LGS hazırlığında öğrencilerin en sık karşılaştığı sorunlardan biri, hangi konularda eksik olduklarını tam olarak bilememeleri. LGS’de konu eksikleri nasıl tespit edilir, bu konuyu irdeleyeceğiz.
Bir öğrenci Matematikte 20 soru çözüyor ve 5 yanlış yapıyor.
Peki bu 5 yanlış ne anlama geliyor?
Öğrenci gerçekten 5 farklı konuda mı eksik?
Yoksa aynı konudan birkaç soru mu yanlış yaptı?
Soruları biliyor ama dikkat hatası mı yaptı?
Soruyu okuyamadığı için mi yanlış yaptı?
Yoksa konuyu bildiği hâlde soru üzerinde uygulamakta mı zorlanıyor?
İşte bu nedenle LGS’ye hazırlanırken yalnızca kaç soru doğru, kaç soru yanlış olduğuna bakmak yeterli değildir.
Asıl önemli olan, öğrencinin yanlışlarının arkasındaki nedeni bulabilmektir.
Çünkü doğru tespit edilmeyen bir eksiklik için yapılan çalışma, öğrencinin zamanını gereksiz yere tüketebilir.
LGS’de Konu Eksikliği Ne Demektir?
Konu eksikliği, öğrencinin bir konunun tamamını hiç bilmemesi anlamına gelmez.
Örneğin bir öğrenci Matematikte bir konunun temel kurallarını biliyor olabilir ancak bu bilgiyi yeni nesil bir problem üzerinde kullanmakta zorlanabilir.
Başka bir öğrenci konuyu biliyor olabilir fakat soruyu yanlış yorumladığı için doğru sonuca ulaşamayabilir.
Bir başka öğrenci ise konunun yalnızca belirli bir bölümünde eksik olabilir.
Bu nedenle:
“Bu konudan soru yanlış yaptı → Bu konuyu bilmiyor.”
şeklinde bir değerlendirme yapmak her zaman doğru değildir.
LGS’de konu eksiklerini tespit etmek için öğrencinin bilgi, yorumlama ve uygulama becerilerini birlikte değerlendirmek gerekir.
Konu Eksiklerini Tespit Etmenin İlk Adımı: Deneme Sonuçlarına Bakmak
Deneme sınavları öğrencinin mevcut durumunu görmek için önemli bir araçtır.
Ancak deneme sonucuna yalnızca:
Türkçe: 15 doğru
Matematik: 12 doğru
Fen: 14 doğru
şeklinde bakmak öğrencinin eksiklerini ortaya çıkarmaya yetmez.
Bu sonuçlar bize yalnızca genel bir tablo verir.
Asıl sorulması gereken:
“Bu yanlışlar hangi konulardan geldi?”
sorusudur.
Örneğin Matematikte 6 yanlış yapan bir öğrencinin yanlışlarını incelediğimizde:
- 2 sorunun cebirsel ifadelerden,
- 2 sorunun olasılıktan,
- 1 sorunun veri analizinden,
- 1 sorunun ise dikkat hatasından
kaynaklandığını görebiliriz.
Bu durumda öğrencinin “Matematiği kötü” olduğunu söylemek doğru olmaz.
Çünkü aslında üç farklı konuya ait küçük eksikler ve bir dikkat problemi vardır.
İşte konu eksiklerini tespit etmek, tam olarak bu ayrıntıyı görebilmektir.
Yanlış Yapılan Sorular Hangi Konudan?
Öğrencinin yanlışlarını tek tek incelemek gerekir.
Bunun için her denemeden sonra basit bir tablo oluşturulabilir:
| Ders | Konu | Doğru | Yanlış | Hata Nedeni |
|---|---|---|---|---|
| Matematik | Olasılık | 2 | 2 | Konu eksikliği |
| Matematik | Cebirsel İfadeler | 3 | 1 | Dikkat |
| Türkçe | Paragraf | 6 | 2 | Okuma/yorumlama |
| Fen | Basınç | 3 | 1 | Bilgi eksikliği |
Bu tablo birkaç deneme boyunca tutulduğunda çok daha değerli hâle gelir.
Çünkü tek bir denemede ortaya çıkan sonuç bazen yanıltıcı olabilir.
Ancak aynı konu üç, dört veya beş farklı denemede tekrar tekrar problem oluşturuyorsa, artık orada daha ciddi bir inceleme yapmak gerekir.
Bir Konudan Bir Soru Yanlış Yapmak Eksiklik Anlamına Gelir mi?
Her zaman değil.
Bu, LGS hazırlığında öğrencilerin ve velilerin yaptığı önemli hatalardan biri.
Örneğin öğrenci bir denemede “Üslü İfadeler” konusundan bir soru yanlış yaptı.
Hemen:
“Üslü ifadeleri bilmiyor.”
demek yerine soruya bakmak gerekir.
Öğrenci:
- işlemi mi yanlış yaptı?
- soruyu mu yanlış okudu?
- işlem sırasında dikkati mi dağıldı?
- süre baskısı mı yaşadı?
- yoksa gerçekten hangi yöntemi kullanacağını mı bilmiyordu?
Bu soruların cevabı farklıysa yapılacak çalışma da farklı olacaktır.
Gerçek konu eksikliğini bulmak için yanlışın kendisinden çok, yanlışın nedeni önemlidir.
Aynı Konudan Tekrar Tekrar Yanlış Yapıyorsa Dikkat!
Konu eksikliğinin en önemli göstergelerinden biri tekrar eden hatalardır.
Örneğin bir öğrenci:
- Pazartesi günü çözdüğü denemede olasılık sorusunu yanlış yapıyor.
- Çarşamba günü çözdüğü testte yine olasılık sorularında zorlanıyor.
- Hafta sonu denemesinde aynı konudan birkaç hata daha yapıyor.
Bu durumda artık yalnızca “dikkat hatası” deyip geçmek doğru olmayabilir.
Öğrencinin o konuyla ilgili temel bilgisini yeniden değerlendirmek gerekir.
Çünkü aynı hata farklı günlerde ve farklı soru tiplerinde tekrar ediyorsa, öğrencinin konuya ilişkin bilgisinde veya uygulama becerisinde bir eksiklik bulunma ihtimali yükselir.
Konuyu Biliyor Ama Soruyu Çözemiyor Olabilir
Burada önemli bir ayrım daha var.
Bir öğrenci:
“Ben bu konuyu biliyorum.”
diyebilir.
Gerçekten de konu anlatımını dinlediğinde bütün kuralları doğru söyleyebilir.
Ancak karşısına farklı biçimde hazırlanmış bir soru geldiğinde çözemez.
Bu durumda sorun doğrudan konu bilgisi eksikliği olmayabilir.
Sorun, bilgiyi soruya uygulama becerisi olabilir.
Özellikle LGS’de öğrencinin yalnızca bilgiyi hatırlaması değil, verilen bilgiyi yorumlaması ve farklı durumlarda kullanabilmesi önemlidir.
Bu nedenle konu eksiklerini belirlerken şu üç seviyeyi birbirinden ayırmak faydalıdır:
Konuyu bilmiyor.
Konuyu biliyor ama uygulayamıyor.
Konuyu biliyor ve uyguluyor ancak dikkat/süre/okuma nedeniyle hata yapıyor.
Bu üç öğrencinin üçünün de yanlış sayısı aynı olabilir.
Ama üçünün ihtiyacı kesinlikle aynı değildir.
LGS’de Konu Eksikleri Denemeyle Nasıl Belirlenir?
Bunun için tek bir denemeye bakmak yerine zaman içinde oluşan performans incelenebilir.
Örneğin bir öğrencinin son dört denemesinde Matematik sonuçları şöyle olsun:
| Konu | 1. Deneme | 2. Deneme | 3. Deneme | 4. Deneme |
|---|---|---|---|---|
| Olasılık | ❌ | ❌ | ❌ | ❌ |
| Cebirsel İfadeler | ✅ | ❌ | ✅ | ✅ |
| Veri Analizi | ❌ | ✅ | ✅ | ✅ |
| Kareköklü İfadeler | ❌ | ❌ | ❌ | ❌ |
Burada özellikle Olasılık ve Kareköklü İfadeler dikkat çekiyor.
Çünkü problem tek bir sınavda ortaya çıkmamış.
Farklı denemelerde tekrar etmiş.
Bu noktada öğrencinin bu konularla ilgili daha ayrıntılı değerlendirilmesi gerekir.
Her Konuyu Baştan Çalışmak Doğru mu?
Hayır.
Konu eksiklerini belirlemenin en büyük faydalarından biri de öğrencinin gereksiz tekrar yapmasını önlemektir.
Örneğin öğrenci Matematikte 8 konuyu zaten iyi biliyor, 2 konuda ise belirgin eksik yaşıyorsa bütün Matematik müfredatını baştan çalıştırmak zaman kaybına dönüşebilir.
Bunun yerine:
Güçlü konular → koruma ve soru pratiği
Orta seviyedeki konular → kontrollü tekrar
Eksik konular → yoğunlaştırılmış çalışma
şeklinde bir sistem kurulabilir.
Bu yaklaşım öğrencinin hem zamanını hem de enerjisini daha verimli kullanmasını sağlar.
Konu Eksiklerini Belirlerken Soru Takibi Neden Önemli?
Öğrencinin çözdüğü soruların yalnızca sayısını bilmek yeterli değildir.
Hangi sorularda zorlandığını da bilmek gerekir.
Bu nedenle düzenli bir soru takip sistemi oldukça faydalı olabilir.
Öğrenci her yanlışını kaydederek zaman içerisinde kendi hata haritasını oluşturabilir.
Örneğin:
Matematik – Olasılık – 7 yanlış
Türkçe – Paragraf – 5 yanlış
Fen – Elektrik – 4 yanlış
gibi bir kayıt oluşturulduğunda öğrencinin hangi alanlarda daha fazla çalışması gerektiği daha kolay görülebilir.
Ancak burada da yalnızca yanlış sayısına bakılmamalıdır.
Yanlışın nedeni mutlaka ayrıca kaydedilmelidir.
Bu konu için hazırladığımız LGS soru takip çizelgesi de öğrencinin bu süreci daha düzenli takip etmesine yardımcı olabilir.
Konu Eksikliği ile Dikkat Hatası Nasıl Ayırt Edilir?
Bu ayrım bazen oldukça zor olabilir.
Örneğin öğrenci sorunun çözüm yöntemini biliyor, işlemleri doğru yapıyor fakat son satırda yanlış seçeneği işaretliyorsa burada doğrudan konu eksikliğinden söz etmek doğru olmayabilir.
Buna karşılık öğrenci:
- hangi formülü kullanacağını bilmiyor,
- soruda verilen bilgileri nasıl kullanacağını bilmiyor,
- çözüm yöntemini kuramıyor,
- temel kavramları birbirine karıştırıyorsa
konu bilgisinin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle deneme sonrası yalnızca yanlışların sayılması yerine yanlışların sınıflandırılması çok daha değerlidir.
LGS’de Konu Eksikleri Nasıl Önceliklendirilir?
Her eksik aynı öneme sahip değildir.
Örneğin bir öğrencinin bir konuda yalnızca bir soruyu yanlış yapmasıyla, aynı konudaki soruların büyük bölümünü çözememesi aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Önceliklendirme yapılırken şu sorular sorulabilir:
1. Bu hata kaç kez tekrarlandı?
Tekrar eden hatalar daha yakından incelenmelidir.
2. Öğrenci konunun temelini biliyor mu?
Temel eksikse önce temel bilgi tamamlanmalıdır.
3. Öğrenci bilgiyi soruya uygulayabiliyor mu?
Bilgi var fakat uygulama yoksa soru tipi çalışılmalıdır.
4. Bu eksiklik başka konuları da etkiliyor mu?
Bazı konuların temelindeki eksiklik ilerleyen konularda da problem yaratabilir.
5. Sınava ne kadar zaman kaldı?
Çalışma önceliği kalan zamana göre yeniden düzenlenmelidir.
Konu Eksikleri Belirlendikten Sonra Ne Yapılmalı?
Eksik konuyu bulmak aslında işin ilk yarısıdır.
Asıl önemli olan bundan sonra ne yapılacağıdır.
Örneğin öğrencinin:
“Olasılık eksik.”
olduğunu belirledik.
Burada hemen 100 soru çözmek yerine önce:
- Konunun temel bilgileri kontrol edilir.
- Öğrencinin hangi bölümde zorlandığı belirlenir.
- Gerekirse konu yeniden çalışılır.
- Temel düzey sorular çözülür.
- Farklı soru tiplerine geçilir.
- Daha sonra deneme içerisinde yeniden değerlendirilir.
Böylece çalışma tesadüfi soru çözümünden, kontrollü bir öğrenme sürecine dönüşür.
Konu Eksikleri Kapatıldı mı, Nasıl Anlaşılır?
Bir öğrencinin bir konuyu tekrar çalışmış olması, o konudaki eksikliğin tamamen kapandığı anlamına gelmez.
Bunu görmek için öğrencinin aynı konudaki performansı yeniden ölçülmelidir.
Örneğin:
İlk deneme: 4 soruda 3 yanlış
Çalışma sonrası: 5 soruda 2 yanlış
Bir sonraki deneme: 4 soruda 1 yanlış
Sonraki deneme: 5 soruda 0 yanlış
Bu değişim, öğrencinin konuyla ilgili performansının geliştiğine dair daha güçlü bir fikir verir.
Dolayısıyla:
Çalıştım → bitti.
yerine:
Çalıştım → tekrar uyguladım → sonucunu ölçtüm.
mantığı daha sağlıklıdır.
LGS’de Konu Eksiklerini Tespit Etmek Neden Bu Kadar Önemli?
Çünkü LGS hazırlığında zaman sınırsız değil.
Öğrencinin her gün çalışabileceği belirli bir süre var.
Bu süreyi bütün konulara eşit dağıtmak yerine öğrencinin gerçekten ihtiyaç duyduğu alanlara yönlendirmek daha verimli olabilir.
Bir öğrencinin en büyük problemi Matematikte belirli iki konuyken ona her gün bütün Matematik konularını tekrar ettirmek verimli olmayabilir.
Aynı şekilde öğrencinin asıl problemi konu eksikliği değil de soruyu yanlış anlamak ise daha fazla konu çalışmak da beklenen sonucu vermeyebilir.
Bu nedenle iyi bir LGS çalışma planının ilk adımlarından biri:
“Öğrencinin nerede olduğunu doğru tespit etmek.”
olmalıdır.
Laas Akademi’nin Bakış Açısı
Laas Akademi olarak LGS hazırlığında öğrencinin yalnızca net sayısına bakmanın yeterli olmadığını düşünüyoruz.
Bir öğrencinin 15 net yapması bize önemli bir bilgi verir; ancak bu 15 netin neden 15 olduğunu bilmek çok daha değerlidir.
Bizim için önemli olan sorular şunlar:
Öğrenci hangi konuları biliyor?
Hangi konularda eksik?
Bildiklerini sorulara uygulayabiliyor mu?
Yanlışlarının nedeni ne?
Aynı hata tekrar ediyor mu?
Deneme sonuçları zaman içerisinde nasıl değişiyor?
Bu nedenle LGS hazırlığını yalnızca soru sayısı üzerinden değil, öğrencinin gelişim süreci üzerinden değerlendirmek gerekir.
Bir öğrencinin eksiklerini doğru tespit etmek, ona daha fazla çalışmasını söylemekten çok daha değerlidir.
Çünkü bazen öğrencinin ihtiyacı daha fazla çalışmak değil, neye çalışması gerektiğini bilmektir.
LGS’de Konu Eksikleri Nasıl Tespit Edilir?
LGS’de konu eksiklerini tespit etmek için yalnızca yanlış sorulara bakmak yeterli değildir.
Öğrencinin:
- deneme sonuçları,
- konu bazlı performansı,
- tekrar eden yanlışları,
- hata nedenleri,
- soru çözme becerisi,
- zaman kullanımı
birlikte değerlendirilmelidir.
En önemlisi ise tek bir denemenin sonucuna göre karar vermemektir.
Bir öğrencinin gerçek eksikleri, zaman içerisindeki performansı incelendiğinde daha net ortaya çıkar.
Bu nedenle LGS hazırlığında en doğru sorulardan biri:
“Çocuğum kaç soru yanlış yaptı?”
değil,
“Çocuğum neden bu soruları yanlış yaptı ve aynı hatayı tekrar ediyor mu?”
olmalıdır.
Çünkü eksikliği doğru tespit ederseniz, çalışma planını da çok daha doğru oluşturabilirsiniz.
LGS’de daha fazla çalışmak kadar, doğru çalışmak da önemlidir.