LGS hazırlığında öğrenciler genellikle yanlış yaptığı sorulara odaklanır. Oysa LGS doğru yapılan soruları analiz etmek de öğrencinin öğrenmesinin ne kadar sağlam olduğunu anlamasına yardımcı olabilir.
Hangi sorular yanlış?
Hangi konularda eksik var?
Hangi sorular neden yapılamadı?
Bunların hepsi önemli. Ancak yalnızca yanlışlara bakmak, öğrencinin öğrenme süreci hakkında bize her zaman yeterli bilgi vermez.
Çünkü doğru yapılan her soru, aynı düzeyde öğrenildiğini göstermez.
Bir öğrenci bir soruyu gerçekten bildiği için doğru yapmış olabilir. Başka bir soruyu seçenekleri eleyerek, tahmin ederek veya çok uzun düşünerek doğru cevaplamış olabilir.
Bu nedenle LGS deneme analizi yapılırken yalnızca:
“Yanlışlarım neler?”
değil,
“Doğru yaptığım sorularda ne kadar emindim?”
sorusu da zaman zaman sorulabilir.

LGS Doğru Yapılan Soruları Analiz Etmek Neden Önemlidir?
İlk bakışta doğru yapılan bir soruyu tekrar incelemek gereksiz gibi görünebilir.
Sonuçta cevap doğrudur.
Ancak sınav başarısı yalnızca doğru cevabı bulmaktan ibaret değildir. Öğrencinin doğru cevaba nasıl ulaştığı da önemlidir.
Örneğin bir öğrenci:
- Konuyu bildiği için,
- Doğru çözüm yöntemini kullandığı için,
- Soruyu dikkatli analiz ettiği için,
- Seçenekleri eleyerek,
- Tahmin ederek,
- Şans eseri,
- Gereğinden çok uzun sürede
doğru cevaba ulaşmış olabilir.
Bu durumların hepsinin sonucu aynıdır:
Doğru cevap.
Fakat öğrencinin sonraki çalışması açısından anlamları aynı değildir.
Her Doğru Cevap Aynı Değildir
Bir sorunun doğru cevaplanması bize yalnızca sonucun doğru olduğunu söyler.
Öğrencinin öğrenme durumunu daha iyi anlamak için doğru soruların arkasındaki sürece de bakmak gerekir.
Şöyle bir ayrım yapılabilir:
| Doğru cevabın durumu | Ne anlatabilir? |
|---|---|
| Emin olarak doğru | Bilgi ve yöntem yerleşmiş olabilir |
| Çözümden emin değil ama doğru | Konu yeniden kontrol edilebilir |
| Tahmin ederek doğru | Bilgi henüz güvenilir olmayabilir |
| Seçenekleri eleyerek doğru | Yöntemin nasıl kullanıldığı incelenebilir |
| Çok uzun sürede doğru | Bilgi var ancak uygulama hızı geliştirilebilir |
Buradaki amaç öğrencinin yaptığı doğruları problem haline getirmek değildir.
Tam tersine, doğru cevapların arkasındaki güçlü yönleri fark etmektir.
Tahmin Ederek Doğru Yapılan Soru Öğrenilmiş Sayılır mı?
Her zaman değil.
Bir öğrenci bir sorunun cevabını tahmin ederek doğru bulabilir. Bu durumda sonuç doğrudur fakat öğrencinin konuyu gerçekten öğrenip öğrenmediği henüz net değildir.
Örneğin öğrenci iki seçenek arasında kalıp doğru seçeneği işaretlemiş olabilir.
Deneme sonucunda bu soru:
Doğru
olarak görünür.
Fakat öğrenci kendisine şu soruyu sorduğunda:
“Bu soruyu neden bu seçeneğin doğru olduğunu açıklayarak çözebilir miyim?”
cevap veremiyorsa, üzerinde biraz daha çalışılması gerekebilir.
Bu nedenle tahmin ederek doğru yapılan sorular, özellikle öğrenci çözümünden emin değilse, tekrar incelenebilir.
Çok Uzun Sürede Çözülen Doğru Sorular Ne Anlama Gelir?
Bir sorunun doğru olması kadar, hangi koşullarda doğru yapıldığı da önemlidir.
Öğrenci bir soruyu doğru cevaplamış olabilir fakat çözmek için çok fazla zaman harcamış olabilir.
Bu durum özellikle deneme analizinde fark edildiğinde göz ardı edilmemelidir.
Çünkü gerçek sınavda öğrencinin yalnızca soruları doğru cevaplaması değil, sınav süresini de etkili kullanması gerekir.
Burada hemen:
“Daha hızlı çözmelisin.”
demek yerine şu sorular sorulabilir:
- Soruda hangi bölüm zamanımı aldı?
- Çözüm yöntemini bulmakta zorlandım mı?
- Gereğinden fazla kontrol mü yaptım?
- Soruyu tekrar tekrar mı okudum?
- Benzer sorularda da aynı durum yaşanıyor mu?
Böylece doğru yapılan bir soru, öğrencinin geliştirebileceği başka bir noktayı gösterebilir.
Doğru Yaptığı Soruları Analiz Etmek Öğrencinin Güçlü Yönlerini Gösterir
Doğru analizinin önemli bir başka faydası da öğrencinin neyi iyi yaptığını görmesini sağlamasıdır.
Örneğin öğrenci:
- Belirli bir soru türünü hızlı ve doğru çözüyorsa,
- Bir konuyu farklı soru biçimlerinde rahatlıkla uygulayabiliyorsa,
- Sorudaki bilgileri doğru şekilde ilişkilendirebiliyorsa,
- Çözümünden emin olduğu sorularda istikrarlıysa,
bunlar öğrencinin güçlü yönleri hakkında fikir verebilir.
Bu bilgiler yalnızca motivasyon açısından değil, çalışma planı açısından da değerlidir.
Çünkü iyi bir çalışma planı yalnızca eksiklerin üzerine kurulmaz.
Güçlü olanı korumak ve geliştirmek de öğrenme sürecinin bir parçasıdır.
Deneme Analizinde Doğru Sorular Nasıl İncelenmeli?
Deneme bittikten sonra öğrencinin bütün doğru soruları tek tek yeniden çözmesi gerekmez.
Bunun yerine seçici davranmak daha kullanışlı olabilir.
Özellikle şu sorular işaretlenebilir:
1. Emin olmadan doğru yaptığın sorular
Cevabı doğru olsa bile nasıl ulaştığından emin değilsen tekrar bakılabilir.
2. Tahmin ederek doğru yaptığın sorular
Doğru cevabın gerçekten bilgiye ve doğru düşünme sürecine dayanıp dayanmadığı kontrol edilebilir.
3. Çok uzun sürede doğru yaptığın sorular
Doğru yöntemi daha pratik kullanmanın mümkün olup olmadığı değerlendirilebilir.
4. Çözümünü başkasından öğrendiğin sorular
Sorunun cevabını görmek ile çözüm mantığını öğrenmek aynı şey değildir.
5. Benzer sorularda daha önce zorlandığın sorular
Bu tür sorular, gelişimin devam edip etmediğini görmek açısından değerlidir.
LAAS Doğru Cevap Kontrolü
Doğru yapılan soruları değerlendirmek için öğrencinin her doğru soruya uzun bir analiz yazmasına gerek yok.
Bunun yerine kısa bir kontrol sistemi kullanılabilir:
BİL → EMİN OL → UYGULA → KONTROL ET
BİL
Bu sorunun konusunu ve gerekli bilgiyi gerçekten biliyor muyum?
EMİN OL
Cevabı neden seçtiğimi açıklayabiliyor muyum?
UYGULA
Aynı bilgiyi farklı bir soruda da kullanabilir miyim?
KONTROL ET
Soruyu doğru yapmam tesadüfe, tahmine veya şansa mı dayanıyordu?
Bu dört sorunun amacı doğru cevapları sorgulamak değil, öğrencinin sağlam öğrendiği bilgilerle henüz tam oturmamış bilgileri birbirinden ayırmasına yardımcı olmaktır.
Doğru Yaptığın Her Soruyu Deftere Yazmalı mısın?
Hayır.
Yanlış defterinde olduğu gibi burada da gereksiz kayıt tutmak öğrencinin çalışma yükünü artırabilir.
Her doğru soruyu tekrar tekrar incelemek yerine, özellikle emin olunmayan doğrular seçilebilir.
Örneğin bir denemede 40 matematik sorusundan 30’u doğruysa, öğrencinin bu 30 sorunun tamamını yeniden analiz etmesi gerekmez.
Bunun yerine:
- İki soruyu tahmin ederek,
- Bir soruyu çok uzun sürede,
- Bir soruyu seçenekleri eleyerek
doğru yaptıysa öncelikle bu sorulara bakabilir.
Böylece deneme analizi daha yönetilebilir hale gelir.
Doğru Yaptığın Soruda Kendine Hangi Soruları Sorabilirsin?
Bir soruyu doğru yaptıktan sonra aşağıdaki kısa kontrol uygulanabilir:
“Bu soruyu neden doğru yaptım?”
Ardından:
- Konuyu biliyor muydum?
- Çözüm yöntemini doğru kullandım mı?
- Cevabımdan emin miydim?
- Tahmin ettim mi?
- Gereğinden fazla zaman harcadım mı?
- Aynı yöntemi benzer bir soruda kullanabilir miyim?
Bu soruların tamamını her seferinde cevaplamak gerekmez.
Ama özellikle öğrencinin emin olmadığı doğru cevaplarda bu kontrol oldukça faydalı olabilir.
Doğru Soruların Analizi Çalışma Programını Değiştirir mi?
Değiştirebilir.
Çünkü öğrenci yalnızca yanlışlarına bakarsa çalışma planını gereğinden fazla eksiklerine göre oluşturabilir.
Örneğin bir öğrenci bir konudan sürekli doğru yapıyor ve soruları rahatlıkla çözüyorsa o konuyu her hafta baştan çalışmak yerine daha ileri düzey soru uygulamalarına geçebilir.
Başka bir konuda ise soruları doğru yapmasına rağmen cevaplarından emin değilse, o konu için kısa tekrar ve uygulama çalışması yapılabilir.
Böylece çalışma:
“Her konuyu eşit miktarda çalışmak”
yerine,
“İhtiyacım olan yerde çalışmak”
mantığına yaklaşır.
Doğru Analizi ile Yanlış Analizi Birlikte Yapılmalı
Aslında iyi bir deneme analizi yalnızca yanlışlardan oluşmaz.
Yanlışlar bize:
“Nerede sorun var?”
sorusunun cevabını verebilir.
Doğru ama emin olunmayan sorular ise:
“Neresi henüz tam olarak sağlam değil?”
sorusuna yardımcı olabilir.
Emin olunan doğru sorular da:
“Hangi alanlarda iyi durumdayım?”
sorusuna ışık tutabilir.
Bu nedenle deneme sonrasında üç farklı alan düşünülebilir:
❌ Yanlış
Neden yanlış yaptım?
⚠️ Emin değilim ama doğru
Gerçekten biliyor muyum?
✅ Eminim ve doğru
Bu güçlü yönümü nasıl koruyabilirim?
Bu ayrım, öğrencinin deneme sonucuna yalnızca net sayısı üzerinden bakmasını önleyebilir.
Öğrenci Doğru Yaptığı Sorulara Fazla Takılmalı mı?
Hayır.
Buradaki amaç öğrencinin her doğru cevabı şüpheyle karşılaması değildir.
Eğer öğrenci soruyu biliyor, doğru yöntemi kullanıyor ve cevabından eminse o soruyu tekrar tekrar incelemesine gerek yoktur.
Doğru analizinin amacı:
Doğru yapılan her soruya yeni bir çalışma yükü eklemek değil, öğrenmenin ne kadar sağlam olduğunu gerektiğinde kontrol etmektir.
Bu ayrım önemlidir.
Çünkü verimli çalışma, her şeyi tekrar tekrar yapmak değil; neyin gerçekten tekrar edilmesi gerektiğini doğru belirlemektir.
Veli Doğru Soruları Nasıl Değerlendirebilir?
Veliler de deneme sonuçlarını incelerken yalnızca yanlış sayılarına odaklanmak yerine çocuğun emin olduğu ve olmadığı soruları ayırt etmesine yardımcı olabilir.
Örneğin:
“Kaç yanlışın var?”
sorusunun yanında zaman zaman:
“Doğru yaptıklarından hangilerinden emin değildin?”
sorusu da sorulabilir.
Bu, çocuğun sonucunu sorgulamak için değil, kendi öğrenmesini değerlendirmesine yardımcı olmak için kullanılabilir.
Özellikle “Bunu aslında bilmiyordum, seçeneklerden buldum.” gibi cevaplar, öğrencinin hangi alanlara tekrar dönmesi gerektiği konusunda önemli bir ipucu olabilir.
Sonuç
LGS hazırlığında yanlış sorular elbette önemlidir. Ancak doğru yapılan her sorunun da aynı anlamı taşımadığını unutmamak gerekir.
Bir öğrenci soruyu:
- Bilerek,
- Doğru yöntemi kullanarak,
- Emin olarak
çözmüş olabilir.
Başka bir soruyu ise:
- Tahmin ederek,
- Seçeneklerden yola çıkarak,
- Çok uzun sürede,
- Çözümünden tam emin olmadan
doğru cevaplamış olabilir.
İki sorunun sonucu aynı olsa da öğrencinin öğrenme durumu aynı değildir.
Bu nedenle deneme analizinde zaman zaman şu üçlüye bakmak faydalı olabilir:
Yanlış → Nedenini bul.
Emin olmadan doğru → Gerçekten öğrenip öğrenmediğini kontrol et.
Emin olarak doğru → Güçlü yönünü koru.
LGS hazırlığında amaç yalnızca daha fazla doğru yapmak değil, doğru cevapların arkasındaki bilgiyi ve düşünme becerisini de sağlamlaştırmaktır.
Çünkü gerçek öğrenme, sadece “Doğru yaptım.” diyebilmek değil, “Neden doğru yaptığımı biliyorum.” diyebilmektir.
