LGS hazırlığında bazı öğrenciler ne yapmaları gerektiğini aslında bilir. Dersleri, konuları ve çözmeleri gereken soruları bellidir. Buna rağmen masanın başına oturmak zor gelir. Kitabı açar, birkaç dakika bekler, telefonuna bakar veya çalışmaya biraz sonra başlayacağını düşünür.
Bir süre sonra gün biter ve öğrenci kendisine şu cümleyi söyler:
LGS çalışmaya başlayamıyorum.
Bu durum her zaman isteksizlik anlamına gelmez. Bazen çalışmanın gözünde fazla büyümesi, nereden başlayacağını bilememesi veya ilk adımı gereğinden fazla zorlaştırması öğrencinin başlamasını güçleştirebilir.
Bu nedenle çözüm, her zaman daha uzun bir çalışma programı hazırlamak değildir. Öncelikle başlamayı kolaylaştırmak gerekir.
Çalışmaya Başlamak Neden Zor Olabilir?
Bir öğrencinin ders çalışmaya başlayamamasının tek bir nedeni yoktur.
Örneğin öğrenci:
- Nereden başlayacağını bilmiyor olabilir.
- Yapacağı çalışmayı gözünde fazla büyütüyor olabilir.
- Çok uzun süre çalışması gerektiğini düşünüyor olabilir.
- Zorlandığı bir dersten başlamayı sürekli erteleyebilir.
- Başarısız olma düşüncesi nedeniyle çalışmaktan kaçınabilir.
- Çalışma alanında dikkatini dağıtan çok fazla unsur olabilir.
- Önündeki görevin sınırları belli olmadığı için sürekli erteleyebilir.
Bu noktada öğrenciyi yalnızca çalışmak istemiyor şeklinde değerlendirmek, asıl problemi görmeyi zorlaştırabilir.
Önce şu soruyu sormak daha faydalıdır:
Başlamasını zorlaştıran şey tam olarak ne?
Büyük Bir Çalışmayı Küçük Bir Başlangıca Dönüştür
Öğrencinin önünde:
Matematik çalışacağım.
gibi geniş bir hedef olduğunda işe başlamak zorlaşabilir.
Bunun yerine hedef küçültülebilir:
10 dakika boyunca üslü ifadelerden 5 soru çözeceğim.
İkinci hedef çok daha somuttur.
Öğrenci ne yapacağını bilir, ne kadar süreceğini bilir ve çalışmanın sonunda nerede duracağını görür.
Burada amaç öğrenciyi çok çalışmaya zorlamak değil, çalışmaya başlamasını kolaylaştırmaktır.
LAAS Başlangıç Döngüsü: Seç → Küçült → Başla → Devam Et
Çalışmaya başlamakta zorlanan öğrenciler için kullanılabilecek basit bir yöntem:
1. Seç
O gün yapılabilecek tek bir çalışma seç.
Örneğin:
- 5 matematik sorusu
- 1 paragraf testi
- 10 dakikalık konu tekrarı
- Daha önce yanlış yapılan 3 sorunun yeniden çözümü
2. Küçült
Görevi öğrencinin gözünde yapılabilir bir seviyeye indir.
50 soru çözmek yerine 5 soruyla başlamak gibi.
3. Başla
Çalışmanın tamamını düşünmeden yalnızca ilk adıma odaklan.
Kitabı aç.
Soruyu oku.
İlk soruyu çöz.
Bazen en zor aşama gerçekten de ilk birkaç dakikadır.
4. Devam Et
Öğrenci başladıktan sonra çalışmayı sürdürebiliyorsa devam eder.
Sürdüremiyorsa da belirlenen küçük hedef tamamlanmış olur.
Böylece başlamak başarının ön koşulu, başarısızlık ise çalışmayı hiç yapmamanın sonucu olmaktan çıkar.
LGS çalışmaya başlayamıyorum; Başlamak İçin 5 Dakikalık Kural
Çalışmaya başlamakta zorlanan bir öğrenciye:
Bugün iki saat ders çalışacaksın.
demek yerine:
Sadece 5 dakika başlayalım.
demek daha uygulanabilir olabilir.
Örneğin öğrenci:
- Masasına oturur.
- Telefonunu çalışma alanından uzaklaştırır.
- Kitabını açar.
- Yapacağı ilk soruyu belirler.
- Beş dakika boyunca yalnızca o çalışmaya odaklanır.
Beş dakika sonunda öğrenci devam etmek isterse çalışmayı sürdürebilir.
Buradaki önemli nokta, 5 dakikanın her gün mutlaka 5 dakikada bırakılacağı anlamına gelmemesidir.
Amaç, zihindeki başlama engelini küçültmektir.
Çalışmaya Nereden Başlayacağını Bilmiyorsa
Bazı öğrenciler çalışmak istemediği için değil, önünde çok fazla seçenek olduğu için başlayamaz.
Matematik mi?
Türkçe mi?
Eksik konu mu?
Test mi?
Tekrar mı?
Deneme analizi mi?
Bu durumda karar vermek bile yorucu hale gelebilir.
Bu nedenle öğrenci için önceden belirlenmiş basit bir başlangıç sırası oluşturulabilir:
1. Bugün ne eksik?
2. En küçük yapılabilir görev ne?
3. İlk soruya ne zaman başlayacağım?
Örneğin:
Bugün matematikte eksik olduğum konuyu belirleyeceğim.
Ardından 5 soru çözeceğim.
Sonra yanlışlarımı kontrol edeceğim.
Böylece çalışmaya başlama kararı da çalışmanın bir parçası haline gelir.
En Zor Dersten Başlamak Zorunda Değilsin
Çalışmaya başlamakta zorlanan öğrencinin her gün en zor dersinden başlaması gerekmeyebilir.
Özellikle bir derse karşı belirgin bir direnç oluştuysa, başlangıç için daha kolay ve kısa bir görev seçilebilir.
Örneğin:
5 paragraf sorusu → Matematik konu tekrarı → Matematik soruları
Bu sıralama öğrencinin önce çalışma ritmine girmesine yardımcı olabilir.
Ancak bu, zor derslerin sürekli ertelenmesi anlamına gelmemeli.
Amaç:
Zor dersten kaçmak değil, çalışmaya giriş kapısını kolaylaştırmaktır.
Çalışma Ortamını Başlamayı Kolaylaştıracak Şekilde Düzenle
Bazen problem öğrencinin isteğinde değil, çalışma ortamındadır.
Masada telefon, tablet, oyun konsolu veya sürekli bildirim veren bir cihaz varsa öğrencinin çalışmaya geçmesi zorlaşabilir.
Bu nedenle başlamadan önce küçük bir hazırlık rutini oluşturulabilir:
Masayı hazırla → Telefonu uzaklaştır → Kitabı aç → İlk görevi belirle → Başla
Ne kadar az karar verilmesi gerekiyorsa, başlamak da o kadar kolaylaşabilir.
Veli Ne Yapmalı?
Çocuğu çalışmaya başlatmak isteyen velilerin sık yaptığı şeylerden biri, çalışmayı sürekli hatırlatmaktır:
Ders çalıştın mı?
Ne zaman başlayacaksın?
Hâlâ başlamadın mı?
Sınava az kaldı.
Bu cümleler iyi niyetli olsa da zamanla öğrencinin ders çalışmasını velinin hatırlatmasına bağlı hale getirebilir.
Bunun yerine veli, başlangıcı kolaylaştıran sorular sorabilir:
Bugün ilk olarak ne yapacaksın?
veya:
Başlamanı kolaylaştırmak için neyi değiştirebiliriz?
Buradaki amaç öğrencinin yerine plan yapmak değil, kendi başlangıç adımını belirlemesine yardımcı olmaktır.
Her Gün Mükemmel Başlamak Gerekmez
LGS hazırlığında öğrencinin her gün aynı motivasyonla çalışması beklenemez.
Bazı günler daha uzun, bazı günler daha kısa çalışabilir.
Önemli olan tek bir kötü günün:
Bugün çalışamadım, artık düzenim bozuldu.
düşüncesine dönüşmemesidir.
Bir gün aksadıysa ertesi gün yeniden başlamak yeterlidir.
Çünkü sürdürülebilir bir çalışma düzeni, hiç aksatmamakla değil, aksadıktan sonra yeniden başlayabilmekle oluşur.
Çalışmaya Başlayamayan Öğrenci İçin Mini Kontrol Listesi
Öğrenci masaya oturmadan önce kendisine şu dört soruyu sorabilir:
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bugün ne çalışacağım? | Konu / ders belli mi? |
| İlk görevim ne? | Küçük ve net mi? |
| Ne kadar çalışacağım? | Gerçekçi bir süre belirledim mi? |
| Başlamamı ne zorlaştırıyor? | Telefon, belirsizlik, zor konu vb. |
Eğer bu dört sorunun cevabı belliyse, çalışma başlamak için daha hazır hale gelir.
Önce Çalışmayı Değil, Başlamayı Kolaylaştır
LGS çalışmaya başlayamayan bir öğrencinin ihtiyacı her zaman daha yoğun bir program değildir.
Bazen ihtiyacı olan şey:
Daha küçük bir ilk adım, daha net bir görev ve daha kolay bir başlangıçtır.
Bu nedenle öğrenciden bir anda saatlerce çalışmasını beklemek yerine şu sırayla ilerlemek daha sağlıklı olabilir:
Seç → Küçült → Başla → Devam Et
Çünkü çalışma alışkanlığı çoğu zaman büyük hedeflerle değil, tekrar tekrar atılan küçük başlangıçlarla oluşur.