Bir öğrencinin sınav başarısını artırmak için yalnızca daha fazla ders çalışması yeterli değildir. Önemli olan, nasıl çalıştığı, öğrendiklerini ne kadar kalıcı hâle getirdiği, yaptığı hataları nasıl değerlendirdiği ve eksiklerini nasıl tamamladığıdır.
Özellikle ortaokul döneminde öğrenciler bazen uzun saatler boyunca ders çalıştıkları hâlde bekledikleri başarıyı elde edemeyebilir. Bunun nedeni çoğu zaman çalışmamak değil, çalışma yönteminin öğrencinin ihtiyacına uygun olmamasıdır.
Peki sınav başarısı nasıl artırılır? Daha verimli ders çalışma, düzenli tekrar, soru çözme, yanlış analizi ve doğru planlama bu sürecin önemli parçalarıdır.
Sınav başarısını artırmak için sadece daha fazla çalışmak yeterli mi?
Ders çalışma süresi ile öğrenme arasında doğrudan bir ilişki kurmak her zaman doğru değildir.
Bir öğrenci saatlerce kitabın başında oturabilir ancak öğrendiklerini tekrar etmez, çözdüğü soruların neden yanlış olduğunu incelemez veya anlamadığı konulara geri dönmezse çalışma süresi beklenen sonucu vermeyebilir.
Bu nedenle sınav başarısını artırırken ilk sorulması gereken soru:
“Çocuğum kaç saat çalışıyor?” değil, “Çocuğum çalışırken ne yapıyor?” olmalıdır.
Verimli ders çalışma; konu öğrenme, uygulama, tekrar etme, kendini test etme ve hatalardan öğrenme süreçlerinin birlikte yürütülmesini gerektirir.
1. Öğrencinin eksikleri belirlenmeli
Sınav başarısını artırmanın ilk adımlarından biri öğrencinin hangi konularda zorlandığını doğru belirlemektir.
Örneğin matematikte sürekli yanlış yapan bir öğrencinin problemi yalnızca “matematikte başarısız olması” değildir. Öğrenci;
- Konuyu hiç öğrenmemiş olabilir.
- Konuyu biliyor ancak soruya uygulayamıyor olabilir.
- İşlem hatası yapıyor olabilir.
- Soruyu yanlış okuyabilir.
- Zaman yönetiminde zorlanabilir.
- Daha önce öğrendiği bir konuyu unutmuş olabilir.
Bu nedenlerin her biri farklı bir çalışma yöntemi gerektirir.
Bu nedenle sınav sonuçlarını yalnızca doğru ve yanlış sayıları üzerinden değerlendirmek yerine, yanlışların nedenlerini incelemek çok daha değerlidir.
2. Yanlış sorular yalnızca işaretlenip geçilmemeli
Bir sınavdan sonra yapılan en yaygın hatalardan biri, yanlış sorunun doğru cevabını öğrenip çalışmaya devam etmektir.
Oysa asıl soru şudur:
“Bu soruyu neden yanlış yaptım?”
Bir öğrenci yanlış yaptığı sorunun çözümünü gördüğünde “Anladım.” diyebilir. Fakat birkaç gün sonra benzer bir soruyla karşılaştığında yine aynı hatayı yapıyorsa öğrenme henüz yeterince sağlamlaşmamış olabilir.
Bu nedenle yanlışlar;
- bilgi eksikliği,
- dikkat hatası,
- işlem hatası,
- soruyu anlayamama,
- yanlış yöntem kullanma
gibi nedenlerle değerlendirilebilir.
Böylece öğrenci yalnızca yanlışının doğrusunu öğrenmez, kendi hata biçimini de tanımaya başlar.
3. Sadece soru çözmek yerine farklı zamanlarda tekrar yapılmalı
Bir konuyu öğrendikten hemen sonra çok sayıda soru çözmek öğrencinin kendisini başarılı hissetmesini sağlayabilir. Ancak bu, konunun uzun süreli olarak öğrenildiği anlamına gelmez.
Öğrenmenin kalıcı hâle gelmesi için konulara daha sonra yeniden dönmek önemlidir.
Örneğin öğrenci bir matematik konusunu bugün öğrenmişse, yalnızca aynı gün soru çözmek yerine ilerleyen günlerde ve haftalarda konuyla yeniden karşılaşması faydalı olabilir.
Bu nedenle etkili bir çalışma planında:
Öğren → Uygula → Tekrar et → Kendini test et → Eksiklerini tamamla
döngüsüne yer verilmelidir.
4. Öğrenci kendisini test etmeli
Ders kitabını tekrar tekrar okumak öğrencinin konuyu bildiği hissini oluşturabilir. Ancak bir bilgiyi gerçekten hatırlayıp hatırlamadığını anlamanın daha etkili yollarından biri, öğrencinin kendisini test etmesidir.
Kitabı kapatıp konuyu kendi cümleleriyle anlatmak, çözümsüz bir soruyu yeniden çözmek veya daha önce öğrendiği bilgileri hatırlamaya çalışmak öğrencinin gerçek öğrenme durumunu görmesine yardımcı olabilir.
Bu nedenle ders çalışırken yalnızca “Ne kadar okudum?” sorusuna değil, “Ne kadarını hatırlayabiliyorum?” sorusuna da bakmak gerekir.
5. Ders çalışma planı öğrencinin seviyesine göre hazırlanmalı
Her öğrencinin aynı şekilde ders çalışması beklenemez.
Bir öğrencinin matematikte konu eksiği varken başka bir öğrencinin temel problemi dikkat olabilir. Bir başka öğrenci ise konuları bildiği hâlde sınav sırasında zamanı doğru kullanamayabilir.
Bu nedenle etkili bir ders çalışma programı hazırlanırken öğrencinin;
- sınıf düzeyi,
- derslerdeki mevcut durumu,
- konu eksikleri,
- soru çözme alışkanlığı,
- sınav sonuçları,
- çalışma düzeni
birlikte değerlendirilmelidir.
Hazır bir çalışma programını her öğrenciye aynı şekilde uygulamak yerine, öğrencinin ihtiyaçlarına göre şekillenen bir çalışma planı daha işlevsel olabilir.
6. Soru sayısından çok soru çözme biçimine dikkat edilmeli
“Bugün kaç soru çözdün?” sorusu öğrencinin çalışma performansını değerlendirmek için tek başına yeterli değildir.
100 soru çözen bir öğrenci, yaptığı yanlışları hiç incelemiyorsa bu çalışmadan beklenen faydayı sağlayamayabilir. Daha az soru çözen ancak her yanlışının nedenini araştıran bir öğrenci ise öğrenme açısından daha verimli bir çalışma gerçekleştirebilir.
Özellikle matematik ve fen bilimleri gibi problem çözme becerisinin önemli olduğu derslerde öğrencinin yalnızca doğru cevaba ulaşması değil, çözüm yolunu anlayabilmesi de önemlidir.
7. Düzenli deneme ve değerlendirme süreci oluşturulmalı
Özellikle sınavlara hazırlanan öğrenciler için deneme sınavları yalnızca puan görmek amacıyla kullanılmamalıdır.
Bir denemenin asıl değeri, öğrencinin mevcut durumunu ortaya koymasından sonra başlar.
Deneme sonrasında şu sorular sorulabilir:
- Hangi konularda hata yapıldı?
- Hangi sorular zaman kaybettirdi?
- Bilgi eksikliği olan alanlar hangileri?
- Dikkat kaynaklı hatalar var mı?
- Önceki denemeye göre hangi alanlarda gelişme oldu?
Bu değerlendirmeler sonraki çalışma planına yön verdiğinde deneme sınavı yalnızca bir ölçme aracı olmaktan çıkar ve öğrenme sürecinin bir parçası hâline gelir.
8. Öğrencinin çalışma alışkanlığı küçük adımlarla geliştirilmeli
Düzenli ders çalışma alışkanlığı bir anda oluşmaz.
Özellikle ders çalışma konusunda zorlanan bir öğrenciden birdenbire uzun saatler boyunca masa başında kalmasını beklemek, çalışma sürecini daha da zorlaştırabilir.
Bunun yerine öğrencinin mevcut düzeninden başlayarak daha sürdürülebilir bir çalışma alışkanlığı oluşturulabilir.
Burada amaç yalnızca uzun süre çalışmak değil, öğrencinin kendi çalışma düzenini oluşturabilmesini sağlamaktır.
Zaman içerisinde öğrenci hangi saatlerde daha iyi odaklandığını, hangi derslerde daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu ve hangi çalışma yöntemlerinin kendisi için daha verimli olduğunu fark etmeye başlayabilir.
9. Başarı yalnızca sınav puanıyla değerlendirilmemeli
Sınav sonucu önemli bir göstergedir ancak öğrencinin gelişimini tek başına açıklamaz.
Bir öğrencinin belirli bir sınavda beklediğinden düşük puan alması, bütün çalışmalarının başarısız olduğu anlamına gelmez.
Örneğin öğrenci daha önce yapamadığı bir soru tipini çözmeye başlamış, belirli bir konudaki eksikliğini tamamlamış veya yaptığı hata sayısını azaltmış olabilir.
Bu nedenle öğrencinin gelişimini değerlendirirken yalnızca “Kaç puan aldın?” sorusuna değil, “Nereden nereye geldin?” sorusuna da bakmak gerekir.
LGS hazırlığında sınav başarısı nasıl artırılır?
LGS gibi öğrencinin farklı derslerdeki bilgi ve becerilerini birlikte kullanmasını gerektiren sınavlarda düzenli ve planlı çalışma daha da önem kazanır.
Ancak LGS hazırlığı yalnızca 8. sınıfta çok sayıda soru çözmekten ibaret değildir. Öğrencinin temel akademik becerilerini geliştirmesi, konuları zaman içerisinde pekiştirmesi, soru çözme becerisini geliştirmesi ve eksiklerini düzenli olarak takip etmesi gerekir.
Bu süreçte öğrencinin sınav sonuçlarını değerlendirmek ve ortaya çıkan ihtiyaçlara göre çalışma planını değiştirmek önemlidir.
Çünkü iyi bir LGS hazırlık programı, öğrencinin her hafta aynı şeyi yapmasını değil, öğrencinin gelişimine göre değişebilmesini gerektirir.
Sınav başarısı daha çok çalışarak değil, daha doğru çalışarak artırılabilir
Sınav başarısını artırmak isteyen öğrenciler için en önemli noktalardan biri, çalışmayı yalnızca masa başında geçirilen süre olarak görmemektir.
Etkili bir çalışma süreci;
doğru planlama + konu öğrenme + uygulama + düzenli tekrar + soru çözme + yanlış analizi + deneme değerlendirmesi
gibi birbirini tamamlayan adımlardan oluşur.
Bu nedenle çocuğunuzun sınav başarısını artırmak istiyorsanız, öncelikle çalışma süresini artırmak yerine çalışma biçimini değerlendirmek daha doğru bir başlangıç olabilir.
Çünkü eğitimde amaç yalnızca öğrencinin daha fazla soru çözmesi değil; öğrendiğini anlayabilen, hatasını fark edebilen, eksikliğini tamamlayabilen ve kendi öğrenme sürecini giderek yönetebilen bir öğrenci hâline gelmesidir.
LAAS Akademi’de öğrencilerin eğitim süreçlerini yalnızca sınav sonuçları üzerinden değil, ihtiyaçları ve gelişimleri doğrultusunda değerlendirmeye önem veriyoruz. Öğrencinin mevcut durumunu belirleyerek doğru çalışma yöntemini oluşturmak, düzenli takip yapmak ve ihtiyaç duyduğu alanlarda destek sağlamak, sürdürülebilir akademik gelişimin önemli parçalarıdır.