LGS hazırlığında deneme sınavlarının önemli bir yeri var. Ancak deneme denildiğinde akla yalnızca bir kursa, okula veya deneme kulübüne gidip sınava girmek gelmemeli.
Evde deneme çözmek de LGS hazırlığının önemli bir parçası olabilir.
Hatta doğru uygulandığında evde yapılan bir deneme, öğrencinin mevcut seviyesini görmesine, zaman kullanımını değerlendirmesine ve hangi konularda zorlandığını fark etmesine yardımcı olabilir.
Fakat burada önemli bir ayrım var:
Evde deneme çözmek ile gerçek sınav ortamında deneme çözmek aynı deneyim değildir.
Bu, birinin doğru diğerinin yanlış olduğu anlamına gelmez.
Tam tersine, ikisinin öğrenciye kazandırdığı şeyler farklıdır.
Peki evde deneme çözmek gerçekten ne işe yarar? Nasıl uygulanmalı? Ve öğrencinin belirli aralıklarla gerçek sınav ortamında deneme çözmesi neden farklı bir deneyim sunar?
Bu yazıda bütün bu sorulara birlikte bakalım.
Evde Deneme Çözmek Faydalı mı?
Evet.
Özellikle düzenli uygulandığında evde çözülen denemeler öğrencinin LGS hazırlık sürecine önemli katkılar sağlayabilir.
Çünkü deneme sınavı yalnızca öğrencinin kaç soru bildiğini ölçmez. Aynı zamanda öğrencinin öğrendiği bilgileri belirli bir süre içerisinde nasıl kullandığını görmeye yardımcı olur.
Örneğin öğrenci bir konuda başarılı olduğunu düşünebilir. Ancak denemede aynı konuyla ilgili soruları çözerken zorlandığını fark edebilir.
Ya da konuları biliyor olmasına rağmen süreyi yetiştiremeyebilir.
Başka bir öğrenci ise soruları rahatlıkla yetiştirdiği hâlde dikkat hataları nedeniyle beklediğinden daha düşük bir sonuçla karşılaşabilir.
Bu nedenle evde LGS denemesi çözmek, öğrencinin kendi durumunu daha somut biçimde görmesini sağlayan çalışmalardan biridir.
Evde Deneme Çözmenin En Büyük Avantajı: Öğrenciyi Düzenli Ölçebilmek
LGS hazırlığı uzun bir süreç.
Bu süreçte öğrencinin yalnızca ders çalışması değil, çalışmalarının sonucunu zaman zaman kontrol etmesi de önemli.
Evde yapılan denemeler bu açıdan oldukça pratiktir.
Örneğin öğrenci belirli aralıklarla deneme çözüyor ve sonuçlarını kaydediyorsa zaman içerisinde bir gelişim tablosu oluşturabilir:
Deneme 1 → 64 net
Deneme 2 → 68 net
Deneme 3 → 71 net
Deneme 4 → 73 net
Burada yalnızca netlerin artıp artmadığına bakmak bile öğrencinin genel gidişatı hakkında fikir verebilir.
Ancak bundan daha değerli bir şey vardır:
Bu değişimin neden gerçekleştiğini anlamak.
Çünkü 64 netten 73 nete çıkmak güzel bir gelişmedir.
Fakat öğrenci hangi derslerde gelişti?
Hangi yanlışlar azaldı?
Hangi konular hâlâ sorun yaratıyor?
Süre kullanımı değişti mi?
İşte denemenin asıl öğretici tarafı burada başlar.
Evde Deneme Çözerken En Sık Yapılan Hata
Evde deneme çözmenin en büyük problemi denemenin zaman zaman normal soru çözme çalışmasına dönüşebilmesidir.
Örneğin öğrenci denemeyi açıyor.
Bir soruda zorlanıyor.
Biraz düşünüyor.
Sonra başka bir soruya geçiyor.
Bir süre sonra telefonuna bakıyor.
Su içiyor.
Masadan kalkıyor.
Tekrar dönüyor.
Bir sorunun cevabından emin olmayınca cevap anahtarına bakıyor.
Sonra denemeyi tamamlıyor.
Kaç net yaptığını hesaplıyor.
Burada aslında soru çözülmüş olabilir ama sınav deneyimi yaşanmamıştır.
Çünkü denemenin önemli özelliklerinden biri, öğrencinin belirli bir zaman içerisinde sorularını kendi stratejisiyle çözmesidir.
Bu nedenle evde deneme çözerken mümkün olduğunca sınav düzenine yaklaşmak gerekir.
Evde LGS Denemesi Nasıl Çözülmeli?
Bunun için karmaşık bir sisteme gerek yok.
Birkaç basit kural bile denemenin verimini ciddi şekilde değiştirebilir.
Deneme için belirli bir zaman belirleyin
“Bugün bir ara deneme çözerim.” yerine belirli bir saat seçmek daha doğru olur.
Örneğin:
Pazar 09.30 – Deneme
Öğrencinin zaman içerisinde belirli bir düzene alışması sağlanabilir.
Telefonu ortadan kaldırın
Deneme sırasında telefonun öğrencinin yanında bulunması dikkat dağınıklığı oluşturabilir.
Telefonu başka bir odada bırakmak çok daha sağlıklı olacaktır.
Deneme sırasında masadan kalkmayın
Su, kalem, silgi gibi ihtiyaçların önceden hazırlanması öğrencinin deneme sırasında bölünmesini önleyebilir.
Süreyi gerçekten uygulayın
Deneme sırasında öğrencinin süreyi takip etmesi gerekir.
“Süreyi biraz aşayım, sorularım bitsin.” yaklaşımı denemenin ölçme değerini azaltabilir.
Cevap anahtarına deneme bittikten sonra bakın
Deneme sırasında doğru cevabı kontrol etmek, öğrencinin gerçek performansının görülmesini engeller.
Deneme Çözerken Sadece Net Hesaplamak Yeterli mi?
Hayır.
Hatta bence velilerin özellikle dikkat etmesi gereken noktalardan biri bu.
Bir öğrenci:
70 net yaptı.
Bu bilgi tek başına bize çok fazla şey söylemez.
70 netin içerisinde:
- konu eksikleri,
- dikkat hataları,
- yanlış soru okuma,
- işlem hataları,
- zaman problemi,
- zor sorulara fazla zaman ayırma
gibi farklı nedenler bulunabilir.
Bu nedenle deneme sonrasında yalnızca:
“Kaç net yaptın?”
diye sormak yerine:
“Bu denemede en çok nerede zorlandın?”
diye sormak çok daha anlamlı olabilir.
Öğrenci kendi hatasını tanımaya başladıkça deneme, yalnızca ölçme aracı olmaktan çıkar ve öğrenme sürecinin bir parçasına dönüşür.
Evde Deneme Çözmek Öğrencinin Zaman Yönetimini Geliştirebilir
LGS hazırlığında zaman yönetimi önemli konulardan biri.
Çünkü öğrencinin yalnızca soruyu çözebilmesi değil, soruyu kendisine ayrılan süre içerisinde çözebilmesi gerekiyor.
Evde yapılan denemeler bu becerinin gelişmesi için kullanılabilir.
Örneğin öğrenci her denemede Matematik bölümünde çok fazla zaman harcıyorsa bunu fark edebilir.
Bir sonraki denemede farklı bir çözüm stratejisi deneyebilir.
Bir soruda uzun süre takılı kalmak yerine soruyu işaretleyip ilerlemeyi deneyebilir.
Sonraki denemede bunun sonucunu görebilir.
Böylece öğrenci zamanla kendisi için daha uygun bir sınav stratejisi geliştirebilir.
Burada önemli olan tek bir denemeden sonuç çıkarmamak.
Farklı denemelerde aynı davranışın tekrar edip etmediğine bakmak.
Peki Evde Deneme Çözmek Gerçek Sınavın Yerini Tutar mı?
İşte burada önemli bir ayrım var.
Tam olarak tutmaz.
Ama bu, evde deneme çözmenin değersiz olduğu anlamına gelmez.
Evde deneme öğrencinin akademik durumunu, soru çözme hızını ve zaman kullanımını değerlendirmek açısından oldukça faydalıdır.
Ancak gerçek sınav ortamında öğrencinin karşılaştığı bazı koşulları evde tamamen oluşturmak kolay değildir.
Örneğin:
- farklı bir binaya gitmek,
- farklı bir sınıfta sınava girmek,
- başka öğrencilerle aynı salonda bulunmak,
- gözetmen eşliğinde sınava girmek,
- sınav kurallarına uymak,
- sınavın başlangıç ve bitiş düzenini yaşamak,
- sınav atmosferi içerisinde zaman yönetimi yapmak
ev ortamında doğal olarak bulunmaz.
İşte gerçek sınav ortamında deneme çözmenin farkı burada ortaya çıkar.
Evde Deneme ile Gerçek Ortamda Deneme Arasındaki Fark Nedir?
Bunu çok basit bir şekilde düşünebiliriz.
Evde deneme:
“Soruları ne kadar iyi çözebiliyorum?”
sorusuna cevap arar.
Gerçek sınav ortamında deneme:
“Soruları sınav koşulları altında ne kadar iyi çözebiliyorum?”
sorusunu deneyimletir.
Bu ikisi aynı değildir.
Örneğin evde çok rahat çalışan bir öğrenci, farklı bir salonda daha fazla dikkat dağıldığını fark edebilir.
Evde süreyi rahatlıkla yetiştiren başka bir öğrenci, sınav atmosferinde bazı sorulara gereğinden fazla zaman ayırdığını görebilir.
Bir başka öğrenci ise tam tersine, sınav ortamında düşündüğünden çok daha rahat çalıştığını fark edebilir.
Bunların tamamı öğrencinin kendisi hakkında öğrenebileceği değerli bilgilerdir.
Gerçek Sınav Ortamında Deneme Çözmek Neden Önemli?
Çünkü sınav günü öğrencinin karşılaşacağı ortamı ilk kez gerçek sınavda deneyimlemesi gerekmiyor.
Deneme sınavları bu açıdan birer prova olarak düşünülebilir.
Öğrenci farklı bir ortamda sınava girer.
Süreyi takip eder.
Sınav kurallarına uyar.
Diğer öğrencilerle aynı salonda bulunur.
Zorlandığı sorular karşısında nasıl davranacağını deneyimler.
Sınavın son bölümünde zamanı nasıl kullandığını görür.
Bütün bunlar gerçek sınavdan önce yaşandığında öğrencinin kendi sınav davranışları hakkında daha fazla bilgi edinmesini sağlayabilir.
MEB’in sınav öncesinde gerçekleştirdiği bazı uygulamalarda da öğrencilerin sınav ortamını önceden deneyimlemesi, sınav kurallarını uygulaması ve süre kullanımına alışması amaçlanıyor.
Dolayısıyla gerçek sınav ortamında deneme yapmak, yalnızca “daha ciddi bir deneme” anlamına gelmiyor.
Öğrencinin sınav deneyimini geliştirmek anlamına geliyor.
Evde Deneme Çözüyorsanız Bunu da Deneyin
Her denemenin mutlaka dışarıda yapılması gerekmiyor.
Evde düzenli deneme çözmeye devam edebilirsiniz.
Hatta bunu mümkün olduğunca sistemli hâle getirebilirsiniz.
Örneğin her denemeden sonra şu beş soruya cevap verin:
1. Kaç net yaptım?
2. En fazla yanlışım hangi derste?
3. Yanlışlarımın temel nedeni ne?
4. Süreyi nerede kaybettim?
5. Bir sonraki denemeye kadar neyi değiştireceğim?
Bu beş sorunun cevaplarını kaydetmek, birkaç ay sonra öğrencinin gelişimini çok daha net görmenizi sağlayabilir.
Çünkü öğrencinin yalnızca sonuçları değil, sonuçların nedenleri de kayıt altına alınmış olur.
Bir de “Deneme Günlüğü” Tutabilirsiniz
Bu oldukça basit ama etkili bir yöntem olabilir.
Öğrenci her denemeden sonra küçük bir tablo doldurabilir:
| Deneme | Net | En Çok Zorlandığım Ders | Süre Sorunu | Bir Sonraki Hedef |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 67 | Matematik | Var | Matematikte süreyi azaltmak |
| 2 | 70 | Fen | Yok | Fen yanlışlarını azaltmak |
| 3 | 72 | Matematik | Var | Zor sorularda fazla kalmamak |
| 4 | 75 | Türkçe | Yok | Okuma hızını korumak |
Birkaç ay sonra öğrenci kendi gelişimini kendi gözleriyle görebilir.
Bu da denemeyi yalnızca:
“Kaç net yaptım?”
çalışmasından çıkarıp:
“Nasıl gelişiyorum?”
çalışmasına dönüştürür.
Peki Gerçek Ortamda Deneme Çözmenin Öğrenciye Sağladığı Ekstra Ne?
En önemli farklardan biri ortam değişikliğidir.
Öğrenci kendi odasında, kendi masasında deneme çözmeye alıştığında sınavın fiziksel ortamı onun için tamamen farklı olabilir.
Gerçek ortamda yapılan denemeler ise öğrencinin farklı bir yerde performans göstermesine fırsat verir.
Bu süreçte öğrenci:
Dikkatim dağılıyor mu?
Süreyi kontrol edebiliyor muyum?
Zor bir soruyla karşılaşınca panikliyor muyum?
Bir soruda fazla uzun kalıyor muyum?
Sınavın son bölümünde performansım düşüyor mu?
gibi soruların cevaplarını deneyimleyebilir.
Bunlar evde çözülen denemelerle her zaman fark edilemeyebilir.
En Doğru Yaklaşım: İkisini Birlikte Kullanmak
Aslında burada bir tercih yapmak zorunda değiliz.
Evde deneme çözmek ve gerçek sınav ortamında deneme çözmek birbirinin rakibi değil.
Birbirini tamamlayan iki farklı çalışma biçimi.
Evde düzenli denemelerle öğrencinin akademik gelişimi takip edilebilir.
Gerçek ortamda yapılan denemelerle ise öğrencinin sınav deneyimi gözlemlenebilir.
Birinde:
“Neyi biliyorum?”
sorusuna yaklaşırken,
diğerinde:
“Bildiğimi sınav koşullarında kullanabiliyor muyum?”
sorusuna yaklaşırız.
Bu nedenle LGS hazırlığında mümkün olduğunca iki deneyime de yer vermek daha bütünlüklü bir yaklaşım olabilir.
Laas Akademi’nin Bakış Açısı
Laas Akademi olarak evde deneme çözmenin kesinlikle değerli bir çalışma yöntemi olduğunu düşünüyoruz.
Bir öğrencinin düzenli olarak deneme çözmesi, sonuçlarını takip etmesi, yanlışlarını incelemesi ve eksiklerini fark etmesi LGS hazırlığında önemli bir alışkanlık oluşturabilir.
Bu nedenle deneme sınavını yalnızca belirli bir kurumda yapılabilecek bir çalışma olarak görmüyoruz.
Ancak bize göre denemenin bir başka boyutu daha var:
Sınav deneyimi.
Öğrencinin gerçek sınava benzeyen bir ortamda sınava girmesi; süreyi, dikkatini, soru çözme stratejisini ve sınav sırasında yaşadığı davranışları gözlemlemesine fırsat verebilir.
Bu nedenle bizim için önemli olan:
“Öğrenci kaç tane deneme çözdü?”
sorusundan çok,
“Öğrenci bu denemelerden ne öğrendi?”
sorusudur.
Evde çözülen deneme de bu sürecin değerli bir parçasıdır.
Gerçek ortamda çözülen deneme de.
Biz Deneme Kulübü’nde öğrencinin yalnızca sorularla karşılaşmasını değil, sınav deneyimini yaşayarak kendi güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini fark etmesini önemsiyoruz.
Çünkü LGS günü geldiğinde öğrencinin ilk kez sınav deneyimi yaşamasını değil, daha önce defalarca prova ettiği bir süreci uygulamasını istiyoruz.
Evde Deneme Çözün, Ama Denemenin Ne Anlattığını Görmeye Çalışın
Evde deneme çözmek faydalıdır.
Ancak denemeyi yalnızca kitapçığı açıp soruları çözmek olarak görmemek gerekir.
Süreyi takip edin.
Telefonu uzaklaştırın.
Deneme sırasında bölünmeyin.
Cevap anahtarına bakmayın.
Sonuçları kaydedin.
Yanlışların nedenlerini inceleyin.
Bir sonraki deneme için küçük bir hedef belirleyin.
Ve belirli aralıklarla mümkünse gerçek sınav ortamında deneme deneyimi yaşayın.
Çünkü evde çözülen bir deneme size öğrencinin akademik durumuyla ilgili önemli bilgiler verebilir.
Gerçek sınav ortamında çözülen deneme ise bunlara başka bir bilgi daha ekler:
“Öğrenci bildiklerini sınav koşullarında nasıl kullanıyor?”
LGS hazırlığında belki de asıl amaç, mümkün olduğunca çok deneme çözmek değil.
Her denemeden sonra öğrencinin kendisi hakkında yeni bir şey öğrenmesini sağlamak.
Çünkü iyi değerlendirilen bir deneme, yalnızca bugünkü neti göstermez.
Bir sonraki çalışmanın ne olması gerektiğine de ışık tutar.