LGS’ye hazırlanan öğrencilerin ve velilerin aklına özellikle yoğun çalışma dönemlerinde aynı soru geliyor:
LGS öğrencisi sabah mı akşam mı ders çalışmalı?
Bazı öğrenciler sabahları daha kolay odaklandığını söylerken bazıları akşam saatlerinde daha verimli olduğunu düşünüyor. Hatta aile içinde bu konu zaman zaman tartışmaya bile dönüşebiliyor.
Veli,
Sabah erken kalkıp ders çalışmalısın.
diyor.
Öğrenci ise:
Ben akşam daha iyi çalışıyorum.
diye cevap veriyor.
Peki hangisi doğru?
Aslında LGS hazırlığında önemli olan yalnızca hangi saatte ders çalışıldığı değil, öğrencinin o saatte ne kadar verimli çalışabildiğidir.
Bu nedenle her öğrenci için geçerli tek bir saat söylemek yerine, öğrencinin kendi verimli çalışma zamanını bulmak çok daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

LGS Öğrencisi Sabah mı Akşam mı Ders Çalışmalı?
Kısa cevap:
Öğrenci yeterli uyuyorsa hem sabah hem akşam çalışabilir.
Ancak yapılacak çalışmanın türü önemlidir.
Örneğin öğrencinin zihinsel olarak daha dinç olduğu bir zaman dilimine:
- Matematik problemleri
- Yeni nesil sorular
- Fen bilimleri yorum soruları
- Paragraf çalışmaları
- Deneme sınavları
gibi daha fazla dikkat isteyen çalışmalar yerleştirilebilir.
Günün ilerleyen saatlerinde ise:
- Konu tekrarı
- Yanlışların incelenmesi
- Kelime çalışması
- Kısa testler
- Eksik konuların gözden geçirilmesi
gibi çalışmalar yapılabilir.
Yani mesele sabah mı akşam mı? sorusundan biraz daha farklıdır.
Asıl soru şudur:
Çocuğum günün hangi saatinde hangi çalışmayı daha verimli yapabiliyor?
Sabah Ders Çalışmanın Avantajları Nelerdir?
Sabah saatlerinde ders çalışmanın en önemli avantajı, öğrencinin günün yorgunluğunu henüz yaşamamış olmasıdır.
Okul, servis, dersler, ödevler, kurslar, sosyal hayat ve diğer sorumluluklar başlamadan önce yapılan kısa bir çalışma bazı öğrenciler için oldukça verimli olabilir.
Özellikle sabahları kolay uyanabilen öğrenciler için bu saatler:
“Günün en değerli çalışma zamanı”
hâline gelebilir.
Ancak burada çok önemli bir ayrıntı var.
Sabah ders çalışmak için uykudan fedakârlık edilmemeli.
Gece geç saatlere kadar uyumayıp sabah erkenden kalkmak, sadece çalışma süresini kâğıt üzerinde artırır.
Öğrenci masada daha uzun süre kalıyor olabilir ama zihinsel verim aynı oranda artmayabilir.
Bu nedenle:
Erken kalkmak ≠ daha başarılı olmak
şeklinde düşünmek gerekir.
Öncelik her zaman düzenli uyku ve sürdürülebilir bir çalışma düzeni olmalıdır.
Akşam Ders Çalışmak Yanlış mı?
Hayır.
Özellikle okuldan sonra dinlenip akşam saatlerinde daha iyi odaklanan öğrenciler için akşam çalışmak son derece normaldir.
Bazı öğrenciler sabahları uykulu olabilirken akşam saatlerinde daha rahat konsantre olabilir.
Bu öğrenciyi sırf “Sabah ders çalışmak daha iyidir.” düşüncesiyle zorlamak ters etki oluşturabilir.
Burada önemli olan akşam çalışmasının gece geç saatlere kadar uzatılmamasıdır.
Örneğin:
18.30 – 19.15: Matematik
19.30 – 20.15: Türkçe
20.30 – 21.00: Yanlış analizi
gibi kontrollü bir program ile çalışmak ile
22.30’da başlayıp gece 01.00’e kadar ders çalışmak
aynı şey değildir.
İkinci durumda öğrenci ertesi gün okulda yorgun olabilir ve bu durum bütün çalışma düzenini etkileyebilir.
LGS İçin En Verimli Ders Çalışma Saati Nasıl Bulunur?
Bence velilerin çocuklarına doğrudan:
“Sabah çalış.”
veya
“Akşam çalış.”
demesinden önce küçük bir deneme yapması çok daha doğru.
Bunun için bir hafta boyunca öğrencinin çalışma performansı takip edilebilir.
Örneğin:
| Gün | Çalışma Saati | Ders | Doğru | Yanlış | Dikkat |
|---|---|---|---|---|---|
| Pazartesi | 08.00 | Matematik | 16 | 4 | Çok iyi |
| Salı | 20.00 | Matematik | 12 | 8 | Orta |
| Çarşamba | 08.00 | Türkçe | 17 | 3 | Çok iyi |
| Perşembe | 20.00 | Türkçe | 14 | 6 | Orta |
| Cuma | 08.00 | Fen | 18 | 2 | Çok iyi |
Buradaki amaç öğrenciyi puanlamak değil.
Kendi çalışma ritmini keşfetmek.
Bir hafta sonunda ortaya çıkan tablo bazı öğrenciler için çok şey anlatabilir.
Örneğin öğrenci sabah saatlerinde:
- Daha az hata yapıyor,
- Soruları daha hızlı çözüyor,
- Daha uzun süre odaklanıyor,
- Daha az mola veriyor
olabilir.
Bu durumda zor dersleri sabah saatlerine almak mantıklı olabilir.
Her Ders Aynı Saatte Çalışılmalı mı?
Hayır.
Bu da LGS hazırlığında sık yapılan hatalardan biri.
Öğrencinin günün farklı saatlerindeki zihinsel durumuna göre dersleri dağıtmak daha mantıklı olabilir.
Örneğin sabahları daha enerjik olan bir öğrencide:
Sabah
Matematik + Fen Bilimleri
gibi yoğun dikkat gerektiren dersler çalışılabilir.
Öğleden sonra
Türkçe + İnkılap Tarihi
çalışılabilir.
Akşam
İngilizce kelime + Din Kültürü tekrarları + yanlış analizi
yapılabilir.
Fakat bunun herkes için aynı olması gerekmez.
Çünkü bir öğrencinin matematikte zorlandığı saat başka, başka bir öğrencinin zorlandığı saat başka olabilir.
LGS Denemesi Sabah mı Çözülmeli?
Burada biraz daha farklı düşünmek gerekiyor.
LGS sınavına hazırlanan öğrencinin zaman zaman sınav saatlerine benzer koşullarda deneme çözmesi faydalı olabilir.
Çünkü deneme yalnızca bilgi ölçmek için yapılmaz.
Öğrencinin:
- Sabah zihinsel performansını,
- Sınav başlangıcındaki dikkatini,
- Süre kullanımını,
- Bölümler arasındaki geçişini,
- Uzun süre odaklanabilmesini
de görmesini sağlar.
Bu nedenle bütün denemeleri gece çözmek yerine düzenli aralıklarla sabah saatlerinde sınav provası yapmak iyi bir çalışma alışkanlığı olabilir.
Ancak burada da amaç öğrenciyi sürekli sınav ortamında tutmak değil, gerçek sınav koşullarına alışmasını sağlamak olmalıdır.
Sabah Çalışan Öğrenciler Nelere Dikkat Etmeli?
Sabah ders çalışmayı tercih eden öğrenciler için en önemli konu, çalışma saatinden önceki gecedir.
Çünkü:
Geç yat + erken kalk + ders çalış
şeklinde bir sistem uzun süre sürdürülemez.
Sabah çalışmak isteyen öğrenciler için daha sağlıklı yaklaşım:
Daha erken yat → yeterli uyu → sabah kalk → kısa ama kaliteli çalış.
Ayrıca sabah çalışmasında ilk dakikalarda çok zor bir soruyla başlamak yerine zihni çalışmaya hazırlamak daha kolay olabilir.
Örneğin:
5 dakika: Önceki günün kısa tekrarı
25 dakika: Matematik veya fen
5 dakika: Kontrol
şeklinde bir çalışma başlangıcı yapılabilir.
Daha sonra öğrenci alıştıkça süre artırılabilir.
Akşam Çalışan Öğrenciler Nelere Dikkat Etmeli?
Akşam çalışmanın en büyük riski çalışma saatinin kontrolünü kaybetmektir.
Öğrenci:
“Bir test daha çözeyim.”
der.
Sonra:
“Şu konuyu da bitireyim.”
der.
Ardından:
“Yarın okul var ama biraz daha çalışayım.”
der.
Bir bakarsınız saat gece yarısını geçmiş.
Bu nedenle akşam çalışan öğrencinin çalışmanın biteceği saati de önceden belirlemesi gerekir.
Çalışma programında sadece başlangıç saati değil, bitiş saati de bulunmalıdır.
Çünkü başarılı bir çalışma programı öğrenciyi masada mümkün olduğunca uzun tutan program değildir.
Öğrencinin düzenli olarak uygulayabildiği programdır.
LGS’ye Hazırlanan Çocuk Kaçta Ders Çalışmalı?
Bu soruya:
“Her öğrenci saat 07.00’de çalışmalı.”
şeklinde cevap vermek doğru olmaz.
Bir öğrencinin okul saatleri, ulaşım süresi, uyku düzeni, kurs programı, evdeki sorumlulukları ve kişisel çalışma alışkanlıkları farklı olabilir.
Bu nedenle önce öğrencinin günlük hayatı değerlendirilmelidir.
Örneğin okula sabah çok erken giden bir öğrenciyi daha da erken kaldırarak ders çalıştırmak yerine okul sonrasında verimli bir çalışma bloğu oluşturmak daha mantıklı olabilir.
Başka bir öğrenci ise sabah erken kalkıp 30-40 dakikalık kaliteli bir çalışma yapabilir.
Doğru saat, çocuğun hayatına gerçekten uyabilen saattir.
LGS Çalışma Programında En Büyük Hata: Saati Hedef Sanmak
Bazı veliler çocuklarının çalışma programını şöyle takip ediyor:
“Bugün 5 saat ders çalıştı mı?”
Oysa daha önemli sorular şunlar olabilir:
Bugün hangi konuyu öğrendi?
Kaç soruyu gerçekten analiz etti?
Hangi hatasını düzeltti?
Dünkü eksiğini kapatabildi mi?
Deneme sonucundan ne öğrendi?
Çünkü masada geçirilen süre tek başına başarı ölçütü değildir.
Bir öğrenci dört saat masada oturup sürekli telefonuna bakabilir.
Başka bir öğrenci ise 90 dakika boyunca tamamen derse odaklanabilir.
Bu iki öğrencinin çalışma süresini yalnızca saat üzerinden karşılaştırmak doğru olmaz.
Çocuğunuz Sabah mı Akşam mı Daha Verimli Çalışıyor? Böyle Anlayabilirsiniz
Bunun için çok basit bir yöntem uygulayabilirsiniz.
Bir hafta boyunca öğrenciden aynı zorluk seviyesindeki çalışmaları farklı saatlerde yapmasını isteyin.
Örneğin:
Pazartesi sabah: 20 matematik sorusu
Salı akşam: 20 matematik sorusu
Çarşamba sabah: 20 Türkçe sorusu
Perşembe akşam: 20 Türkçe sorusu
Sonra sadece doğru sayısına bakmayın.
Şunları da yazın:
- Kaç dakika sürdü?
- Kaç yanlış yaptı?
- Kaç soru boş kaldı?
- Kaç kez dikkati dağıldı?
- Çalışmayı bırakmak istedi mi?
- Soruları tekrar tekrar okudu mu?
Bir hafta sonra ortaya çıkan tablo, öğrencinin gerçek çalışma saatini bulmaya yardımcı olabilir.
LGS Öğrencileri İçin Örnek Günlük Düzen
Her öğrenci için aynı program kullanılmamalıdır. Ancak fikir vermesi açısından şöyle bir düzen oluşturulabilir:
Sabah
30-40 dakika
Matematik veya fen bilimleri
Okul sonrası
Dinlenme + yemek + kısa mola
Akşam ilk çalışma bloğu
45-60 dakika
Günün ana dersi
İkinci çalışma bloğu
40-50 dakika
Türkçe, sosyal dersler veya İngilizce
Günün son bölümü
15-20 dakika
Yanlış analizi + ertesi günün planı
Buradaki amaç öğrencinin bütün gününü dersle doldurmak değil.
Çalışma ile dinlenme arasında sürdürülebilir bir denge oluşturmak.
Veliler Çocuklarına Sabah Ders Çalışması İçin Nasıl Yaklaşmalı?
Bu konuda baskı yapmak çoğu zaman beklenen sonucu vermeyebilir.
“Sabah kalk, ders çalış.”
demek yerine:
“Sabahları mı yoksa akşamları mı daha iyi odaklandığını birlikte bulalım mı?”
demek çok daha yapıcı olabilir.
Çünkü öğrenci kendi çalışma saatini belirleme sürecine katıldığında programa uyma ihtimali de artabilir.
Birlikte bir haftalık takip çizelgesi hazırlanabilir.
Çocuğunuz her gün:
Çalışmaya başladığım saat → Çözdüğüm soru → Doğru → Yanlış → Dikkat seviyem
bilgilerini yazabilir.
Bir hafta sonra ailece sonuçlar değerlendirilebilir.
Bu küçük çalışma, tartışmayı:
“Sabah çalışmalısın!”
noktasından çıkarıp:
“Bak, sen sabahları gerçekten daha az hata yapıyorsun.”
noktasına taşıyabilir.
LGS’de Başarılı Olmak İçin Sabahçı Olmak Gerekiyor mu?
Hayır.
LGS başarısını yalnızca öğrencinin sabah veya akşam çalışmasına bağlamak doğru değildir.
Asıl önemli olan:
düzenli çalışma + doğru çalışma yöntemi + yeterli dinlenme + eksiklerin takip edilmesi + deneme sonuçlarının analiz edilmesi
gibi unsurların birlikte yürütülmesidir.
Sabah çalışabilen bir öğrencinin akşam çalışması gereken dersleri olabilir.
Akşam daha verimli olan bir öğrencinin ise sınava yaklaşırken sabah saatlerinde deneme pratiği yapması gerekebilir.
Yani öğrencinin çalışma saati sabit bir kimlik değil, yönetilebilen bir araçtır.
En İyi Ders Çalışma Saati Çocuğunuza Göre Değişir
LGS öğrencisi sabah mı akşam mı ders çalışmalı?
Bu sorunun herkese uyan tek bir cevabı yok.
Bazı öğrenciler sabahları çok daha iyi odaklanırken bazıları akşam saatlerinde daha verimli çalışabilir. Önemli olan öğrencinin yeterli uyuması, çalışma saatlerini düzenli hâle getirmesi ve kendi performansını takip ederek en verimli zamanını keşfetmesidir.
Sabah saatleri zor ve dikkat isteyen çalışmalara, akşam saatleri ise tekrar ve yanlış analizlerine ayrılabilir.
Ancak hangi saat seçilirse seçilsin temel kural değişmez:
Daha uzun çalışmak değil, daha kaliteli çalışmak önemlidir.
LGS hazırlığı uzun bir süreçtir. Bu süreçte öğrencinin bir gün çok fazla çalışıp ertesi gün tamamen tükenmesi yerine, her gün sürdürebileceği bir düzen oluşturması çok daha değerlidir.
Çocuğunuzun “Ben ne zaman daha iyi çalışıyorum?” sorusunun cevabını bulmasına yardımcı olduğunuzda, çalışma programı yalnızca bir kâğıt üzerindeki saatlerden oluşmaz.
Çocuğunuzun kendi öğrenme düzenine dönüşmeye başlar.
Ve LGS hazırlığında asıl hedef de tam olarak budur.
