LGS sonucu açıklandı.
Çocuğunuzun elinde bir puan, bir yüzdelik dilim ve önünde belki de hayatındaki ilk büyük tercih kararı var:
Hangi liseyi yazmalıyız?
İşte tam bu noktada birçok veli aynı hataya düşüyor.
Önündeki okullara bakıyor ve ilk olarak puanlara bakıyor.
Sonra en yüksek puanlı okulu en üste yazıyor.
Bir altına bir başka yüksek puanlı okulu ekliyor.
Listenin tamamını puan sıralamasına göre oluşturuyor.
Ama lise seçimi yalnızca:
“Hangi okulun puanı daha yüksek?”
sorusundan ibaret değil.
Çünkü çocuğunuz o okulda yalnızca sınava girmeyecek.
Dört yıl boyunca o okulda yaşayacak, öğrenecek, arkadaşlıklar kuracak ve günlük hayatının önemli bir bölümünü orada geçirecek.
Bu nedenle doğru lise seçimi yapılırken puanın yanında çok daha fazla değişkene bakmak gerekiyor.
LGS’de Lise Seçerken Sadece Puana Bakılır mı?
Hayır.
Hatta MEB’in 2026 LGS tercih süreci için yayımladığı veli rehberinde de yalnızca puana bakılmaması, yüzdelik dilimin esas alınması ve tercih listesinin yalnızca “en çok istenen” veya “garanti yerleşilecek” okullardan oluşturulmaması özellikle vurgulanıyor. Ayrıca okulun ulaşımı, yabancı dil olanakları ve okul ikliminin araştırılması öneriliyor.
Bu oldukça önemli.
Çünkü bir okulun puanı yüksek olabilir.
Ama:
- Eve çok uzak olabilir.
- Ulaşım öğrenciyi her gün yorabilir.
- Okulun eğitim anlayışı çocuğun beklentileriyle uyuşmayabilir.
- Yabancı dil olanakları yeterli olmayabilir.
- Öğrencinin ilgi alanlarına uygun imkânlar sunmayabilir.
Dolayısıyla:
Yüksek puanlı okul = Her öğrenci için en doğru okul
demek değildir.
LGS Tercihinde Puan mı Yüzdelik Dilim mi Önemli?
Bu iki kavramın birbirine karıştırılması çok yaygın.
LGS tercihinde öğrencinin yalnızca puanına bakarak karar vermek yerine yüzdelik dilimini de değerlendirmek gerekir.
Çünkü puanlar farklı yıllarda sınavın zorluk düzeyine bağlı olarak değişebilir.
Örneğin bir yıl:
450 puan
çok farklı bir yüzdelik dilime karşılık gelebilirken başka bir yıl aynı puanın karşılığı değişebilir.
Bu nedenle tercih araştırmasında:
“Bu okul kaç puanla öğrenci aldı?”
sorusunun yanında:
“Bu okulun önceki yıl yüzdelik dilimi neydi?”
sorusunu da sormak gerekir.
Ancak burada da geçmiş yıl verisini geleceğin garantisi gibi görmemek gerekir.
Geçmiş yılın yüzdelik dilimi tercih yaparken yol gösterici bir veri olabilir; kesin yerleşme garantisi değildir.
LGS Tercih Listesi Nasıl Oluşturulmalı?
İyi bir tercih listesi tek tip okuldan oluşmaz.
Örneğin bütün listeyi:
“Kesinlikle burası olsun.”
düşüncesiyle çok yüksek hedefli okullardan oluşturmak riskli olabilir.
Aynı şekilde:
“Nasıl olsa buraya yerleşirim.”
diyerek bütün listeyi çok düşük hedefli okullardan oluşturmak da öğrencinin seçeneklerini gereksiz yere daraltabilir.
Daha sağlıklı yaklaşım, okulları öğrencinin hedefleri ve mevcut durumuyla birlikte değerlendirmektir.
Bir tercih listesi hazırlanırken her okul için şu sorular sorulabilir:
Bu okulu gerçekten istiyor muyuz?
Yüzdelik dilim açısından öğrencimize uygun mu?
Ulaşımı nasıl?
Okulun eğitim ortamı nasıl?
Yabancı dil imkânları neler?
Okulun öğrenciler için sunduğu sosyal ve akademik olanaklar neler?
Çocuğumuz burada dört yıl boyunca kendini rahat hissedebilir mi?
İşte bu sorular, sadece puana bakarak hazırlanan bir listenin çok daha ötesine geçer.
LGS’de Okulun Uzaklığı Neden Önemli?
Velilerin tercih döneminde bazen gözden kaçırdığı konulardan biri de ulaşım.
Haritada okul ile ev arasındaki mesafeye bakmak yeterli değil.
Asıl önemli olan:
Çocuk her gün bu yolu nasıl gidecek?
Sabah kaçta evden çıkacak?
Kaç araç değiştirecek?
Okula ulaşması ne kadar sürecek?
Akşam eve kaçta dönecek?
Bu yolculuk dört yıl boyunca sürdürülebilir mi?
Örneğin bir okul akademik açıdan çok cazip olabilir.
Ama öğrencinin her gün iki saatini yolda geçirmesine neden oluyorsa, bunun öğrencinin günlük hayatına etkisini de hesaba katmak gerekir.
Çünkü öğrencinin okul dışındaki zamanı da önemlidir.
Ders çalışmak, dinlenmek, spor yapmak, sosyal hayat ve aileyle vakit geçirmek için de zamana ihtiyacı vardır.
LGS’de Lisenin Eğitim Başarısına Bakılmalı mı?
Evet, fakat yalnızca tek bir göstergeye bakarak karar verilmemeli.
Bir okul hakkında araştırma yaparken:
- Akademik başarıları
- Üniversiteye yerleşme sonuçları
- Öğrencilerin başarı hikâyeleri
- Sosyal etkinlikleri
- Proje çalışmaları
- Yabancı dil imkânları
- Fiziksel olanakları
- Rehberlik hizmetleri
gibi farklı alanlar incelenebilir.
Ancak burada da dikkat edilmesi gereken bir nokta var:
Bir okulun geçmiş başarısı, sizin çocuğunuzun gelecekte kesin olarak aynı sonucu alacağı anlamına gelmez.
Okulun imkânları kadar öğrencinin kendi çalışma alışkanlıkları ve hedefleri de önemlidir.
Bu yüzden okul araştırması:
“En başarılı okul hangisi?”
sorusundan çok:
“Çocuğum için hangi okul daha uygun?”
sorusuna dönüşmelidir.
LGS’de Okulun Yabancı Dil İmkânları Neden Araştırılmalı?
MEB’in 2026 tercih sürecine ilişkin veli bilgilendirmesinde de okulun yabancı dil olanaklarının araştırılması öneriliyor.
Bu nedenle okul araştırırken yalnızca:
“İngilizce dersi kaç saat?”
diye bakmak yerine daha geniş düşünmek gerekir.
Örneğin:
- Hangi yabancı dil okutuluyor?
- Dil eğitiminin uygulamaları neler?
- Öğrencilerin yabancı dil kullanabileceği etkinlikler var mı?
- Okulun uluslararası proje veya değişim çalışmaları bulunuyor mu?
gibi sorular sorulabilir.
Çocuğunuzun gelecekteki hedefleri açısından yabancı dil eğitimi önemliyse, bu konu tercih listesinde mutlaka değerlendirilmelidir.
LGS’de Okul İklimi Nedir ve Neden Önemlidir?
“Okul iklimi” kulağa biraz soyut gelebilir.
Aslında oldukça basit bir şeyi anlatır:
Öğrenci o okulda kendini nasıl hissediyor?
Öğretmen-öğrenci ilişkileri nasıl?
Öğrenciler arasındaki iletişim nasıl?
Okulda kurallar nasıl uygulanıyor?
Öğrencilerin fikirlerine önem veriliyor mu?
Rehberlik hizmetleri nasıl?
Sosyal ortam nasıl?
MEB’in tercih süreci rehberinde de okulun ikliminin araştırılması özellikle öneriliyor.
Bu nedenle mümkünse okul hakkında yalnızca internetten bilgi toplamakla yetinmeyip okulun kendisini görmek, tanıtım günlerine katılmak veya okulda okuyan öğrencilerden bilgi almak faydalı olabilir.
LGS Tercihinde Çocuğun Fikri Ne Kadar Önemli?
Bence en önemli sorulardan biri bu.
Çünkü bazen tercih sürecinde bütün karar yetişkinler tarafından veriliyor.
Veli:
“Bu okul çok iyi.”
diyor.
Öğrenci:
“Ben orayı istemiyorum.”
diyor.
Sonra aile:
“Ama okulun puanı çok yüksek!”
diye cevap veriyor.
Oysa çocuk dört yıl boyunca o okulda okuyacak.
Bu nedenle çocuğun fikri mutlaka dinlenmeli.
MEB’in veli rehberinde de tercih döneminde öğrencinin düşüncelerinin dikkatle dinlenmesi öneriliyor.
Bu, öğrencinin her istediğinin sorgusuz kabul edilmesi anlamına gelmez.
Ama karar sürecinin bir parçası olması anlamına gelir.
LGS’de “En İyi Lise” Diye Bir Şey Var mı?
Tek bir okul için herkes adına:
“En iyi lise budur.”
demek doğru olmaz.
Çünkü iyi okul kavramı öğrenciden öğrenciye değişebilir.
Bir öğrenci için:
Fen lisesi
en doğru seçenek olabilir.
Başka bir öğrenci için:
Anadolu lisesi
daha uygun olabilir.
Bir başka öğrenci ise belirli bir alanda eğitim veren mesleki ve teknik Anadolu lisesini tercih edebilir.
Burada önemli olan okulun etiketinden çok:
Öğrencinin hedefleri ile okulun sunduklarının ne kadar örtüştüğüdür.
LGS Tercihinde Okul Türü Nasıl Değerlendirilmeli?
Okul türüne karar verirken çocuğun gelecekteki hedefleri de göz önünde bulundurulabilir.
Örneğin öğrenci:
Akademik ağırlıklı bir eğitim mi istiyor?
Belirli bir meslek alanına yönelik eğitim mi istiyor?
Yabancı dil eğitimine özel önem veriyor mu?
Üniversite hedefi nedir?
Sosyal ve kültürel etkinliklerden beklentisi nedir?
Bu soruların cevapları okul türü seçiminde yardımcı olabilir.
Burada önemli olan:
“Hangi okul daha prestijli?”
sorusundan önce:
“Hangi okul çocuğumun hedefleriyle daha uyumlu?”
sorusunu sormaktır.
LGS Tercihinde Kontenjan ve Yerleştirme Kuralları Neden Önemli?
Tercih döneminde okulun yalnızca geçmiş yıl verilerine bakmak yeterli değildir.
Güncel kontenjanlar ve yerleştirme kuralları da incelenmelidir.
Örneğin 2026 merkezi yerleştirmede sınavla öğrenci alan okullar için öğrencilerin en fazla 10 tercih yapabildiği; yerel yerleştirmede ise öğrencilerin ilk üç tercihini kayıt alanından seçmek şartıyla en fazla 5 okul tercih edebildiği açıklandı.
Bu nedenle tercih döneminde eski internet yazılarına güvenmek yerine o yılın MEB kılavuzunun takip edilmesi çok önemlidir.
Çünkü tercih kuralları ve takvim her yıl güncellenebilir.
LGS’de Yerel Yerleştirme Tercihi Neden Önemli?
Bu konu özellikle velilerin dikkat etmesi gereken konulardan biri.
2026 tercih kılavuzunda, merkezî sınav puanı bulunan öğrenciler dahil tüm öğrencilerin yerel yerleştirme ile öğrenci alan okullar için tercih yapması gerektiği belirtildi. Yerel yerleştirme ekranından tercih yapılmadığında merkezî sınavla öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okullar tercih ekranının açılmayacağı açıklandı.
Yani:
“Çocuğum LGS’ye girdi, sadece sınavla alan okulları yazacağım.”
şeklinde düşünmek doğru olmayabilir.
Tercih döneminde o yılın güncel kılavuzu mutlaka incelenmelidir.
LGS Tercih Listesinde Kaç Okul Olmalı?
Burada da amaç:
“Ne kadar çok okul yazarsak o kadar iyi.”
değildir.
Önemli olan listedeki okulların gerçekten öğrencinin istediği ve koşullarına uygun okullar olmasıdır.
Bir okul çocuğunuzun kesinlikle gitmek istemediği bir okulsa sırf liste dolsun diye yazılmamalıdır.
Çünkü tercih listesinde yalnızca:
“Puanım yetiyor mu?”
sorusu değil,
“Bu okul çıkarsa gerçekten gitmek ister miyiz?”
sorusu da sorulmalıdır.
LGS Tercih Listesi Hazırlarken Kullanabileceğiniz 8 Soruluk Kontrol Listesi
Bir okulun adını tercih listenize eklemeden önce şu 8 soruyu sorun:
1. Çocuğum bu okulu gerçekten istiyor mu?
2. Yüzdelik dilim açısından geçmiş veriler nasıl?
3. Okulun ulaşımı sürdürülebilir mi?
4. Okulun eğitim olanakları neler?
5. Yabancı dil imkânları yeterli mi?
6. Okulun sosyal ve akademik ortamı nasıl?
7. Çocuğumun hedefleriyle okulun yapısı örtüşüyor mu?
8. Bu okul gelirse gerçekten kayıt yaptırmak ister miyiz?
Son soru özellikle önemli.
Çünkü tercih listesine yazılan bir okulun yalnızca “puanı uygun” olması yeterli değildir.
LGS’de Doğru Lise Tercihi Nasıl Yapılır?
Doğru lise tercihi:
En yüksek puanlı okulu bulmak değildir.
Doğru lise tercihi;
öğrencinin yüzdelik dilimini, hedeflerini, okulun eğitim olanaklarını, ulaşımını, okul iklimini, yabancı dil imkânlarını ve kendi isteklerini birlikte değerlendirmektir.
MEB’in 2026 tercih rehberinde de velilere ve öğrencilere benzer şekilde yalnızca puana odaklanmamaları; yüzdelik dilimi değerlendirmeleri, tercih listesini tek tip oluşturmamaları ve okulun ulaşım, yabancı dil ve okul iklimi gibi özelliklerini araştırmaları önerildi.
Bu nedenle LGS sonucunuz açıklandığında ilk işiniz:
“Kaç puan aldık?”
demek olabilir.
Ama ikinci sorunuz mutlaka:
“Bu puan ve yüzdelik dilimle çocuğumuz için hangi okullar gerçekten uygun?”
olmalı.
Çünkü lise seçimi yalnızca bir tercih ekranını doldurmak değildir.
Çocuğunuzun önündeki dört yılı şekillendirecek bir karar sürecidir.
Ve bu kararı yalnızca bir puana bakarak vermek, çocuğunuz hakkında çok önemli başka bilgileri gözden kaçırmanıza neden olabilir.
En iyi tercih, en yüksek puanlı okul değil; çocuğunuz için en doğru okuldur.