LGS çalışma programını hazırladığınız hâlde plana birkaç gün sonra uyamıyorsanız, sorun her zaman öğrencinin yeterince çalışmak istememesi değildir. Bazen program gereğinden fazla yoğun olabilir, günlük hedefler gerçekçi olmayabilir veya okul, ödev ve sınavlar nedeniyle planın uygulanması zorlaşabilir.
Özellikle 8. sınıfta öğrencinin önünde yalnızca LGS çalışmaları bulunmaz. Okul dersleri, ödevler, yazılılar, dinlenme ve sosyal hayat da günlük düzenin bir parçasıdır. Bu nedenle iyi bir LGS çalışma programı sadece kâğıt üzerinde düzenli görünen değil, öğrencinin gerçekten uygulayabildiği programdır.
Peki LGS çalışma programına uyamayan öğrenci ne yapmalı? Program neden aksar, kaçırılan çalışmalar nasıl telafi edilir, günlük hedefler nasıl belirlenir ve çalışma planı öğrencinin gerçek hayatına nasıl uyarlanır?
Bu yazıda, hazırladığı programa uymakta zorlanan LGS öğrencileri için uygulanabilir bir çalışma sistemi ele alacağız.
LGS Çalışma Programına Neden Uyunamaz?
Bir öğrencinin hazırladığı programa uymaması tek başına plansız olduğu anlamına gelmez.
Programın uygulanmasını zorlaştıran birçok neden olabilir:
- Günlük çalışma süresinin fazla olması,
- Aynı güne çok fazla görev konulması,
- Okuldan sonra öğrencinin yorgun olması,
- Ödev ve okul sınavlarının plana sonradan eklenmesi,
- Bir çalışmanın beklenenden uzun sürmesi,
- Zor bir konuda fazla zaman kaybedilmesi,
- Kaçırılan bir günün bütün haftayı bozması,
- Dinlenme zamanının plana hiç dahil edilmemesi,
- Öğrencinin programı hazırlarken kendi çalışma hızını hesaba katmaması.
Bu nedenle ilk yapılması gereken, öğrenciyi programa neden uyamadığını anlamadan daha fazla çalışmaya zorlamak değildir.
Önce programın kendisine bakmak gerekir.
İyi Bir LGS Çalışma Programı Gerçekçi Olmalı
Çalışma programı hazırlanırken öğrencinin ideal şartları değil, gerçek bir okul gününün şartları dikkate alınmalıdır.
Örneğin öğrencinin okuldan sonra:
- Eve gelmesi,
- Dinlenmesi,
- Yemek yemesi,
- Ödevlerini tamamlaması
gerekiyorsa bütün bu sürelerin üzerine çok uzun bir LGS çalışma programı eklemek planın uygulanmasını zorlaştırabilir.
Bu nedenle:
Bugün 5 saat çalışacağım.
gibi yalnızca süre üzerinden oluşturulan hedefler yerine:
Matematikte konu tekrarı yapacağım, ardından belirlediğim soru grubunu çözeceğim.
gibi yapılacak işe dayalı hedefler oluşturmak daha anlamlı olabilir.
Programa Uyamıyorsanız Baştan Başlamak Zorunda Değilsiniz
Öğrencilerin yaptığı yaygın hatalardan biri, bir günün programı aksadığında bütün planı başarısız kabul etmektir.
Örneğin pazartesi günü üç görevden yalnızca birini tamamlayan öğrenci:
Programım bozuldu, artık haftayı yetiştiremeyeceğim.
diye düşünebilir.
Bunun sonucunda salı günü daha fazla çalışmaya çalışır.
Salı günü program yine yetişmez.
Çarşamba günü ise öğrenci programa başlamaktan bile kaçınabilir.
Bu bir telafi döngüsüne dönüşebilir.
Oysa daha doğru yaklaşım şudur:
Aksadı → Nedenini değerlendir → Planı yeniden düzenle → Devam et
Bir günün verimsiz geçmesi, sonraki günün de kaybedilmesini gerektirmez.
Kaçırılan Çalışmalar Nasıl Telafi Edilmeli?
Diyelim ki öğrenci pazartesi günü planladığı matematik çalışmasını tamamlayamadı.
Salı gününe pazartesinin bütün görevlerini eklemek her zaman doğru olmayabilir.
Bunun yerine önce şu sorular sorulabilir:
Bu çalışma neden tamamlanmadı?
- Süre mi yetmedi?
- Görev fazla mı büyüktü?
- Öğrenci zorlandığı için mi uzadı?
- Başka bir okul görevi mi çıktı?
- Dikkat mi dağıldı?
Nedeni belirledikten sonra plan yeniden düzenlenebilir.
Bazı görevler sonraki güne aktarılabilir.
Bazıları kısaltılabilir.
Bazıları ise önceliği düşükse daha sonraki bir güne bırakılabilir.
Buradaki amaç kaçırılan her dakikayı geri kazanmak değil, çalışma düzenini yeniden işler hâle getirmektir.
Her Gün Her Dersi Çalışmak Gerekir mi?
Hayır.
LGS hazırlığında öğrencinin her gün bütün derslere zaman ayırması şart değildir.
Öğrencinin:
- Günlük ders yükü,
- Eksikleri,
- Okul programı,
- Yaklaşan sınavları,
- Çalışma süresi,
- Öncelikleri
birbirinden farklı olabilir.
Bu nedenle bir gün matematik ve fen ağırlıklı çalışılırken başka bir gün Türkçe ve sözel derslere daha fazla zaman ayrılabilir.
Önemli olan haftanın sonunda öğrencinin ihtiyaç duyduğu çalışmaların dengeli biçimde yer almasıdır.
Her gün her şeyi yapmak yerine, hafta boyunca gerekli işleri doğru şekilde dağıtmak daha sürdürülebilir olabilir.
Programda Öncelik Sırası Nasıl Belirlenmeli?
Programa uymakta zorlanan öğrencinin önceliklendirme yapmayı öğrenmesi gerekir.
Her görev aynı öneme sahip değildir.
Örneğin bir çalışma planında:
Birinci öncelik
Öğrencinin ciddi şekilde zorlandığı ve başka konuları da etkileyen bir konu.
İkinci öncelik
Yaklaşan okul sınavı veya teslim edilmesi gereken önemli bir çalışma.
Üçüncü öncelik
Düzenli tekrar veya soru pratiği.
Dördüncü öncelik
Zaman kalırsa yapılabilecek ek çalışmalar.
şeklinde bir sıralama oluşturulabilir.
Böylece gün beklenenden kısa olduğunda öğrenci:
Bugün hiçbir şeyi tamamlayamadım.
yerine:
Öncelikli görevlerimi tamamladım, kalanları yeniden planlayabilirim.
diyebilir.
LGS Çalışma Programı Esnek Olabilir mi?
Evet. Hatta özellikle 8. sınıfta esnek bir program çoğu zaman daha uygulanabilir olabilir.
Çünkü okul hayatında her hafta aynı şekilde ilerlemez.
Bir hafta:
- Yazılılar artabilir.
- Ödevler yoğunlaşabilir.
- Öğrenci bir konuda daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir.
- Okulda farklı bir etkinlik olabilir.
- Öğrenci normalden daha yorgun olabilir.
Bu durumda programın değişmesi başarısızlık değildir.
Program öğrencinin hayatına uyum sağlamalıdır; öğrenci her koşulda programa yetişmeye çalışmamalıdır.
LGS Çalışma Programında Boşluk Bırakmak Neden Önemli?
İlk bakışta boş zamanları verimsizlik gibi görmek kolaydır.
Oysa programda hiç boşluk bırakılmazsa küçük bir aksaklık bütün planı etkileyebilir.
Örneğin her akşam arka arkaya beş farklı görev bulunan bir program düşünelim.
İlk çalışma 20 dakika uzadığında ikinci çalışma gecikir.
İkinci çalışma geciktiğinde üçüncü çalışma başlar.
Günün sonunda bütün program kayar.
Bu nedenle çalışma planında esneklik payı bırakmak faydalıdır.
Bu boşluklar:
- Beklenenden uzun süren çalışmalar,
- Okuldan gelen ek görevler,
- Kısa dinlenmeler,
- Program değişiklikleri
için kullanılabilir.
Çalışma Programına Uyamayan Öğrenci Daha Fazla mı Çalışmalı?
Her zaman değil.
Bazen programa uyamamanın çözümü daha fazla çalışmak değil, daha az ama daha gerçekçi görev belirlemektir.
Örneğin öğrenci her gün 100 soru çözmeyi hedefliyor ancak bunu düzenli olarak tamamlayamıyorsa iki seçenek vardır:
Daha fazla zorlamak
veya
Hedefi öğrencinin mevcut çalışma düzenine göre yeniden değerlendirmek.
İkinci seçenek çoğu durumda daha sağlıklı bir başlangıç olabilir.
Çünkü sürdürülemeyen yüksek hedefler zamanla öğrencinin kendisi hakkında:
Ben zaten program yapamıyorum.
düşüncesine kapılmasına neden olabilir.
Oysa küçük ama düzenli hedefler, çalışma alışkanlığının oluşmasına yardımcı olabilir.
Çalışma Programı Yaparken Sadece Soru Sayısına Odaklanılmalı mı?
Hayır.
Bir LGS çalışma programında yalnızca:
100 soru + 100 soru + 100 soru
gibi hedefler bulunması öğrencinin ne öğrenmesi gerektiğini göstermeyebilir.
Programda farklı çalışma türlerinin bulunması daha anlamlıdır:
- Konu öğrenme,
- Konu tekrarı,
- Soru çözümü,
- Yanlış analizi,
- Kısa tekrar,
- Eksik konu çalışması,
- Deneme,
- Deneme analizi.
Böylece öğrenci yalnızca soru sayısını artırmaya değil, öğrenme sürecinin farklı aşamalarına zaman ayırabilir.
LGS Programına Uymak İçin Her Gün Aynı Performans Beklenmemeli
Öğrencinin çalışma performansı her gün aynı olmayabilir.
Bir gün oldukça verimli çalışan bir öğrenci başka bir gün okuldan yorgun gelebilir.
Bu durum tek başına sorun değildir.
Önemli olan düşük enerjili günlerde öğrencinin tamamen çalışmayı bırakması yerine minimum çalışma rutinini koruyabilmesidir.
Örneğin normal bir günde:
Konu çalışması + soru çözümü + tekrar
yapılırken yoğun bir günde:
Kısa tekrar + sınırlı soru çözümü
yapılabilir.
Böylece çalışma alışkanlığı tamamen kopmamış olur.
LAAS Esnek Planlama Sistemi
LGS çalışma programının uygulanabilirliğini artırmak için süreci dört adımda düşünebiliriz:
1. Planla
Haftanın okul ve LGS yükünü birlikte değerlendir.
2. Önceliklendir
Her görevi aynı önemde görme. Önce öğrencinin gerçekten ihtiyaç duyduğu çalışmaları belirle.
3. Uygula
Hazırlanan planı mümkün olduğunca uygula ancak günlük hayatın getirdiği değişikliklere de alan bırak.
4. Yeniden Düzenle
Plan aksadığında kendini suçlamak yerine neden aksadığını değerlendir ve programı yeniden düzenle.
Kısaca:
Planla → Önceliklendir → Uygula → Yeniden Düzenle
Bu sistemin en önemli noktası son basamaktır.
Çünkü iyi bir çalışma programı bir kez hazırlanıp aylarca hiç değiştirilmeden uygulanacak bir belge değildir.
Öğrencinin gelişimine ve günlük şartlarına göre değişebilir.
Veli, Programa Uyamayan Öğrenciye Nasıl Yaklaşmalı?
Programın uygulanmadığı günlerde velinin ilk tepkisi:
Yine programa uymadın.
olursa öğrenci savunmaya geçebilir.
Bunun yerine:
Bugünkü planın hangi kısmı zor oldu?
veya:
Sence programın hangi bölümü gerçekçi değildi?
gibi sorular sorulabilir.
Bu yaklaşım öğrencinin yalnızca programa uymasını değil, kendi çalışma düzenini değerlendirmesini de destekler.
Veli ayrıca her gün tamamlanan soru sayısını kontrol etmek yerine öğrencinin:
- Planını uygulayıp uygulamadığını,
- Nerede zorlandığını,
- Hangi çalışmanın fazla zaman aldığını,
- Bir sonraki gün neyi değiştirebileceğini
fark etmesine yardımcı olabilir.
Amaç öğrencinin başında sürekli duran bir denetim sistemi oluşturmak değil, zamanla kendi programını yönetebilmesini sağlamaktır.
Bir Haftalık Program Nasıl Değerlendirilmeli?
Haftanın sonunda yalnızca:
Kaç saat çalıştım?
sorusunu sormak yeterli değildir.
Bunun yanında şu sorular da sorulabilir:
Ne iyi gitti?
Hangi çalışmalar plana uygun şekilde tamamlandı?
Nerede zorlandım?
Hangi görevler sürekli ertelendi?
Neden zorlandım?
Süre mi fazla geldi, konu mu zordu, okul yükü mü arttı?
Neyi değiştirmeliyim?
Bir sonraki haftada hangi görevlerin süresi veya sırası değişmeli?
Gerçekten ilerledim mi?
Çalışmaların sonucunda konu bilgim, soru çözümüm veya eksiklerim açısından ne değişti?
Bu değerlendirme, öğrencinin zamanla kendi çalışma düzenini tanımasına yardımcı olabilir.
LGS Çalışma Programı Öğrenciye Göre Değişmelidir
İki öğrencinin hedefi aynı olsa bile çalışma programlarının aynı olması gerekmez.
Bir öğrenci matematikte daha fazla desteğe ihtiyaç duyarken başka bir öğrenci Türkçe paragraf sorularında zorlanabilir.
Bir öğrencinin okuldan sonra iki saatlik çalışma kapasitesi varken başka bir öğrenci daha kısa çalışma bloklarıyla daha verimli olabilir.
Bu nedenle hazır bir programı doğrudan uygulamak yerine öğrencinin:
- Seviyesine,
- Eksiklerine,
- Okul programına,
- Günlük yaşamına,
- Çalışma alışkanlıklarına
göre düzenlemek daha doğru olabilir.
Kişiye uygun olmayan mükemmel bir programdan, öğrencinin gerçekten uyguladığı sade bir program daha değerlidir.
Programa Uymak Kadar Programı Doğru Kurmak da Önemli
LGS çalışma programına birkaç gün uyamamak, öğrencinin başarısız olduğu anlamına gelmez.
Bazen sorun öğrencide değil, programın gerçekçi olmamasındadır.
Çalışma planı öğrencinin okul hayatını, dinlenme ihtiyacını, mevcut seviyesini ve önceliklerini dikkate almalıdır. Program aksadığında ise bütün haftayı yeniden başlatmak yerine neden aksadığını belirlemek ve planı yeniden düzenlemek gerekir.
Bu nedenle LGS hazırlığında çalışma programını şu şekilde düşünmek daha sağlıklı olabilir:
Planla → Önceliklendir → Uygula → Yeniden Düzenle
Çünkü amaç kusursuz bir programa her gün eksiksiz uymak değil; öğrencinin uzun süre sürdürebileceği bir çalışma düzeni oluşturabilmesidir.
LGS hazırlığında istikrar, çoğu zaman hiç aksatmamakla değil, aksadığında yeniden başlayabilmekle oluşur.