslü ifadeler
5 dakika: Temel kuralları hatırla.
5 dakika: Defterden eksik kalan noktaları kontrol et.
5 dakika: 3-5 soru çöz.
5 dakika: Yanlış veya kararsız kaldığın noktayı işaretle.
Ertesi gün aynı konuyu tekrar baştan çalışmak yerine yalnızca işaretlenen noktaya geri dönülebilir.
Böylece çalışma daha kişisel hâle gelir.
Günlük Tekrar ile Deneme Analizi Birbirini Nasıl Tamamlar?
Günlük tekrar daha çok öğrenilen bilgiyi korumaya yardımcı olur.
Deneme analizi ise öğrencinin hangi bilgileri veya becerileri sınav ortamında kullanmakta zorlandığını gösterir.
İkisi birlikte değerlendirildiğinde çok daha anlamlı bir sistem ortaya çıkar.
Örneğin denemede bir konudan yanlış yapan öğrenci:
Deneme → Hata tespiti → Konuya dönüş → Kısa tekrar → Benzer soru → Yeniden kontrol
döngüsünü uygulayabilir.
Bu noktada LGS deneme sonuçları öğrencinin günlük tekrar listesine de yön verebilir.
Günlük Tekrar Yaparken Yapılan Hatalar
1. Konuyu baştan sona tekrar okumak
Her tekrarın yeniden ders çalışmaya dönüşmesine gerek yoktur.
2. Çok fazla konu seçmek
Az sayıda konuyu gerçekten kontrol etmek, onlarca konuyu yüzeysel biçimde tekrar etmekten daha faydalı olabilir.
3. Sadece okumak
Bilgiyi kitaptan görmek ile hafızadan hatırlamak aynı şey değildir.
4. Soru çözmeden bırakmak
Bazı konularda birkaç soru çözmek bilginin uygulanıp uygulanamadığını göstermeye yardımcı olur.
5. Unutulan noktaları kaydetmemek
Öğrencinin sürekli unuttuğu noktalar daha sonra tekrar planına alınmalıdır.
6. Tekrarı yalnızca sınav öncesine bırakmak
Düzenli kısa tekrarlar, son anda büyük bir bilgi yüküyle karşılaşmayı önlemeye yardımcı olabilir.
Günlük Tekrar Takip Tablosu Nasıl Olabilir?
Öğrenci çok karmaşık bir sistem kullanmak zorunda değildir.
Basit bir tablo yeterli olabilir:
| Tarih | Konu | Hatırlama | Soru | Durum |
|---|---|---|---|---|
| 7 Eylül | Üslü İfadeler | ✓ | ✓ | İyi |
| 7 Eylül | Basınç | △ | ✓ | Tekrar |
| 8 Eylül | Millî Mücadele | ✓ | △ | Kontrol |
| 8 Eylül | Paragraf | ✓ | ✓ | İyi |
Burada amaç tabloyu doldurmak değil, öğrencinin hangi konulara yeniden dönmesi gerektiğini görebilmesidir.
“20 Dakika Yetmez” Diyen Öğrenciye Ne Söylenebilir?
20 dakikalık sistem bütün ders çalışmasının yerine geçmez.
Ama zaten amaç bu değildir.
20 dakika:
yeni konu öğrenmek için değil,
öğrenilmiş bilgiyi hatırlamak ve kontrol etmek için
kullanılır.
Öğrencinin gün içinde ayrıca konu çalışması ve soru çözmesi gerekiyorsa bunlar normal çalışma sürecinin devamıdır.
Buradaki 20 dakika, öğrenilen bilgilerin günlük çalışma içerisinde kaybolmasını önlemek için oluşturulan küçük bir öğrenme kontrol noktasıdır.
LAAS’ın 20 Dakikalık Öğrenme Kontrolü
Sistemi tek cümlede hatırlamak için:
HATIRLA → KONTROL ET → UYGULA → İŞARETLE
5 dakika: Hatırla.
5 dakika: Kontrol et.
5 dakika: Uygula.
5 dakika: İşaretle.
Ve ertesi gün aynı konuyu tekrar baştan çalışmak yerine, önceki gün işaretlenen noktaya göre devam et.
Bu sistem öğrencinin çalışma sürecini:
“Her şeyi tekrar etmeliyim.”
düşüncesinden çıkarıp:
“Neyi tekrar etmem gerektiğini biliyorum.”
noktasına taşımayı amaçlar.
Tekrarın Gücü Süresinden Çok Düzeninden Gelir
LGS hazırlığında tekrar yapmak, saatlerce eski konuları yeniden çalışmak anlamına gelmez.
Önemli olan öğrenilen bilgilerin belirli aralıklarla yeniden hatırlanması, uygulanması ve gerektiğinde düzeltilmesidir.
Bu nedenle öğrenci günlük çalışma düzenine kısa bir tekrar bölümü ekleyebilir:
Hatırla → kontrol et → uygula → eksiklerini işaretle.
Bazen yalnızca 20 dakikalık bilinçli bir tekrar bile öğrencinin hangi bilgileri koruduğunu ve hangi konulara yeniden dönmesi gerektiğini görmesine yardımcı olabilir.
Unutulmaması gereken ise şudur:
Tekrarın amacı bildiğin şeyi yeniden okumak değil, gerçekten hatırlayıp hatırlamadığını görmektir.
LGS hazırlığında başarı yalnızca yeni konular öğrenmekle değil, öğrenilenleri sınava kadar kullanılabilir durumda tutmakla da ilgilidir.
Bu yüzden her gün biraz yeni öğrenmek kadar, daha önce öğrendiklerine kısa bir süreliğine geri dönmek de çalışma düzeninin önemli bir parçası olabilir.