LGS İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, öğrencilerin bazen yalnızca ezberlenmesi gereken bir ders olarak gördüğü derslerden biridir.
Tarihleri, olayları, antlaşmaları ve kavramları arka arkaya ezberlemek ilk başta işe yarıyor gibi görünebilir. Ancak bir süre sonra bilgiler birbirine karışabilir ve özellikle yorum gerektiren sorularda öğrenci zorlanabilir.
Peki LGS İnkılap nasıl çalışılır?
Aslında etkili bir LGS İnkılap çalışmasının temelinde yalnızca bilgi ezberlemek değil; olaylar arasındaki ilişkiyi anlamak, bilgiyi bağlamına yerleştirmek ve öğrendiğini farklı soru tiplerinde kullanabilmek vardır.
Bu yazıda LGS İnkılap çalışırken kullanılabilecek yöntemleri adım adım ele alacağız.
LGS İnkılap Çalışırken Ezber Yapmak Yeterli mi?
İnkılap Tarihi dersinde bazı bilgilerin öğrenilmesi elbette gerekir.
Ancak yalnızca ezber yapmak öğrencinin karşısına çıkan her soruyu çözmesini sağlamaz.
Örneğin bir olayın:
- ne zaman gerçekleştiğini,
- neden gerçekleştiğini,
- sonucunun ne olduğunu,
- hangi gelişmelerle bağlantılı olduğunu
bilmek, yalnızca olayın tarihini ezberlemekten çok daha değerlidir.
Çünkü LGS sorularında öğrenciye doğrudan bilgi sorulabildiği gibi, verilen bir metinden veya durumdan hareketle çıkarım yapması da istenebilir.
Bu nedenle çalışma sistemi:
Ezberle → tekrar et
yerine:
Anla → ilişkilendir → hatırla → soruda kullan
şeklinde ilerlemelidir.
Önce Kronolojiyi Anlamak Gerekir
İnkılap Tarihi’nde olayların hangi sırayla gerçekleştiğini bilmek, konular arasındaki bağlantıları anlamayı kolaylaştırır.
Ancak öğrencinin bütün tarihleri tek tek ezberlemeye çalışması yerine önce büyük resmi görmesi daha faydalıdır.
Örneğin:
Mondros Ateşkes Antlaşması → İşgaller → Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı → Millî Mücadele’nin örgütlenmesi → TBMM’nin açılması → Kurtuluş Savaşı → Cumhuriyet’in ilanı
gibi temel bir zaman çizgisi oluşturulabilir.
Daha sonra bu çizginin üzerine önemli olaylar ve gelişmeler eklenebilir.
Böylece öğrenci olayları birbirinden bağımsız bilgiler olarak değil, birbirini takip eden bir süreç olarak görmeye başlar.
Olayları “Neden-Sonuç” İlişkisiyle Öğrenin
Bir konuyu çalışırken yalnızca:
“Ne oldu?”
sorusunu sormak yeterli değildir.
Bunun yanında:
“Neden oldu?”
ve
“Sonucunda ne değişti?”
soruları da sorulmalıdır.
Örneğin bir gelişmeyi çalışırken şu üçlü kullanılabilir:
Neden?
Bu olayın ortaya çıkmasına ne sebep oldu?
Olay
Tam olarak ne gerçekleşti?
Sonuç
Bu gelişme neye yol açtı?
Bu yöntem sayesinde öğrencinin zihninde birbirinden kopuk bilgiler yerine bağlantılı bir yapı oluşur.
Kavramları Tek Tek Değil, Birbirleriyle Öğrenin
LGS İnkılap çalışırken kavram bilgisi de önemlidir.
Ancak kavramları yalnızca sözlük tanımı şeklinde ezberlemek yerine onları konuyla ilişkilendirmek daha kalıcı olabilir.
Örneğin öğrencinin karşılaştığı bir kavram için:
Bu kavram ne anlama geliyor?
Hangi olay veya düşünceyle bağlantılı?
Soruda nasıl karşımıza çıkabilir?
sorularını sorması faydalıdır.
Böylece öğrenci kavramı yalnızca tanım olarak değil, kullanıldığı bağlam içerisinde öğrenir.
LGS İnkılap İçin Not Çıkarmak Nasıl Olmalı?
Uzun uzun ders özeti çıkarmak her öğrenci için verimli olmayabilir.
Özellikle bütün kitabı yeniden deftere geçirmek, öğrencinin çalışma süresini artırırken öğrenmeyi aynı ölçüde artırmayabilir.
Bunun yerine kısa ve işlevsel notlar hazırlanabilir.
Örneğin bir olay için:
Olay:
Misak-ı Millî
Temel fikir:
Millî sınırlar ve bağımsızlık anlayışı
Bağlantılı gelişmeler:
TBMM, millî egemenlik, bağımsızlık
Soruda dikkat:
Verilen metindeki amaç ve sonuç ilişkisini yakalamak
Bu tür notlar tekrar sırasında öğrencinin bütün konuyu baştan okumak yerine önemli bağlantıları hızlıca hatırlamasını sağlar.
Okuduğunuz Konuyu Hemen Soruya Dönüştürün
Bir konuyu okuyup “Tamam, bunu öğrendim.” demek yanıltıcı olabilir.
Çünkü okumak ile bilgiyi kullanabilmek aynı şey değildir.
Bu nedenle konu çalışmasının ardından soru çözmek önemlidir.
Fakat burada da amaç yalnızca çok sayıda soru çözmek olmamalıdır.
Öğrenci yanlış yaptığı sorularda şunu düşünmelidir:
Bilgiyi mi bilmiyordum?
Soruyu mu yanlış yorumladım?
İki seçenek arasında mı kaldım?
Sorudaki önemli ifadeyi mi kaçırdım?
Bu ayrım, daha önce ele aldığımız LGS yanlış analizi yaklaşımının İnkılap dersine de uygulanmasını sağlar.
LGS İnkılap Sorularında Soru Köküne Dikkat Edin
İnkılap sorularında öğrencinin bilgisi kadar soruyu doğru anlaması da önemlidir.
Özellikle:
- hangisine ulaşılabilir,
- hangisi söylenebilir,
- hangisine ulaşılamaz,
- hangisinin göstergesidir,
- hangisi amaçlanmıştır
gibi ifadeler sorunun çözüm yönünü değiştirebilir.
Bu nedenle soruyu okumadan seçeneklere geçmek yerine önce soru kökünün ne istediğini belirlemek gerekir.
Bu noktada sitemizdeki soru kökü ve doğru okuma üzerine hazırladığımız rehber de öğrencinin işine yarayabilir.
LGS İnkılap Çalışırken Tekrar Nasıl Yapılmalı?
İnkılap Tarihi’nde öğrenilen bilgilerin zaman içerisinde unutulması normaldir.
Bu nedenle konuyu bir kez çalışıp uzun süre tekrar etmemek yerine düzenli aralıklarla geri dönmek daha sağlıklı bir çalışma düzeni oluşturabilir.
Örneğin:
İlk çalışma: Konuyu öğren.
Kısa tekrar: Ana olayları ve kavramları hatırla.
Soru çözümü: Bilgiyi sorularda kullan.
Hata analizi: Karıştırılan noktaları belirle.
Sonraki tekrar: Özellikle zorlanılan bölümlere geri dön.
Bu yaklaşım, daha önce ele aldığımız LGS konu tekrarı sisteminin İnkılap dersi için de uygulanmasını sağlar.
Her Konuda Aynı Yöntemi Kullanmak Gerekmez
Bir öğrencinin İnkılap’ta zorlandığı nokta başka, bir diğer öğrencinin zorlandığı nokta başka olabilir.
Bir öğrenci kronolojiyi karıştırırken başka bir öğrenci kavramları birbirine karıştırabilir.
Bir başka öğrenci ise konuyu bildiği hâlde yorum sorularında zorlanabilir.
Bu nedenle çalışma yöntemi öğrencinin ihtiyacına göre değişebilir.
Bilgi eksikliği varsa:
Konuyu yeniden öğren ve kısa not çıkar.
Kronoloji karışıyorsa:
Zaman çizelgesi oluştur.
Kavramlar karışıyorsa:
Kavramları olaylarla ilişkilendir.
Yorum sorularında zorlanıyorsan:
Metin ve soru kökü üzerinde daha fazla çalış.
Öğrenilenler çabuk unutuluyorsa:
Düzenli ve kısa tekrarlar yap.
Denemelerde hata devam ediyorsa:
Yanlışların nedenlerini incele.
Yani etkili LGS İnkılap çalışma yöntemi, öğrencinin gerçek ihtiyacına göre şekillenmelidir.
LGS İnkılap İçin Günlük Çalışma Nasıl Yapılabilir?
İnkılap çalışmak için her gün uzun saatler ayırmak şart değildir.
Önemli olan düzenli ve amaçlı çalışmaktır.
Örneğin kısa bir çalışma şöyle planlanabilir:
20 dakika: Yeni konu öğrenme
10 dakika: Önceki konudan tekrar
20 dakika: Soru çözümü
10 dakika: Yanlışları inceleme
Burada süreler öğrencinin seviyesine ve günlük çalışma programına göre değişebilir.
Önemli olan öğrencinin yalnızca yeni bilgi öğrenmesi değil, öğrendiklerini yeniden kullanmasıdır.
Denemeler LGS İnkılap Çalışmasına Nasıl Yol Gösterir?
Denemede İnkılap dersinden birkaç yanlış yapmak tek başına yeterli bir bilgi değildir.
Asıl önemli olan, yanlışların neden tekrarlandığını bulmaktır.
Örneğin:
1. deneme: 2 yanlış
2. deneme: 3 yanlış
3. deneme: 1 yanlış
4. deneme: 3 yanlış
Bu sonuçlar tek başına öğrencinin hangi konuda problem yaşadığını göstermez.
Yanlışların konu ve hata türleri incelendiğinde ise daha anlamlı bir tablo ortaya çıkabilir.
Örneğin yanlışların çoğu aynı üniteden geliyorsa konu tekrarı yapılabilir.
Yanlışlar farklı konularda fakat benzer soru biçimlerinde ortaya çıkıyorsa sorun bilgi eksikliğinden ziyade soru yorumlama veya soru kökünü doğru okuma ile ilgili olabilir.
Bu nedenle LGS deneme sonuçları yalnızca netleri görmek için değil, çalışma planını güncellemek için de kullanılmalıdır.
LGS İnkılap Çalışırken En Sık Yapılan Hatalar
1. Her şeyi ezberlemeye çalışmak
Ezberlenen bilgi bağlantı kurulmadığında daha kolay unutulabilir.
2. Sadece konu okumak
Bilgiyi sorularda kullanmadan öğrenmenin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamak zorlaşır.
3. Yanlışları geçmek
Yanlışın nedeni bulunmadığında aynı hata tekrar ortaya çıkabilir.
4. Çok uzun notlar hazırlamak
Not çıkarmak, kitabı yeniden yazmak anlamına gelmez.
5. Tekrarı son haftalara bırakmak
Düzenli kısa tekrarlar, son anda yoğun bir tekrar yapmaktan daha yönetilebilir bir süreç oluşturabilir.
6. Sadece nete bakmak
Öğrencinin hangi konularda ve hangi soru tiplerinde zorlandığı da takip edilmelidir.
LAAS Yaklaşımı: İnkılap’ta “Olay–Bağlantı–Soru” Döngüsü
LGS İnkılap çalışırken kullanılabilecek pratik bir yöntem de şu üç aşamalı döngüdür:
OLAY
Ne oldu?
Önemli gelişmeyi öğren.
BAĞLANTI
Neden oldu ve neye yol açtı?
Olayı önceki ve sonraki gelişmelerle ilişkilendir.
SORU
Bu bilgi karşıma nasıl çıkabilir?
Bilgiyi farklı soru biçimleri üzerinde kullan.
Bu döngü sayesinde öğrenci konuyu yalnızca okumakla kalmaz; bilgiyi sınavda kullanmaya hazır hâle getirmeye çalışır.
LGS İnkılap Ezberden İbaret Değildir
LGS İnkılap çalışırken bazı bilgilerin öğrenilmesi ve hatırlanması gerekir. Ancak başarılı bir çalışma yalnızca ezber yapmaktan oluşmaz.
Öğrencinin:
olayları anlaması,
neden-sonuç ilişkisi kurması,
kavramları bağlamıyla öğrenmesi,
soru kökünü dikkatli okuması,
öğrendiklerini sorularda kullanması
ve
yanlışlarını analiz ederek eksiklerini tamamlaması
çok daha bütünlüklü bir çalışma sistemi oluşturur.
Bu nedenle LGS İnkılap çalışırken kendinize yalnızca:
“Bu konuyu ezberledim mi?”
diye sormayın.
Bunun yerine:
“Bu bilgiyi anlıyor, ilişkilendiriyor ve bir soruda kullanabiliyor muyum?”
sorusunu sorun.
Çünkü sınava hazırlıkta amaç yalnızca bilgiyi hatırlamak değil, gerektiğinde doğru bilgiyi doğru yerde kullanabilmektir.