LGS denemesinde süre yetmediğinde öğrencilerin aklına genellikle aynı düşünce gelir:
Daha hızlı soru çözmeliyim.
Ancak süre problemi her zaman soru çözme hızının düşük olmasından kaynaklanmaz.
Bir öğrenci bir soruda gereğinden fazla kalıyor olabilir. Uzun soruları okurken zaman kaybediyor olabilir. Çözümünü bildiği halde işlemleri gereksiz yere uzatıyor olabilir. Ya da sınavın başında fazla zaman harcadığı için son bölümlerde acele etmek zorunda kalıyor olabilir.
Bu nedenle LGS’de zaman yönetimini geliştirmek isteyen bir öğrencinin önce şu soruya cevap vermesi gerekir:
Zamanım tam olarak nerede kayboluyor?
Sorunun kaynağı bulunmadan yalnızca daha hızlı soru çözmeye çalışmak, bazen öğrencinin daha fazla hata yapmasına neden olabilir.
LGS Denemelerinde Zaman Kaybı Nedir?
Zaman kaybı, öğrencinin sınav süresini öğrenme veya soru çözme açısından verimli olmayan şekilde kullanmasıdır.
Bu durum yalnızca bir soruda fazla beklemek anlamına gelmez.
Örneğin öğrenci:
- Soruyu birkaç kez okuyabilir.
- Soru kökünü yanlış anlayıp tekrar başa dönebilir.
- Çözemediği bir soruda uzun süre kalabilir.
- Kolay sorularda gereğinden fazla kontrol yapabilir.
- Bir sorunun çözümünü gereksiz yere uzatabilir.
- Sorular arasında karar vermekte zorlanabilir.
- Sınavın son bölümünde panik nedeniyle yavaşlayabilir.
Bu davranışların her biri tek başına küçük bir zaman kaybı gibi görünebilir.
Ancak bir denemenin tamamında tekrarlandığında toplam süreyi ciddi şekilde etkileyebilir.
Önce Şunu Ayıralım: Zaman Problemi mi, Bilgi Problemi mi?
Süre yetişmediğinde yapılabilecek en önemli ayrımlardan biri budur.
Öğrenci bir Matematik sorusunda dört dakika geçirmiş olabilir.
Fakat bunun nedeni:
Soruyu çok yavaş çözmesi
olmayabilir.
Belki de konu eksiği vardır ve çözüm yolunu bulamadığı için uzun süre düşünmüştür.
Benzer şekilde Fen Bilimleri sorusunda uzun süre harcayan bir öğrencinin problemi okuma hızı değil, soruda kullanılan kavramı yeterince bilmemesi olabilir.
Bu nedenle deneme analizinde şu soruyu sormak gerekir:
Bu soruda neden uzun süre kaldım?
Cevap:
- Konuyu bilmiyordum.
- Soruyu anlayamadım.
- Çözüm yolunu biliyordum ama uygulamakta zorlandım.
- Gereğinden fazla düşündüm.
- Soru kökünü yanlış okudum.
- İşlem hatası yaptım.
- Karar vermekte zorlandım.
gibi farklı olabilir.
Bu ayrım yapıldığında öğrencinin gerçek ihtiyacı çok daha net ortaya çıkar.
LGS Denemesinde En Çok Zaman Kaybettiren Durumlardan Biri: Soruda Fazla Kalmak
Bazı öğrenciler çözemediği soruyu bırakmakta zorlanır.
Bir süre düşündükten sonra:
Biraz daha uğraşırsam kesin bulurum.
diye düşünür.
Bu yaklaşım soru bankasında çalışırken faydalı olabilir.
Ancak sınav sırasında aynı soruya gereğinden fazla zaman ayırmak, başka sorular için kullanılabilecek süreyi azaltabilir.
Özellikle uzun ve çok aşamalı sorularda öğrencinin soruya ne kadar süre ayırdığına dikkat etmesi gerekir.
Buradaki amaç her zor soruyu hemen bırakmak değildir.
Ama öğrenci şunu öğrenmelidir:
Şu anda bu soruyu çözmeye devam etmek bana zaman açısından gerçekten değer sağlıyor mu?
Cevap hayırsa soruyu işaretleyip ilerlemek daha doğru olabilir.
Her Uzun Soru Zaman Kaybı Değildir
Burada önemli bir ayrım var.
Bir Matematik sorusunun üç dakika sürmesi otomatik olarak zaman kaybı anlamına gelmez.
Eğer öğrenci soruyu dikkatli biçimde okuyup doğru yöntemi belirleyerek çözdüyse, bu süre sorunun yapısından kaynaklanmış olabilir.
Benzer şekilde uzun bir Fen Bilimleri sorusunun okunması biraz daha fazla zaman alabilir.
Bu nedenle yalnızca kronometreye bakarak:
Bu soru çok uzun sürdü, demek ki hata yaptım.
demek doğru değildir.
Asıl bakılması gereken:
Harcanan süre karşılığında doğru bir sonuç elde edildi mi ve aynı tür sorularda bu süre tekrar tekrar ortaya çıkıyor mu?
sorusudur.
LGS Denemesinde Zaman Kaybı Nasıl Tespit Edilir?
Bunun için deneme sonrasında basit bir analiz yapılabilir.
Öğrenci her denemeden sonra özellikle şu sorulara bakabilir:
1. Hangi bölümde süre yetmedi?
Türkçe mi?
Matematik mi?
Fen Bilimleri mi?
Yoksa sınavın genelinde mi?
LGS denemelerinde zaman kaybı konusu için çok önemli sorular.
2. En uzun süre harcanan sorular hangileriydi?
Özellikle bir soruya gereğinden fazla zaman ayrılıp ayrılmadığı incelenebilir.
3. Bu sorular neden uzun sürdü?
Burada bilgi eksikliği ile zaman yönetimi birbirinden ayrılmalıdır.
4. Son bölümde performans düştü mü?
Örneğin öğrenci sınavın başında rahat çalışırken son bölümde acele etmeye başladıysa, zamanın sınavın ilk bölümünde yanlış kullanılmış olma ihtimali vardır.
5. Süre nedeniyle boş kalan sorular oldu mu?
Boşların nedenini de ayrıca değerlendirmek gerekir.
Denemeden Sonra Kullanılabilecek Basit Zaman Analizi
Öğrenci her denemeden sonra aşağıdaki gibi bir tablo oluşturabilir:
| Ders | Süre Problemi | En Çok Zaman Kaybedilen Durum | Olası Neden | Sonraki Çalışma |
|---|---|---|---|---|
| Türkçe | Evet | Uzun paragraflar | Yavaş okuma | Okuma-anlama çalışması |
| Matematik | Evet | Yeni nesil sorular | Çözüm yolunda kararsızlık | Hedefli soru çalışması |
| Fen | Hayır | – | – | Mevcut çalışma sürdürülür |
| İnkılap | Hayır | – | – | Tekrar |
| Din | Hayır | – | – | Soru çözümü |
| İngilizce | Hayır | – | – | Kelime tekrarı |
Bu tablonun amacı öğrenciyi daha fazla çalışmaya zorlamak değildir.
Bir sonraki çalışmanın nereye yapılacağını belirlemektir.
Son 20 Dakikada Sorular Yetişmiyorsa Ne Anlama Gelir?
Denemenin son bölümünde sürekli olarak çok sayıda soru kalıyorsa, ilk olarak sınavın önceki bölümlerine bakılmalıdır.
Örneğin öğrenci:
- İlk bölümde sorular üzerinde fazla bekliyor,
- Kolay sorularda gereğinden fazla kontrol yapıyor,
- Zor sorulara hemen geçmek yerine uzun süre uğraşıyor
olabilir.
Bu durumda problem yalnızca son 20 dakika değildir.
Son 20 dakikadaki sorun, sınavın ilk bölümünde yapılan zaman tercihinin sonucu olabilir.
Bu nedenle deneme analizinde sadece son bölümün değil, sınavın tamamının incelenmesi gerekir.
Zaman Kaybı ile Okuma Hızı Aynı Şey mi?
Hayır.
Okuma hızı zaman yönetimini etkileyebilir ancak her zaman temel neden değildir.
Uzun bir soruyu yavaş okumak zaman kaybettirebilir.
Fakat hızlı okuyup soruyu yanlış anlamak da öğrencinin soruya tekrar dönmesine ve daha fazla zaman harcamasına neden olabilir.
Bu nedenle hedef:
En hızlı okumak değil, okuduğunu doğru anlayarak gereksiz tekrarları azaltmaktır.
Özellikle Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri gibi metin yükü yüksek sorularda okuma-anlama becerisi zaman yönetiminin önemli parçalarından biri olabilir.
Ancak öğrencinin gerçek problemi belirlenmeden doğrudan okuma hızını artırmaya çalışmak doğru yaklaşım olmayabilir.
Zaman Kaybı Konu Eksiğinden Kaynaklanıyorsa Ne Yapılmalı?
Öğrenci bir soruda uzun süre kalıyor ve bunun nedeni konuyu yeterince bilmemekse, yalnızca süre çalışması yapmak problemi çözmez.
Örneğin öğrenci Matematikte belirli bir konuya ait soruları sürekli uzun sürede çözüyorsa:
Daha hızlı çöz!
demek yerine:
- Konu bilgisi kontrol edilmeli.
- Eksik öğrenme noktası belirlenmeli.
- Konu tekrar edilmeli.
- Temel sorularla uygulama yapılmalı.
- Daha sonra yeni nesil sorulara geçilmeli.
- Denemede tekrar kontrol edilmeli.
Böylece zaman problemi aslında kaynağından çözülmüş olur.
Zaman Kaybı Dikkat Hatasından Kaynaklanıyorsa?
Bazı öğrenciler soruyu bildiği halde:
- Soruyu yanlış okur.
- Olumsuz ifadeyi kaçırır.
- Verilenlerden birini gözden kaçırır.
- İşlem sırasında hata yapar.
- Doğru cevabı bulduğu halde tekrar tekrar kontrol eder.
Bu durumda da yalnızca hız çalışması yapmak doğru olmayabilir.
Öğrencinin hatanın hangi aşamada gerçekleştiğini fark etmesi gerekir.
Örneğin:
Soruyu anlamadım.
ile
Soruyu anladım ama işlem sırasında hata yaptım.
aynı problem değildir.
Dolayısıyla çalışma yöntemi de aynı olmamalıdır.
Zaman Kaybını Azaltmak İçin Sadece Kronometre Kullanmak Doğru mu?
Tek başına yeterli değildir.
Kronometre öğrencinin ne kadar sürede soru çözdüğünü gösterebilir.
Ama neden o kadar süre harcadığını göstermez.
Bu nedenle süre takibini şu üç veriyle birlikte düşünmek daha sağlıklıdır:
Süre + doğruluk + hata nedeni
Örneğin:
45 saniye → doğru
iyi bir sonuç olabilir.
30 saniye → yanlış
ise öğrencinin hızlandığını ama verimli bir sonuç alamadığını gösterebilir.
Bu nedenle hedef:
Daha kısa sürede aynı doğruluğu koruyabilmek.
olmalıdır.
LGS Denemelerinde Zaman Yönetimi Nasıl Geliştirilir?
Zaman yönetimi tek bir çalışmayla gelişmez.
Düzenli deneme ve analiz süreci gerekir.
1. Denemeyi çöz
Gerçek sınav koşullarına mümkün olduğunca yakın şekilde çöz.
2. Süreyi kaydet
Hangi bölümde ne kadar zaman kullandığını mümkün olduğunca takip et.
3. Zaman kaybı yaşanan soruları belirle
Her soruyu değil, özellikle olağandışı uzun sürenleri incele.
4. Nedenini belirle
Bilgi eksikliği mi?
Okuma mı?
Kararsızlık mı?
İşlem mi?
Dikkat mi?
5. Bir sonraki çalışmayı buna göre planla
Analiz sonucunda ortaya çıkan probleme yönelik çalışma yap.
6. Sonraki denemede tekrar kontrol et
Aynı problem devam ediyor mu?
İyileşme oldu mu?
Yeni bir problem ortaya çıktı mı?
Bu döngü düzenli olarak tekrarlandığında öğrenci kendi sınav temposunu daha iyi tanımaya başlayabilir.
LAAS Zaman Kaybı Analizi
Deneme sonuçlarını değerlendirirken kullanılabilecek pratik bir yöntem de dört sorudan oluşabilir:
1. Nerede?
Zamanı hangi derste veya soru türünde kaybettim?
2. Neden?
Bilgi, okuma, dikkat, işlem veya karar verme kaynaklı mı?
3. Ne değiştirebilirim?
Bir sonraki çalışmada hangi davranışımı değiştirmeliyim?
4. Sonuç ne oldu?
Bir sonraki denemede aynı problem azaldı mı?
Bu dört soruyu düzenli olarak cevaplamak, öğrencinin sadece netlerini değil, sınav davranışlarını da takip etmesine yardımcı olur.
Örneğin:
Nerede? Matematikte uzun problemler.
Neden? Çözüm yolunu belirlemekte zorlanıyorum.
Ne değiştirebilirim? Benzer problem türlerinde daha fazla uygulama yapacağım.
Sonuç? Bir sonraki denemede aynı soru türlerinde daha az zaman harcadım.
Bu durumda öğrenci yalnızca daha hızlı olmamış, neden daha hızlı olduğunu da öğrenmiş olur.
Denemede Süre Yetmediğinde İlk Yapılması Gerekenler
Bir denemede süre yetişmediyse hemen çalışma süresini artırmak veya daha fazla soru çözmeye başlamak gerekmeyebilir.
Önce şu sorular cevaplanmalı:
- Süre hangi derste yetmedi?
- Kaç soru süre nedeniyle boş kaldı?
- Hangi sorularda gereğinden fazla kalındı?
- Uzun süren soruların ortak bir özelliği var mı?
- Soruların çözümü bilgi eksikliği nedeniyle mi uzadı?
- Okuma veya anlama problemi var mı?
- Sınavın son bölümünde dikkat ve tempo düştü mü?
- Aynı problem önceki denemelerde de yaşandı mı?
Eğer aynı sorun birkaç denemede tekrar ediyorsa, artık tesadüfi bir durumdan değil, üzerinde çalışılması gereken bir alışkanlıktan söz edebiliriz.
Sık Sorulan Sorular
LGS denemesinde süre neden yetmez?
Süre problemi; sorularda gereğinden fazla kalmak, yavaş okuma, bilgi eksikliği, yanlış sınav stratejisi, dikkat problemleri veya çözüm sürecinin gereğinden fazla uzaması gibi farklı nedenlerden kaynaklanabilir.
Süre yetiştiremeyen öğrenci daha fazla soru mu çözmeli?
Her zaman değil. Önce zaman probleminin nedeni belirlenmelidir. Sorun konu eksikliği ise konu çalışması, okuma kaynaklıysa okuma-anlama çalışması, soruda fazla kalmaksa sınav stratejisi çalışması daha doğru olabilir.
Bir soruda ne kadar süre kalmalıyım?
Her soru için herkese uygulanabilecek sabit bir süre yoktur. Sorunun zorluğu ve öğrencinin çözüm süreci değişebilir. Önemli olan tek bir sorunun sınavın geri kalanından gereğinden fazla zaman çalmamasıdır.
LGS’de hızlı soru çözmek başarıyı artırır mı?
Tek başına hayır. Hız artarken doğruluk düşüyorsa kazanılan süre gerçek bir avantaj olmayabilir. Amaç, soruları daha kısa sürede ve doğru şekilde çözebilmektir.
Deneme analizinde süre nasıl takip edilir?
Hangi derste süre yetmediği, hangi sorularda olağandışı zaman harcandığı ve son bölümde performansın düşüp düşmediği incelenebilir. Bu bilgiler yanlış ve boşların nedenleriyle birlikte değerlendirildiğinde daha anlamlı hale gelir.
Sonuç: Önce Zamanın Nerede Kaybolduğunu Bulun
LGS’de süre yetiştiremeyen bir öğrencinin ilk hedefi mutlaka daha hızlı soru çözmek olmamalıdır.
Çünkü zaman problemi farklı nedenlerden kaynaklanabilir.
Bir öğrenci soruyu yavaş okuyor olabilir.
Bir başkası zor sorularda gereğinden fazla kalıyor olabilir.
Bir diğeri konu eksikliği nedeniyle çözüm süresini uzatıyor olabilir.
Başka bir öğrenci ise sınavın başında zamanı yanlış kullanıp son bölümde sıkışıyor olabilir.
Bu nedenle doğru yaklaşım:
Süre yetmedi → nedenini bul → doğru çalışma yöntemini seç → tekrar dene.
Deneme sonuçları bu sürecin en önemli verilerinden biridir.
Ama denemenin değeri yalnızca kaç net yapıldığında değil, öğrencinin neden o neti yaptığını ve bir sonraki denemede neyi değiştirmesi gerektiğini anlayabilmesinde ortaya çıkar.
Kısacası LGS’de zaman yönetiminin ilk adımı daha hızlı olmak değil:
Zamanın nerede kaybolduğunu fark etmektir.
Çünkü nerede zaman kaybettiğini bilen öğrenci, neyi değiştirmesi gerektiğini de daha kolay bulabilir.