LGS hazırlık sürecinde deneme sınavları, öğrencinin sınava ne kadar hazır olduğunu görmek için önemli araçlardan biridir. Ancak bir deneme sınavının öğrencinin gelişimine katkısı, yalnızca kaç net yaptığıyla ölçülmez.

Asıl önemli olan, deneme bittikten sonra ortaya çıkan sonuçların doğru yorumlanmasıdır.

Bir öğrenci 90 soruluk bir denemede 70 doğru yapabilir. Başka bir öğrenci 75 doğru yapabilir. İlk bakışta ikinci öğrencinin daha başarılı olduğu düşünülebilir.

Fakat ilk öğrencinin yaptığı yanlışların tamamı dikkat hatasıyken, ikinci öğrencinin yanlışları henüz öğrenmediği konulardan kaynaklanıyorsa iki öğrencinin ihtiyaç duyduğu çalışma yöntemi aynı olmayacaktır.

Bu nedenle LGS deneme sınavı analizi, yalnızca doğru ve yanlış sayılarını incelemekten çok daha fazlasıdır.

Asıl soru şudur:

“Öğrenci bu soruyu neden yanlış yaptı?”

Bu sorunun cevabı, sonraki çalışma planının nasıl oluşturulması gerektiğini gösterir.

LGS deneme sınavı neden analiz edilmelidir?

Deneme sınavı öğrencinin mevcut durumunu gösteren bir ölçüm aracıdır.

Ancak ölçümün kendisi gelişim sağlamaz.

Örneğin bir öğrenci matematik denemesinde 5 yanlış yaptıysa, yalnızca “Matematikte 5 yanlışın var.” demek öğrencinin ne yapması gerektiğini açıklamaz.

Bu 5 yanlışın nedenlerine bakmak gerekir.

Yanlışların arasında:

• Öğrencinin hiç öğrenmediği bir konu,
• Bildiği halde uygulayamadığı bir konu,
• Soruyu yanlış yorumlama,
• İşlem hatası,
• Dikkat dağınıklığı,
• Zaman baskısı

olabilir.

Her biri farklı bir probleme işaret eder.

Dolayısıyla iyi bir LGS deneme analizi, yanlışları saymak yerine yanlışların arkasındaki nedeni ortaya çıkarmaya çalışır.

Bir yanlışın nedeni nasıl belirlenir?

Her yanlış soru için öğrencinin kendisine birkaç basit soru sorması faydalı olabilir.

1. Bu konuyu biliyor muyum?

Eğer öğrenci sorunun hangi konuyla ilgili olduğunu bile bilmiyorsa öncelikle konu eksiğinin giderilmesi gerekir.

Bu durumda daha fazla deneme çözmek yerine konuya geri dönmek daha anlamlı olabilir.

2. Konuyu biliyorum ama soruyu neden çözemedim?

Bazen öğrenci konuyu anlatabilir ancak soru karşısına geldiğinde hangi bilgiyi kullanacağını belirleyemez.

Bu durumda problem doğrudan bilgi eksikliği olmayabilir.

Öğrencinin farklı soru biçimleriyle karşılaşmaya ve bilgiyi yeni durumlara aktarmaya ihtiyacı olabilir.

3. Çözümü biliyor muydum?

Öğrenci sorunun çözümünü gördüğünde:

“Ben bunu biliyordum.”

diyorsa hemen geçmek yerine neden sınav sırasında kullanamadığını düşünmek gerekir.

Çünkü bilmek ile bilgiyi gerektiği anda kullanabilmek aynı şey değildir.

4. Soruyu doğru okudum mu?

Özellikle uzun metinli sorularda öğrencinin bilgisi yeterli olsa bile soru kökünü yanlış anlaması yanlış cevaba neden olabilir.

“Değildir”, “söylenemez”, “ulaşılamaz” veya “kesinlikle” gibi ifadelerin gözden kaçırılması buna örnek olabilir.

5. Bu soruya gereğinden fazla zaman harcadım mı?

Öğrenci soruyu sonunda doğru çözmüş olsa bile çözüm için çok fazla zaman harcadıysa bu da analiz edilmesi gereken bir durumdur.

Çünkü LGS’de yalnızca soruyu çözebilmek değil, sınav süresi içerisinde çözebilmek de önemlidir.

Her yanlış aynı şekilde sınıflandırılmamalı

LGS deneme sınavı analizinde kullanılabilecek pratik bir yöntem, yanlışları nedenlerine göre sınıflandırmaktır.

Örneğin bir öğrencinin yanlışlarını şu şekilde ayırabiliriz:

Bu tablo, deneme sonucunu doğrudan bir çalışma planına dönüştürmeyi kolaylaştırır.

Sadece yanlışları incelemek yeterli mi?

Hayır.

Deneme analizinde doğru yapılan sorular da zaman zaman incelenebilir.

Özellikle öğrencinin tahmin ederek, emin olmadan veya çok uzun sürede doğru yaptığı sorular önemlidir.

Örneğin öğrenci bir soruyu doğru cevaplamış olabilir ancak soruyu çözerken:

“Galiba cevap bu.”

diye düşünmüşse bu soru öğrencinin tamamen bildiği bir konu olarak değerlendirilmemelidir.

Aynı şekilde doğru cevaplanan ancak normalden çok daha uzun süren bir soru da öğrencinin geliştirmesi gereken bir beceriye işaret edebilir.

Bu nedenle deneme analizinde yalnızca:

Yanlışlar

değil,

emin olunmayan doğrular

ve

gereğinden uzun süren sorular

da dikkate alınabilir.

Deneme sonucuna sadece net olarak bakmak neden yeterli değildir?

Net, öğrencinin performansını takip etmek için önemli bir göstergedir.

Ancak tek başına öğrencinin neden geliştiğini veya neden zorlandığını açıklamaz.

Örneğin:

Deneme 1: 68 net
Deneme 2: 72 net

Öğrenci gelişmiş görünüyor.

Fakat hangi konuda gelişti?

Matematik mi?

Türkçe mi?

Zaman yönetimi mi?

Dikkat hataları mı azaldı?

Bunu yalnızca toplam net üzerinden anlamak mümkün değildir.

Bu nedenle denemelerin sonuçlarını ders ve soru türleri açısından ayrı ayrı değerlendirmek daha anlamlıdır.

Denemeden sonra hemen yeni soru çözmeye başlamak doğru mu?

Her zaman değil.

Deneme sınavından çıkan öğrenci için ilk refleks:

“Kaç net yaptın?”

olabilir.

Ardından yanlışların doğrularını öğrenip yeni bir soru bankasına geçmek de sık görülen bir uygulamadır.

Ancak denemenin asıl öğretici kısmı burada kaçırılabilir.

Öğrencinin yaptığı yanlışları incelemek, neden yanlış yaptığını anlamak ve buna göre çalışma yapmak denemenin değerini artırır.

Örneğin denemede basınç konusunda zorlanan bir öğrenci için doğrudan 50 yeni soru çözmek yerine:

1. Konunun temel bilgilerini kontrol etmek,
2. Eksik noktayı belirlemek,
3. Farklı soru tiplerini incelemek,
4. Benzer birkaç soru çözmek,
5. Daha sonra tekrar değerlendirmek

daha anlamlı bir çalışma süreci oluşturabilir.

Deneme analizi nasıl çalışma programına dönüştürülür?

Deneme sınavından sonra ortaya çıkan sonuçlar, bir sonraki haftanın planını şekillendirebilir.

Örneğin:

Matematik:
2 konu eksiği + 3 dikkat hatası

Türkçe:
Paragraf sorularında zaman problemi

Fen Bilimleri:
Bilgi yeterli, yorum sorularında zorlanıyor

gibi bir sonuç ortaya çıktıysa öğrencinin sonraki çalışma planı buna göre değişebilir.

Örnek:

Pazartesi
Matematik konu tekrarı

Salı
Matematik farklı soru tipleri

Çarşamba
Türkçe paragraf ve süre çalışması

Perşembe
Fen yorum soruları

Cuma
Matematik yanlışlarının tekrar çözümü

Cumartesi
Yeni deneme

Pazar
Deneme analizi ve eksiklerin belirlenmesi

Burada amaç deneme sınavlarını birbiri ardına çözmek değil, her denemeden elde edilen bilgiyi sonraki çalışmaya aktarmaktır.

Aynı yanlış tekrar ediyorsa ne yapılmalı?

Belki de deneme analizinin en önemli noktalarından biri budur.

Öğrenci aynı tür hatayı bir kez yapabilir.

Ancak benzer hata farklı denemelerde tekrar ediyorsa bunun üzerinde özellikle durmak gerekir.

Örneğin öğrenci:

• Soruyu yanlış okumayı,
• Matematikte işlem hatası yapmayı,
• Uzun sorularda zamanı kaybetmeyi,
• Bildiği konuyu farklı soru tipinde uygulayamamayı

tekrar tekrar yaşıyorsa artık tek tek sorular yerine davranışın kendisi analiz edilmelidir.

Çünkü burada sorun tek bir soru değildir.

Sorun, öğrencinin çalışma veya sınav çözme biçiminde olabilir.

Deneme sayısı mı, deneme analizi mi?

LGS hazırlığında “Daha fazla deneme çözmek daha iyi midir?” sorusu sıkça sorulur.

Deneme sayısını artırmak elbette öğrencinin sınav deneyimini geliştirebilir.

Ancak arka arkaya denemeler çözmek ve sonuçlarını yalnızca net üzerinden değerlendirmek, tek başına yeterli değildir.

Bir denemeden sonra:

Yanlış → neden → eksik → çalışma → tekrar

şeklinde bir süreç kurulabiliyorsa deneme sınavı öğrencinin gelişimine doğrudan katkı sağlayabilir.

Bu nedenle önemli olan yalnızca:

“Kaç deneme çözdü?”

değil,

“Çözdüğü denemelerden ne öğrendi?”

sorusudur.

LGS deneme sınavı öğrenciyi korkutmamalı

Deneme sınavının amacı öğrenciyi başarısız hissettirmek değildir.

Deneme, sınavdan önce öğrencinin hangi noktada olduğunu görebilmesi için bir fırsattır.

Bir denemede düşük net çıkması, öğrencinin LGS’de kesin olarak başarısız olacağı anlamına gelmez.

Aynı şekilde yüksek net yapmak da sınav sonucunun garanti olduğu anlamına gelmez.

Deneme sonuçları birer veri olarak değerlendirilmelidir.

Bu veriler öğrencinin eksiklerini görmek, çalışma yöntemini değiştirmek ve ilerlemesini takip etmek için kullanılabilir.

Veliler deneme sonucuna nasıl yaklaşmalı?

Deneme sonucu açıklandığında çocuğa ilk sorulan soru çoğu zaman:

“Kaç net yaptın?”

oluyor.

Bunun yerine bazen daha faydalı sorular sorulabilir:

“En çok hangi soruda zorlandın?”

“Seni şaşırtan bir soru oldu mu?”

“Hangi soruda zaman kaybettin?”

“Yanlış yaptığın sorulardan hangisini şimdi çözebiliyorsun?”

Bu sorular öğrencinin yalnızca sonuçla değil, öğrenme süreciyle ilgilenmesini sağlar.

Çünkü LGS hazırlığında amaç yalnızca öğrencinin bugün kaç net yaptığını bilmek değil, yarın neden daha iyi yapabileceğini anlayabilmektir.

LGS deneme sınavı bir sonuç değil, geri bildirim aracıdır

İyi analiz edilen bir deneme sınavı öğrencinin önüne yalnızca bir net bırakmaz.

Şunları gösterir:

• Hangi konularda eksik olduğu,
• Hangi soru tiplerinde zorlandığı,
• Bilgiyi ne kadar iyi kullanabildiği,
• Dikkat hatalarının olup olmadığı,
• Zamanını nasıl kullandığı,
• Hangi çalışma yöntemine ihtiyaç duyduğu.

Bu nedenle LGS deneme sınavı, yalnızca sınavdan önce kendini test etmek için değil, sınava kadar olan çalışma sürecini yönlendirmek için de kullanılabilir.

Bir öğrencinin gelişimini anlamanın en değerli yollarından biri, aynı hatayı tekrar edip etmediğine bakmaktır.

Çünkü amaç:

Her denemede yalnızca daha yüksek net yapmak değil, her denemeden sonra daha az aynı hatayı yapmaktır.

Sık Sorulan Sorular

LGS deneme sınavı ne zaman çözülmeli?

Deneme sınavlarının sıklığı öğrencinin hazırlık dönemine, seviyesine ve çalışma planına göre değişebilir. Önemli olan denemelerin öğrencinin gelişimini takip edecek şekilde planlanması ve sonrasında analiz edilmesidir.

LGS denemesi kaç soru olmalı?

LGS formatına uygun denemelerde sınavın gerçek yapısına benzer soru sayısı ve süre kullanılması, öğrencinin sınav deneyimi açısından faydalıdır. Bunun yanında konu bazlı daha kısa denemeler de belirli eksikleri ölçmek için kullanılabilir.

Denemede yanlış çıkan sorular tekrar çözülmeli mi?

Evet. Ancak yalnızca cevabı öğrenmek yeterli değildir. Öğrencinin soruyu neden yanlış yaptığını anlaması ve benzer sorularda aynı hatayı tekrarlamaması hedeflenmelidir.

Denemede doğru yapılan sorular incelenmeli mi?

Özellikle öğrencinin emin olmadan doğru yaptığı veya gereğinden uzun sürede çözdüğü soruların incelenmesi faydalı olabilir.

Deneme netim düştü, bu kötüye gittiğim anlamına mı gelir?

Tek bir denemenin sonucu öğrencinin genel gelişimini kesin olarak göstermez. Farklı denemelerin sonuçları, ders bazındaki performans ve yanlışların nedenleri birlikte değerlendirilmelidir.

LGS deneme sınavından sonra ne yapılmalı?

Öncelikle yanlışlar ve emin olunmayan doğrular incelenmeli, hataların nedenleri belirlenmeli ve elde edilen sonuçlar bir sonraki çalışma planına aktarılmalıdır.

Sonuç

LGS hazırlığında deneme sınavının değeri, öğrencinin kaç net yaptığıyla sınırlı değildir.

Asıl değer, o denemenin öğrenci hakkında ne söylediğinde saklıdır.

Bir yanlış bilgi eksikliğini gösterebilir.

Bir başka yanlış aktarım problemini ortaya çıkarabilir.

Bir diğeri zaman yönetimini işaret edebilir.

Başka bir yanlış ise yalnızca dikkatin bir anlığına dağılması olabilir.

Bu nedenle iyi bir LGS hazırlık sürecinde deneme sınavı bir sonuç belgesi olarak değil, öğrencinin gelişimini yönlendiren bir geri bildirim aracı olarak değerlendirilmelidir.

Çünkü önemli olan yalnızca kaç yanlış yaptığını bilmek değil, o yanlışın neden yapıldığını bilmektir.

LAAS Akademi’de LGS hazırlık sürecini değerlendirirken de bu yaklaşımın önemli olduğunu düşünüyoruz. Öğrencinin yalnızca netlerine değil, hangi noktada zorlandığına, yaptığı hataların nedenlerine ve zaman içerisindeki gelişimine birlikte bakmak, daha bilinçli bir hazırlık süreci oluşturmanın temel parçalarından biridir.