Çok çalışıyor ama netleri bir türlü yükselmiyor mu?
LGS net artırma, yalnızca daha fazla soru çözmek anlamına gelmez. Öğrencinin yaptığı yanlışları analiz etmesi, eksiklerini belirlemesi ve çalışma yöntemini buna göre değiştirmesi gerekir.
Her gün soru çözen, ders çalışan ve düzenli olarak denemelere giren bir öğrencinin netlerinin uzun süre aynı kalması, her zaman daha fazla çalışması gerektiği anlamına gelmez.
Bazen sorun çalışma miktarında değil, çalışma yöntemindedir.
Bir öğrenci haftada yüzlerce soru çözebilir ama yanlışlarını incelemiyorsa aynı hataları tekrar tekrar yapabilir. Saatlerce ders çalışabilir ama eksik olduğu konuları belirlemiyorsa çalışmalarını yanlış yerlere yönlendirebilir.
Bu nedenle LGS hazırlığında yalnızca “Kaç soru çözdün?” veya “Kaç net yaptın?” sorularına bakmak yeterli değildir.
Asıl soru şudur:
Bu yazıda, LGS hazırlığında netlerin yükselmesini engelleyebilecek 7 yaygın hatayı ve bu hataların nasıl düzeltilebileceğini ele alacağız.
1. Sürekli Daha Fazla Soru Çözmenin Net Artıracağını Düşünmek
LGS hazırlığında en sık yapılan hatalardan biri, soru sayısını başarının temel ölçüsü olarak görmektir.
Örneğin bir öğrenci bugün 150 soru çözdüğünde kendisini başarılı hissedebilir. Ancak bu 150 sorunun:
- Kaçı gerçekten seviyesine uygundu?
- Kaçında zorlandı?
- Kaçını yanlış yaptı?
- Yanlışlarının nedenini inceledi mi?
- Ertesi gün aynı soru tipini yeniden çözebildi mi?
Bunların hiçbirine bakılmıyorsa yalnızca soru sayısının artması, öğrencinin performansının da aynı oranda artacağı anlamına gelmez.
60 soruyu dikkatli biçimde çözüp yanlışlarını analiz eden bir öğrencinin çalışması, 150 soruyu yalnızca işaretleyip geçen bir öğrencinin çalışmasından daha verimli olabilir.
Bu nedenle LGS çalışırken kaç soru çözüleceği kadar, çözülen sorulardan ne öğrenildiği de önemlidir.
Daha önce hazırladığımız “LGS Çalışırken Ne Kadar Soru Çözülmeli?” içeriği de tam olarak bu noktaya odaklanıyor. Soru sayısını bir hedef olmaktan çıkarıp öğrencinin gelişimini destekleyen bir araca dönüştürmek gerekiyor.
2. Yanlış Soruları Sadece Doğrusunu Öğrenerek Geçmek
Bir öğrenci yanlış yaptığı sorunun doğru çözümünü gördüğünde:
“Tamam, şimdi anladım.”
diyebilir.
Fakat burada çalışma henüz bitmiş değildir.
Çünkü önemli olan yalnızca doğru çözümü görmek değil, neden yanlış yaptığını anlamaktır.
Örneğin bir Matematik sorusunda yanlış yapan öğrencinin problemi:
- Konuyu bilmemek,
- Soruyu yanlış okumak,
- Verilen bilgileri doğru ilişkilendirememek,
- İşlem hatası yapmak,
- Çözüm yöntemini bulamamak,
- Acele etmek
olabilir.
Bunların hepsi “yanlış” olarak görünür ama çözüm yolları birbirinden tamamen farklıdır.
Bu nedenle yanlış sorunun yanına mümkünse şu notlardan biri yazılabilir:
K: Konu eksikliği
O: Okuma/yorumlama problemi
İ: İşlem hatası
D: Dikkat hatası
S: Soru çözüm stratejisi eksikliği
Bir süre sonra öğrencinin yanlışları sınıflandırıldığında çok daha değerli bir tablo ortaya çıkar.
Örneğin 20 Matematik yanlışının:
12’si konu eksikliği değil, soruyu doğru modelleyememekten kaynaklanıyorsa, öğrencinin tekrar tekrar konu anlatımı izlemesi yerine soru çözme stratejisine yönelik çalışması daha anlamlı olabilir.
3. Aynı Hatayı Tekrar Tekrar Yapmak
Netlerin yükselmemesinin önemli nedenlerinden biri de öğrencinin aynı hatayı farklı sorularda tekrar etmesidir.
Bir öğrenci:
- Pazartesi grafik sorusunda,
- Çarşamba başka bir grafik sorusunda,
- Cumartesi denemede yine grafik sorusunda
yanlış yapıyorsa burada artık tek tek sorulardan daha büyük bir problem vardır.
Bir beceri henüz yeterince gelişmemiş olabilir.
Bu nedenle yanlışları yalnızca soru bazında değil, hata türü bazında da takip etmek gerekir.
Örneğin:
| Hata Türü | Bu Hafta | Geçen Hafta |
|---|---|---|
| İşlem hatası | 3 | 6 |
| Soru kökünü yanlış okuma | 5 | 4 |
| Grafik yorumlama | 4 | 5 |
| Konu eksikliği | 2 | 7 |
Bu tablo öğrencinin gelişimini çok daha iyi gösterir.
Örneğin konu eksikliği 7’den 2’ye düşmüşse öğrenci bu alanda ilerlemiş olabilir.
Ancak soru kökü hataları 4’ten 5’e çıkmışsa burada farklı bir çalışma yapılması gerekir.
Net analizi yalnızca sonuçları değil, hataların değişimini de takip etmelidir.
4. Eksik Olduğu Konular Yerine Sevdiği Derslere Çalışmak
Bu durum özellikle LGS hazırlığının ilerleyen dönemlerinde sık görülür.
Öğrenci Matematiği seviyordur ve Matematik soruları çözmekten keyif alıyordur.
Bu nedenle her gün Matematik çalışır.
Ancak Fen Bilimleri’nde birkaç önemli konu eksiktir.
Öğrenci Fen çalışmayı sevmediği için bu konuları sürekli erteler.
Sonuç?
Matematik netleri zaten yüksek olduğu için büyük bir değişim görülmezken Fen Bilimleri’ndeki eksikler devam eder.
LGS net artırma için çalışma programı:
“En sevdiğim derse ne kadar zaman ayırıyorum?”
sorusuna göre değil,
“Gelişmek için hangi derse ve hangi beceriye ihtiyacım var?”
sorusuna göre hazırlanmalıdır.
Elbette öğrencinin güçlü olduğu dersler tamamen bırakılmamalıdır.
Ama çalışma zamanının önemli bir bölümü gelişim alanlarına ayrılmalıdır.
Bu noktada daha önce hazırladığımız 8. sınıf LGS çalışma programı rehberindeki temel yaklaşım da önem kazanıyor: Program öğrencinin seviyesine ve ihtiyaçlarına göre şekillenmeli; bütün öğrencilere aynı program uygulanmamalıdır.
5. Kaynak Sayısını Artırmayı Başarının Anahtarı Sanmak
“Bu kaynak bitti, şimdi başka bir kitap alalım.”
“Bu test kolay geldi, daha zorunu çözelim.”
“Bir de şu yayınevinin kitabını alalım.”
Bir süre sonra öğrencinin masasının üzerinde onlarca kaynak olabilir.
Fakat kaynak sayısının artması, öğrenmenin de aynı oranda arttığı anlamına gelmez.
Özellikle öğrenci bir kaynağı tamamlamadan sürekli başka kaynağa geçiyorsa, ortaya dağınık bir çalışma düzeni çıkabilir.
Kaynak seçiminde daha önemli olan:
Kaynağın öğrencinin seviyesine uygun olmasıdır.
Öğrencinin temel konu eksikleri varsa doğrudan çok zor sorulara geçmek motivasyonunu düşürebilir.
Öte yandan öğrenci belirli bir seviyeye ulaşmışsa sürekli çok kolay sorular çözmek de gelişimini sınırlayabilir.
Bu nedenle LGS kaynak seçimi, öğrencinin mevcut performansı dikkate alınarak yapılmalıdır.
Bir başka önemli nokta da MEB’in yayımladığı kaynakların ihmal edilmemesidir.
Çünkü öğrencinin yalnızca özel yayınevlerinin sorularını çözmesi yerine, sınavın resmi kaynaklarında karşılaştığı soru yaklaşımını da tanıması önemlidir.
6. Denemeleri Sadece Net ve Puan İçin Çözmek
Bir denemeden sonra öğrencinin ilk baktığı şey genellikle:
“Kaç net yaptım?”
oluyor.
Elbette LGS net artırma önemlidir.
Fakat denemenin asıl değeri, öğrencinin neden o neti yaptığını anlamasında ortaya çıkar.
Örneğin öğrenci Matematikte 15 doğru yaptı.
Bu bilgi tek başına bize çok az şey söyler.
Peki kalan sorulara ne oldu?
- 3 soruyu konu eksiği nedeniyle mi yanlış yaptı?
- 2 soruda işlem hatası mı yaptı?
- 1 soruyu süre yetmediği için mi boş bıraktı?
- 1 soruda soruyu yanlış mı yorumladı?
Bu soruların cevapları olmadan yalnızca “15 doğru” demek, çalışma planını değiştirmek için yeterli değildir.
Bu nedenle denemeden sonra mümkünse bir deneme analiz tablosu oluşturulmalı.
Öğrenci her denemeden sonra:
Yanlışlarımı neden yaptım?
Boşlarımın nedeni neydi?
Hangi konular tekrar karşıma çıktı?
Hangi soru türlerinde zorlandım?
Süreyi nerede kaybettim?
sorularına cevap vermeli.
Böylece deneme sınavı bir sonuç olmaktan çıkar ve bir sonraki haftanın çalışma planını belirleyen veriye dönüşür.
7. Net Artmadığında Çalışma Yöntemini Değil, Çalışma Süresini Değiştirmek
Belki de en önemli hata bu.
Öğrencinin netleri iki aydır artmıyor.
Ne yapılıyor?
Daha fazla soru çözmesi isteniyor.
O da daha uzun süre çalışıyor.
Ama netler hâlâ aynı.
Burada artık şu soruyu sormak gerekiyor:
“Daha fazla çalışmak yerine farklı çalışmak gerekiyor olabilir mi?”
Çünkü aynı yöntem aynı sonucu üretiyorsa yalnızca çalışma süresini artırmak sorunu çözmeyebilir.
Örneğin:
Problem:
Öğrenci uzun paragraf sorularında zorlanıyor.
Yanlış çözüm:
Her gün daha fazla paragraf sorusu çözmek.
Daha doğru yaklaşım:
Yanlış yapılan paragraf sorularının nedenlerini incelemek, soru köklerini analiz etmek, metindeki önemli bilgileri belirleme ve çıkarım yapma becerilerini ayrıca çalışmak.
Başka bir örnek:
Problem:
Öğrenci Matematikte problem sorularını çözemiyor.
Yanlış çözüm:
Her gün 100 Matematik sorusu çözmek. LGS net artırma için kesin çözüm değildir.
Daha doğru yaklaşım:
Önce öğrencinin hangi aşamada zorlandığını belirlemek:
Soruyu anlamıyor mu?
Verilenleri matematiksel ifadeye dönüştüremiyor mu?
Hangi yöntemi kullanacağını bilmiyor mu?
İşlem sırasında mı hata yapıyor?
Sorunun kaynağı belirlendiğinde çalışma daha hedefli hâle gelir.
Netler Neden Bazen Bir Süre Değişmez?
Burada velilerin ve öğrencilerin bilmesi gereken başka bir nokta daha var.
Netlerin her hafta düzenli olarak artması beklenmemeli.
Öğrenme doğrusal bir grafik değildir.
Bir öğrenci bir süre aynı net aralığında kalabilir.
Bu süreçte öğrenci yeni konular öğreniyor, farklı soru tipleriyle karşılaşıyor ve eksiklerini kapatıyor olabilir.
Bu nedenle tek bir denemeye bakarak:
“Çocuğum ilerlemiyor.”
sonucuna ulaşmak doğru değildir.
Daha anlamlı olan, birden fazla deneme sonucundaki eğilime bakmaktır.
Örneğin:
62 → 65 → 64 → 68 → 70
şeklindeki bir süreçte tek başına 64 netlik denemeye bakmak yerine genel eğilime bakmak gerekir.
Aynı şekilde:
74 → 75 → 74 → 75 → 74
şeklinde uzun süre aynı seviyede kalan bir öğrencide ise çalışma yönteminin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
LGS Net Artırma İçin Önce “Hata Haritası” Oluşturun
Öğrencinin netlerini yükseltmek için kullanılabilecek en basit yöntemlerden biri, kişisel bir hata haritası oluşturmaktır.
Her hafta yanlışlar şu şekilde sınıflandırılabilir:
Konu Eksikliği
“Bu bilgiyi bilmiyorum.”
Bilgi Karışıklığı
“Konuyu biliyorum ama kavramları karıştırdım.”
Soru Anlama
“Sorunun ne istediğini yanlış anladım.”
Dikkat
“Doğru yöntemi biliyordum ama dikkatsizce yaptım.”
İşlem
“Çözüm doğruydu ama işlem sırasında hata yaptım.”
Strateji
“Bu soruya nasıl yaklaşacağımı bilemedim.”
Zaman
“Çözebileceğim hâlde süre yetmedi.”
Bir ay boyunca bu veriler toplandığında öğrencinin LGS net artırma konusunda kişisel hata profili ortaya çıkar.
İşte bundan sonra çalışma programını değiştirmek çok daha kolaydır.
LGS’de Net Artırmanın Yolu Her Öğrencide Aynı Değildir
Bir öğrencinin netini artıran yöntem, başka bir öğrencide aynı sonucu vermeyebilir.
Bir öğrencinin temel problemi konu eksikliği olabilir.
Bir başkasının problemi soru okuma becerisi olabilir.
Başka bir öğrencinin bilgisi yeterli olduğu hâlde zamanı yönetememesi netlerini düşürüyor olabilir.
Bu nedenle:
“LGS’de netimi nasıl artırırım?” sorusunun tek bir cevabı yoktur.
Önce öğrencinin nerede kaybettiğini bulmak gerekir.
Sonra o probleme uygun bir çalışma yöntemi oluşturulmalıdır.
Peki Öğrenci Netlerini Artırmak İçin Nereden Başlamalı?
İlk adım oldukça basit:
1. Son 3–5 denemeyi çıkarın.
2. Yanlış ve boş soruları sınıflandırın.
3. En sık tekrarlanan hata türünü belirleyin.
4. Bu hatanın konu eksikliğinden mi, beceri eksikliğinden mi kaynaklandığını araştırın.
5. Bir hafta boyunca yalnızca o probleme yönelik çalışma yapın.
6. Yeni bir denemeyle sonucu tekrar ölçün.
7. Hata azaldıysa yöntemi sürdürün; azalmadıysa çalışma biçimini yeniden değerlendirin.
Böylece LGS net artırma için çalışma:
Sorun → Çalışma → Ölçme → Analiz → Yeni çalışma
döngüsüne dönüşür.
Laas Akademi’nin Bakış Açısı
Laas Akademi olarak bir öğrencinin başarısını yalnızca kaç net yaptığıyla değerlendirmiyoruz.
Çünkü aynı neti yapan iki öğrencinin ihtiyaçları birbirinden tamamen farklı olabilir.
Bir öğrencinin 70 netinin içinde 10 tane dikkat hatası olabilir.
Başka bir öğrencinin 70 netinde ise konu eksikleri ağırlıklı olabilir.
Sonuç aynı görünür.
İhtiyaç aynı değildir.
Bu nedenle bizim için önemli olan öğrencinin yalnızca sonucunu değil, sonuca nasıl ulaştığını anlamaktır.
Bir öğrencinin netleri yükselmiyorsa ilk tepkimiz:
“Daha çok çalış.”
olmaz.
Önce:
“Nerede kaybediyorsun?”
diye sorarız.
Çünkü doğru problemi bulmadan uygulanan daha fazla çalışma, öğrenciyi yalnızca daha fazla yorabilir. LGS net artırma için değildir.
Bizim yaklaşımımızda denemeler, yanlışlar, boşlar, konu eksikleri ve çalışma alışkanlıkları birlikte değerlendirilir. Elde edilen veriler doğrultusunda öğrencinin çalışma planı yeniden şekillendirilir.
Çünkü LGS hazırlığında hedef yalnızca daha fazla soru çözmek değil, öğrencinin yaptığı çalışmadan daha fazla öğrenmesini sağlamaktır.
Netler Artmıyorsa Daha Fazla Değil, Daha Doğru Çalışmak Gerekebilir
LGS’de netlerin uzun süre aynı kalması öğrencinin başarısız olduğu anlamına gelmez.
Bazen öğrencinin ihtiyacı daha fazla çalışmak değil, çalışma biçimini değiştirmektir.
Bu nedenle netler yükselmiyorsa önce şu yedi noktayı kontrol edin:
- Sadece soru sayısını mı artırıyorsunuz?
- Yanlışların nedenini analiz ediyor musunuz?
- Aynı hatalar tekrar ediyor mu?
- Eksik olduğunuz konulara yeterince zaman ayırıyor musunuz?
- Kullandığınız kaynaklar seviyenize uygun mu?
- Denemeleri yalnızca net hesaplamak için mi kullanıyorsunuz?
- Netler değişmediğinde çalışma yönteminizi yeniden değerlendiriyor musunuz?
Çünkü LGS net artırma ve LGS hazırlığında önemli olan yalnızca kaç soru çözdüğünüz değil, çözdüğünüz soruların size ne öğrettiğidir.
Ve bazen netleri artıran en önemli değişiklik, masada geçirilen bir saat daha fazla değil; o bir saatin nasıl kullanıldığının değiştirilmesidir.